Monitor Prawniczy

no. 7/2024

The Witcher - Geralt of Rivia or just a male witch? Copyright aspects of the character of the White Wolf

DOI: 10.32027/MOP.24.7.2
Łukasz Maryniak
Dr. Autor jest adiunktem na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach. Specjalizuje się w prawie własności intelektualnej ze szczególnym uwzględnieniem środowiska internetowego oraz ochrony folkloru i niematerialnego dziedzictwa kulturowego
Abstract

The Witcher is a global phenomenon. Not only the novels by Andrzej Sapkowski are extremely popular, but also the Netflix series and computer games based on them. Using the character of Geralt of Rivia in someone else's work raises numerous theoretical and practical problems related to copyright. The article discusses the major ones, i.e. primarily the dispute between Andrzej Sapkowski and CD Projekt and the demand for an increase in the author's remuneration based on the so-called bestseller clause as well as the boundary between derivative works and permitted inspiration.

Keywords
witcher, bestseller clause, inspiration, copyright law
Literature
R. Badowski, Wiemy, za ile Sapkowski sprzedał prawa do Wiedźmina. Nie dziwimy się, że pluje sobie w brodę, https://innpoland.pl/135067,wiemy-za-ile-sapkowski-sprzedal-prawa-do-wiedzmina-nie-dziwimy-sie-ze-pluje-sobie-w-brode; A. Baran, Podwyższenie wynagrodzenia twórcy w przypadku rażącej dysproporcji pomiędzy jego wynagrodzeniem a korzyściami nabywcy autorskich praw majątkowych lub licencjobiorcy (klauzula bestsellerowa)”, ZNUJ Nr 1/2019; J. Barta, R. Markiewicz [w:] Ustawa o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Komentarz, pod red. J. Barty, R. Markiewicza, Warszawa 2011; K. Brylak-Hudyma, Roszczenie twórcy o podwyższenie wynagrodzenia, „Prawo Mediów Elektronicznych” Nr 4/2019; M. Cichoński, Wither, nie Wiedźmin. Zyskaliśmy markę rozpoznawalną na całym globie”, https://forsal.pl/artykuly/1445518,netflix-witcher-wiedzmin-zyskalismy-marke-rozpoznawalna-na-calym-globie.html; S. Czubkowska, Grosza i sławy daj tłumaczowi. Autor angielskiego tłumaczenia sagi o Wiedźminie idzie na wojnę z Netflixem. NEWS SW+, https://spidersweb.pl/plus/2021/07/tlumacz-wiedzmin-netflix-proces-witcher-sapkowski; A. Flegel, Roszczenie o podwyższenie wynagrodzenia twórcy z art. 44 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych na tle termination right oraz rozwiązań niderlandzkich, „Folia Iuridica Universitatis Wratislaviensis”, 2020, vol. 9(2); B. Giesen, Godziwe wynagrodzenie twórców i wykonawców w ramach umów o eksploatację w świetle dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2019/790, ZNUJ Nr 3/2020; K. Grzybczyk [w:] Ustawa o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Komentarz, pod red. P. Ślęzak, Legalis 2017; M. Kamiński, Polepione wątki, https://www.filmweb.pl/reviews/recenzja-filmu-Wied%C5%Bamin-319; D. Kiełb, Podniesienie wynagrodzenia twórcy na podstawie art. 44 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych, „Przegląd Prawa Handlowego” Nr 7/2017; Ł. Kijek, Sapkowski chce milionów za „Wiedźmina”. Prezes CD Projektu: My tego konfliktu nie wywołujemy”, https://next.gazeta.pl/next/7,151003,23996514,sapkowski-chce-milionow-za-wiedzmina-prezes-cd-projektu.html; J. Kralka, Oto dlaczego CD Projekt RED dobrze zrobił, nie idąc do sądu z Andrzejem Sapkowskim, https://bezprawnik.pl/ugoda-sapkowski-cd-projekt-red/; K. Krzemień, Wiedźmin zza wschodniej granicy, https://lubimyczytac.pl/oficjalne-recenzje-ksiazek/2532/wiedzmin-zza-wschodniej-granicy; E. Krzywicka, Śladami Białego Wilka. O ukraińsko-rosyjskich Opowieściach ze świata wiedźmina [w:] Wiedźmin - polski fenomen popkultury, pod red. R. Dudzińskiego, red. J. Płoszaj, Wrocław 2016; E. Laskowska, Konstytucyjne podstawy ochrony prawnoautorskiej [w:] Prace z prawa własności intelektualnej, 2015/130; M. Markowski, Geralt z Rivii - antybohater w roli bohatera fantasy [w:] „Wiedźmin - polski fenomen popkultury”, pod red. R. Dudzińskiego, red. J. Płoszaj, Wrocław 2016; Ł. Maryniak, Pojęcie stosownego wynagrodzenia, o którym mowa w art. 79 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych, a jego rynkowy charakter, „Zeszyty Naukowe KUL” Nr 1/2018; J. Mather, Toss a Coin to Your Author: PW Talks with Andrzej Sapkowski, https://www.publishersweekly.com/pw/by-topic/authors/interviews/article/82269-toss-a-coin-to-your-author-pw-talks-with-andrzej-sapkowski.html; A. Michalak [w:] Ustawa o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Komentarz, pod red. A. Michalaka, Legalis 2019; A. Niewęgłowski, Prawo autorskie. Komentarz, Warszawa 2021; P. Obarski, 5 książek na podstawie gier, https://www.granice.pl/publicystyka/dobre-ksiazki-na-podstawie-gier-komputerowych/1176/1; N. Pachroń, Wiedźmin: jak rodził się fenomen kultowego Białego Wilka?; https://histmag.org/Wiedzmin-jak-rodzil-sie-fenomen-kultowego-Bialego-Wilka-23365; M. Pajda, B. Sieja, Sapkowski vs CD Projekt RED. Kto miał rację w wielkim sporze o Wiedźmina?, https://www.komputerswiat.pl/gamezilla/artykuly/sapkowski-vs-cd-projekt-red-kto-mial-racje-w-wielkim-sporze-o-wiedzmina/bblp2bj; A. Pązik [w:] Komentarz do ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych [w:] Ustawy autorskie. Komentarze. T. I, pod red. R. Markiewicza, Warszawa 2021; J. Płoszaj, Przygody pewnego wiedźmina. Konstrukcja i destrukcja schematów fabularnych w opowiadaniach Sapkowskiego [w:] Wiedźmin - polski fenomen popkultury, pod red. R. Dudzińskiego, J. Płoszaj, Wrocław 2016; K. Sobczak, Prof. Markiewicz: Andrzej Sapkowski może żądać dodatkowej zapłaty za «Wiedźmina», https://www.prawo.pl/biznes/andrzej-sapkowski-domaga-sie-60-mln-za-wiedzmina-opinia-prof,308376.html; K. Sobczyk-Sarbińska [w:] Prawo autorskie i prawa pokrewne. Komentarz, pod red. W. Machały, R.M. Sarbińskiego, Warszawa 2019; E. Sorokina, Семантические процессы в лексике национального языка как отражение развития национальной культуры, „Polilog. Studia Neofilologiczne” Nr 4/2014; K. Sułkowski, Wiedźmin na Netfliksie podkręcił sprzedaż gier i książek o ponad 550%, https://www.centrumxp.pl/Publikacja/Wiedzmin-na-Netfliksie-podkrecil-sprzedaz-gier-i-ksiazek-o-ponad-550; J. Szyjewska-Bagińska Joanna [w:] Ustawa o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Komentarz, pod red. E. Ferenc-Szydełko, Legalis 2021; T. Targosz, A imię jego „Wiedźmin” (44). Kilka uwag o klauzuli bestsellerowej, https://www.traple.pl/a-imie-jego-wiedzmin-44-kilka-uwag-o-klauzuli-bestsellerowej/; T. Targosz [w:] Prawo autorskie i prawa pokrewne. Komentarz, pod red. D. Flisaka, Warszawa 2015; D. Ucherek, Czarodziejki (i czarodzieje) w świecie wiedźmina [w:] Wiedźmin - polski fenomen popkultury, pod red. R. Dudzińskiego, J. Płoszaj, Wrocław 2016; Z. Woźnicki, Tylko 3% 2. sezonu Wiedźmina to wierna adaptacja książki, fan zebrał wszystkie sceny, https://filmomaniak.pl/newsroom/wiedzmin-w-2-sezonie-tylko-w-3-wiernie-zaadaptowano-ksiazki/z824198; A. Wróblewska, Jak napisać bestseller? O genezie popularności Wiedźmina z perspektywy socjologii literatury [w:] Wiedźmin - polski fenomen popkultury, pod red. R. Dudzińskiego, J. Płoszaj, Wrocław 2016; J. Zagalski, Rosjanie pokochali polskiego bohatera. Wiedźmin podbijał świat długo przed serialem”, https://ksiazki.wp.pl/wiedzmin-witcher-andrzej-sapkowski-fantasy-fenomen-rosja-6517117753907329a; M. Załucki [w:] Ustawa o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Komentarz, pod red. P. Ślęzaka, Legalis 2017; M. Zwierzchowski, „Wiedźmin” jako światowy fenomen, https://marcinzwierzchowski.pl/wiedzmin-jako-swiatowy-fenomen/.