Monitor Prawniczy

no. 3/2024

De sua malitia nemo debet commodum reportare. Claims of the parties to an invalid or permanently ineffective credit agreement after the CJEU judgment in Case C-520/21

DOI: 10.32027/MOP.24.3.7
Michał Chmielowski
Autor jest adwokatem, który reprezentuje ponad 10 000 konsumentów w sprawach tzw. kredytów frankowych; w ramach seminariów doktorskich prowadzonych pod opieką prof. dr hab. Mariusza Załuckiego zajmuje się tematyką skutków stwierdzenia wadliwości czynności prawnej w reżimie stosunków konsumenckich.
Abstract

The issue of claims arising between the parties to an invalid or permanently ineffective legal transaction is an issue which has not been yet unequivocally resolved in national case law and is disputed in doctrine. At the same time, it is an issue of considerable practical importance given the number of ongoing proceedings on the validity of loan agreements indexed to foreign currency rates and subsequent proceedings concerning settlements between the parties to an invalid (permanently ineffective) contract, in the context of which banking institutions formulate many claims aimed at obtaining remuneration for the principal made available to consumers. The subject matter in question - as a result of requests for preliminary ruling submitted by the District Court for Warszawa-Śródmieście in Warsaw - was dealt with by the Court of Justice of the European Union under the proceedings pending in Case C-520/21 (Szcześniak vs Bank M.SA). In its judgment of 15 June 2023, the CJEU fully shared the view expressed by the Advocate General in February that year, indicating that Articles 6(1) and 7(1) of Directive 93/13 must be interpreted as, on the one hand, precluding an interpretation of national law according to which a trader is entitled to claim from a consumer “a compensation over and above the reimbursement of the money paid under that contract and interest for default from the date of the call for payment,” at the same time indicating that those provisions do not preclude such claims from being made by consumers provided that the objectives of Directive 93/13 and the principle of proportionality are respected.

Keywords
Swiss franc loans, abusive clauses, unfair contractual provisions, abusive ineffectiveness, invalidity of a contract, consumer, restitution claims, remuneration for the use of capital, indexation of benefits
Literature

BIBLIOGRAFIA/REFERENCES

P. Artymionek, A. Citko, Postępowanie w sprawach kredytów frankowych. Poradnik dla frankowiczów, Legalis 2021; S. Biernat, Wykładnia prawa krajowego zgodnie z prawem Wspólnot Europejskich, [w:] C. Mik (red.), Implementacja prawa integracji europejskiej w krajowych porządkach prawnych, Toruń 1998; H. Ciepła, Dochodzenie roszczeń z umów kredytów frankowych. Praktyka, orzecznictwo, pytania i odpowiedzi, Warszawa 2021; J. Czabański, M. Korpalski, T. Konieczny, Przewodnik frankowicza, Warszawa 2020; W. Dudziec-Rzeszowska, Wynagrodzenie za bezumowne korzystanie z kapitału – glosa – I ACa 635/19, MoP Nr 18/2020; K. Kowalik-Bańczyk, Prowspólnotowa wykładnia prawa polskiego, „Europejski Przegląd Sądowy” Nr 3/2005; E. Łętowska, Kwalifikacje prawne w sprawach o sanację kredytów frankowych – da mihi factum dabo tibi ius (pkt 9.6-9.7), www.rpo.gov.pl; C. Mik, Wykładnia zgodna prawa krajowego z prawem Unii Europejskiej [w:] S. Wronkowska, Polska kultura prawna a proces integracji europejskiej, Kraków 2005; T. Nowakowski, Kilka uwag na temat unieważnienia umowy kredytu indeksowanego, „Przegląd Prawa Handlowego” Nr 5/2021; T. Nowakowski, Skutki abuzywności klauzul umownych kształtujących istotne postanowienia stosunku prawnego. Glosa do uchwały SN z dnia 7.5.2021 r., III CZP 6/21, „Glosa” Nr 1/2022, s. 42–50; J. Pisuliński, Dyrektywa 93/13 nie przystaje do umów długoterminowych, Poradnik Frankowicza, „Dziennik Gazeta Prawna” z 19.5.2020 r., Nr 96 (5249); D. Rogoziński, Rozliczenia stron nieważnej umowy kredytu waloryzowanego kursem waluty obcej, Warszawa 2022; S. Rudnicki, Glosa do wyroku Sądu Najwyższego z dnia 30.9.2009 r., V CSK 33/09, OSP Nr 6/2010, poz. 64; I. Stolarski, P. Wajda, Wynagrodzenie z tytułu bezumownego korzystania z kapitału pieniężnego – glosa do wyroku Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z 20.2.2020 r., I ACa 635/19, Legalis; Ł. Węgrzynowski, Dopuszczalność skutecznego wystąpienia przez bank z żądaniem zapłaty wynagrodzenia przez kredytobiorcę za korzystanie z kapitału uzyskanego w następstwie nieważnej umowy kredytu frankowego, Lex/el 2020; Ł. Węgrzynowski, Przedawnienie roszczeń z nieważnej umowy kredytu frankowego. Glosa do uchwały siedmiu sędziów SN z dnia 7 maja 2021 r., III CZP 6/21, Lex/el 2021.