Studia Prawa Prywatnego

nr 3/2025

Zwolnienie zarządu spółki akcyjnej z odpowiedzialności uchwałą walnego zgromadzenia? Implikacje wyroku z 8.7.2020 r., I AGa 219/19

DOI: 10.32027/SPP.25.3.3
Magdalena Gutowska
Dr. iur., Uniwersytet Ludwika Maksymiliana w Monachium; dr (Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu); adwokat w zespole postępowań sądowych i arbitrażowych
Abstrakt

Artykuł koncentruje się na problematyce instrumentów umożliwiających zwolnienie się z odpowiedzialności przez członków zarządu S.A. z perspektywy implikacji płynących z wyr. SA w Poznaniu z 8.7.2020 r. (I AGa 219/19). Analiza orzeczenia - osadzona w zarysowanych ramach reżimu odpowiedzialności członków zarządu spółek akcyjnych - ma na celu zaproponowanie odpowiedzi na pytanie, czy - a jeśli tak, to w jakim stopniu - skuteczna może okazać się próba uwolnienia się od odpowiedzialności przez członków zarządu za pomocą uchwały podejmowanej przez walne zgromadzenie akcjonariuszy oraz jak kształtują się instytucje związane z tą problematyką w świetle zajętego przez sąd stanowiska.

Słowa kluczowe
spółka akcyjna, odpowiedzialność osobista, szkoda, nadzwyczajne walne zgromadzenie, akcjonariusze, odpowiedzialność zarządu, wiążące polecenie, rozdział kompetencji, instrumenty mitygowania odpowiedzialności, zasada biznesowej oceny sytuacji
Bibliografia
K. Bolesta-Kukułka, Decyzje menedżerskie, Warszawa 2003;
D.M. Branson, The rule that isn’t a rule - the business judgment rule, Valparaiso University Law Review 2002, Vol. 36;
G. Cern, Podejmowanie uchwał przez organy spółek kapitałowych, Sopot 2010;
S.R. Cohn, Members of the director’s duty of care: judicial avoidance of standards and procedures through the business judgment rule, Texas Law Review 1983, Vol. 62, No. 4;
J. Giezek, D. Wnuk, Odpowiedzialność cywilna i karna w spółkach prawa handlowego, Warszawa 1995;
N. Horn, Unternehmerisches Ermessen und Vorstandshaftung nach § 93 AktG, w: Festschrift für Harm Peter Westermann zum 70. Geburtstag (red. L. Aderhold i in.), Köln 2008;
A. Kappes, Prosta spółka akcyjna - czy rzeczywiście prosta i czy potrzebna? Uwagi do projektu nowelizacji Kodeksu spółek handlowych, wprowadzającego prostą spółkę akcyjną (projektowane art. 300(1)-300(121) k.s.h.), PPH 2018, Nr 5;
A. Koch, Zasady i przesłanki odpowiedzialności za szkody wyrządzone spółce z ograniczoną odpowiedzialnością - na tle przepisów kodeksu spółek handlowych, w: Odpowiedzialność cywilna. Księga pamiątkowa ku czci Profesora Adama Szpunara (red. M. Pyziak-Szafnicka), Kraków 2004;
A. Koch, J. Napierała, Prawo spółek handlowych, Warszawa 2019;
R.L. Kwaśnicki, „Legalne” działanie na szkodę spółki kapitałowej (z uwzględnieniem projektu nowelizacji k.s.h. z 28 lipca 2009 r.), w: Prawo handlowe po przystąpieniu Polski do Unii Europejskiej (red. W.J. Katner, U. Promińska), Warszawa 2010;
W. Łysek, Zasada biznesowej oceny sytuacji potrzebna w kodeksie spółek, https://www.prawo.pl/biznes/kodeks-spolek-zasada-biznesowej-oceny-sytuacji-potrzebna,511656.html, dostęp: 30.6.2025 r.;
M. Michalski, Spółka akcyjna, Biblioteka Prawa Spółek, t. 3 (red. A. Kidyba), Warszawa 2008;
J. Okolski, J. Modrzejewski, Ł. Gasiński, Odpowiedzialność członków zarządu w spółkach kapitałowych (ze szczególnym uwzględnieniem aportu), w: Studia z prawa prywatnego gospodarczego. Księga pamiątkowa ku czci prof. Ireneusza ­Weissa, Kraków 2003;
K. Oplustil, Instrumenty nadzoru korporacyjnego (corporate governance) w spółce akcyjnej, Warszawa 2010;
R. Pabis, Spółka z o.o. Komentarz, Warszawa 2004;
K. Pietrzykowski, Bezprawność jako przesłanka odpowiedzialności deliktowej a zasady współżycia społecznego i dobre obyczaje, w: Odpowiedzialność cywilna. Księga pamiątkowa ku czci Profesora Adama Szpunara (red. M. Pyziak-Szafnicka), Kraków 2004;
E. Płonka, Odpowiedzialność odszkodowawcza członków zarządu spółki kapitałowej wobec spółki (art. 292 i 474 k.h.), KPP 1994, Nr 2;
A. Ponta, The business judgement rule - approach and application, Juridical Tribune 2015, No. 5;
W. Popiołek, Członek zarządu spółki kapitałowej jako przedsiębiorca, w: Ius est ars boni et aequi. Księga pamiątkowa dedykowana Profesorowi Józefowi Frąckowiakowi (red. A. Dańko-Roesler i in.), Wrocław 2018;
M. Rodzynkiewicz, Łączenie się spółek. Komentarz, Warszawa 2002;
M. Romanowski, Jeszcze w sprawie skutków naruszenia norm względnie wiążących - replika, PPH 2011, Nr 8;
B.S. Scharfman, The importance of the business judgment rule, New York University Journal of Laws and Business 2017, No. 1;
S. Sołtysiński, Nieważne i wzruszalne uchwały zgromadzeń spółek kapitałowych, PPH 2006, Nr 1;
S. Sołtysiński, O funkcjach i skutkach obowiązywania norm względnie wiążących - spór „twardego” pozytywisty z eklektycznym trynitarzem, PPH 2011, Nr 11;
S. Sołtysiński, Skutki naruszenia norm względnie wiążących polemicznie, PPH 2011, Nr 6;
T. Sójka, O potrzebie zmian unormowań niepublicznych spółek kapitałowych - uwagi na kanwie projektu przepisów o prostej spółce akcyjnej, PPH 2018, Nr 9;
A. Szajkowski, Odpowiedzialność wspólników i członków zarządu w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością, MoP 1993, Nr 1;
A. Szlęzak, Sprzeczność z normą dyspozytywną to jednak sprzeczność z prawem - polemika, PPH 2011, Nr 7;
K. Węgliński, Cywilnoprawna odpowiedzialność członków organów prostej spółki akcyjnej wobec spółki, SIT 2021, t. 29;
K. Żok, Sprzeczność z prawem jako przesłanka odpowiedzialności członka zarządu - analiza orzecznictwa, PUG 2021, Nr 7.