aktualny numer
Studia Prawa Prywatnego
nr 1/2026
Znaczenie domniemania szkody powstałej wskutek naruszenia prawa konkurencji
DOI: 10.32027/SPP.26.1.1
Doktor nauk prawnych; kierownik Laboratorium Pomocy Publicznej przy Centrum Studiów Antymonopolowych i Regulacyjnych Uniwersytetu Warszawskiego; radca prawny
Abstrakt
Celem artykułu jest próba dokonania wykładni art. 7 RoszczNaprSzkU, który implementuje do polskiego porządku prawnego art. 17 ust. 2 dyrektywy 2014/104/UE. Powołany przepis określa domniemanie, że naruszenie prawa konkurencji wyrządza szkodę. Pomimo że jest to przepis jednozdaniowy i - wydawałoby się - sformułowany jednoznacznie, ustalenie jego znaczenia wiąże się z istotnymi problemami interpretacyjnymi. Wykładnia gramatyczna nie daje jednoznacznej odpowiedzi co do rozumienia tego przepisu. Przede wszystkim nie ma pewności, czy domniemanie dotyczy samego faktu poniesienia szkody, czy też odnosi się do jej wysokości. Usytuowanie przepisu oraz jego nieprecyzyjna treść rodzą wątpliwości co do tego, czy wskutek zastosowania określonego w nim domniemania powód jest zwolniony z obowiązku udowodnienia, że poniósł szkodę na skutek naruszenia prawa konkurencji przez inny podmiot. Można również rozważać, czy przepis ten nie określa domniemania istnienia związku przyczynowego między naruszeniem prawa konkurencji a szkodą. Wykładania celowościowa, a przede wszystkim prounijna, wskazują na potrzebę poszukania innego rozumienia znaczenia tego domniemania. Ustalenie wykładni art. 7 RoszczNaprSzkU wiąże się z koniecznością dokonania skomplikowanych zabiegów interpretacyjnych. Ich przeprowadzenie jest dodatkowo utrudnione ze względu na brak orzecznictwa oraz ubogą literaturę dotyczącą analizowanego problemu.
Słowa kluczowe
domniemanie szkody, naprawienie szkody, prawo konkurencji, związek przyczynowy, prywatnoprawne egzekwowanie prawa konkurencji
Bibliografia
M. Bernatt, M. Gac, Transposition of the EU antitrust damages directive in Poland (July 10, 2017), w: The EU antitrust damages directive: transposition in the member states (eds. B. Rodger, M. Sousa Ferro, F. Marcos), Forthcoming, https://ssrn.com/abstract=3006298, dostęp: 20.1.2026 r.;
M. Bieszczad, Znaczenie domniemań prawnych przy ustalaniu odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną naruszeniem prawa konkurencji, SPP 2019, Nr 2;
R. Cisotta, Some consideration on the last development on antitrust damages actions and collective redress in the European Union, The Competition Law Review 2014, Vol. 10;
A. Jurkowska-Gomułka, Publiczne i prywatne egzekwowanie zakazów praktyk ograniczających konkurencję, Warszawa 2013;
G. Kamieński, A. Borys, Specyfika postępowania cywilnego w przedmiocie dochodzenia roszczeń o naprawienie szkody wyrządzonej przez naruszenie prawa konkurencji (szkody antymonopolowej), MoP 2021, Nr 14;
K. Kohutek, Dyrektywa odszkodowawcza: w kierunku harmonizacji zasad dochodzenia roszczeń o naprawienie szkody wyrządzonej naruszeniem prawa konkurencji, PPH 2021, Nr 1;
K. Kohutek, Szkoda antymonopolowa. Zasady odpowiedzialności oraz dochodzenia roszczeń odszkodowawczych, Warszawa 2018;
M. Kolasiński, Wpływ rozstrzygnięć prawomocnych decyzji Prezesa UOKiK dotyczących porozumień ograniczających konkurencję na postępowania w sprawie roszczeń o naprawienie szkody wyrządzonej przez naruszenie prawa konkurencji, IKAR 2021, Nr 4(10);
M. Majewski, Kartel i jego uczestnik w rozumieniu ustawy o roszczeniach o naprawienie szkody wyrządzonej przez naruszenie prawa konkurencji, IKAR 2019, Nr 6(8);
P. Podrecki, Civil law actions in the context of competition restricting practices under Polish law, Yearbook of Antitrust and Regulatory Studies 2009, Vol. 2(2);
M. Sieradzka, Zasady dochodzenia roszczeń z tytułu odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez naruszenie prawa konkurencji w postępowaniu cywilnym (dodatek MoP 2017, Nr 21), MoP 2017, Nr 21;
M. Szydło, Nadużywanie pozycji dominującej w prawie konkurencji, Warszawa 2010.
