Studia Prawa Prywatnego

nr 3/2025

„Czas do namysłu” w kontekście propozycji wprowadzenia rozwodu pozasądowego

DOI: 10.32027/SPP.25.3.1
Daniela Wybrańczyk
Doktor nauk prawnych, radca prawny, adiunkt w Uniwersytecie Szkoły Wyższej Psychologii Społecznej, członek Komisji Kodyfikacyjnej Prawa Rodzinnego
Abstrakt

W artykule przedstawiono pojęcie „czasu do namysłu” jako mechanizmu chroniącego małżonków przed pochopnym podjęciem decyzji o rozwodzie. Ponadto przeanalizowano zalety tego rozwiązania prawnego oraz jego wady w kontekście propozycji wprowadzenia rozwodu pozasądowego. Jednocześnie udzielono odpowiedzi na pytanie, czy i jak omawiany mechanizm powinien zostać uregulowany.

Słowa kluczowe
rozwód, rozwód pozasądowy, czas do namysłu
Bibliografia
K. Ajdukiewicz, Język i poznanie, t. 2, Wybór pism z lat 1945-1963, Warszawa 1985;
M. Andruszkiewicz, Kategoria czasu w języku prawnym, BSP 2010, Nr 7;
M. Andrzejewski, Autonomia w prawie rodzinnym - sprawy o rozwód, Rej. 2024, Nr 11;
M. Beisert, H. Liberska, M. Matuszewska, Od konfliktu do rozwodu, w: Małżeństwo: męskość-kobiecość, miłość, konflikt (red. H. Liberska, M. Matuszewska), Poznań 2001;
A. Bieranowski, Normatywne modele rozwodu notarialnego - uwagi de lege ferenda, Rej. 2024, Nr 11;
A. Bieranowski, Rozłączenie małżonków - rozważania na temat notarialnego rozwodu i separacji, Rej. 2024, Nr 2;
M. Błażek, Rozwód jako sytuacja kryzysowa w rodzinie, w: Psychologia rodziny (red. I. Janicka, H. Liberska), Warszawa 2014;
K. Boele-Woelki, F. Ferrand, C. Gonzalez-Beilfuss, M. Jantera-Jareborg, N. Lowe, D. Martiny, W. Pintes, Principles of European family law regarding divorce and maintenance between former spouses, Antwerp-Oxford 2004;
K. Boele-Woelki, F. Ferrand, C. Gonzalez-Beilfuss, M. Jantera-Jareborg, N. Lowe, D. Martiny, W. Pintes, Principles of European family law regarding parental responsibilities, Antwerp-Oxford 2007;
K. Boele-Woelki, F. Ferrand, C. Gonzalez-Beilfuss, M. Jantera-Jareborg, N. Lowe, D. Martiny, W. Pintes, Principles of European family law regarding property relations between spouses, Cambridge-Antwerp-Portland 2013;
B. Bugajski, Autonomia woli małżonków w zakresie sposobu rozwiązania małżeństwa przez rozwód na tle porównawczym, KPP 2021, Nr 4;
B. Bugajski, Konstytucyjne uwarunkowania wprowadzenia do prawa polskiego pozasądowego rozwodu za porozumieniem małżonków, Rej. 2024, Nr 11;
N. Crãciun, The Divorce by the public notary. Proceedings, Bulletin of the Transilvania University of Brasov. Social Sciences and Law 2014, Nr 2, t. 7(56);
R. Dappa, Instytucja zapowiedzi w aktualnym porządku prawnym Kościoła katolickiego w Polsce, Ius Matrimoniale 2020, Nr 1;
B. Dullek, Małżeństwa wolne od zapowiedzi w prawie kanonicznym (z uwzględnieniem polskiego prawa partykularnego), Annales Canonici 2018, Nr 2;
J. Dziobek-Romański, Podstawy prawne obowiązku głoszenia zapowiedzi przedślubnych w Kościele, Roczniki Nauk Prawnych 1998, Nr 8;
K. Gromek, Kodeks rodzinny i opiekuńczy. Komentarz, Warszawa 2018;
S. Grzybowski, Prawo rodzinne. Zarys wykładu, Warszawa 1980;
J. Haberko, „I że uczynię wszystko…”. O dobrej wierze i należytej staranności osób zamierzających zawrzeć związek małżeński, w: Ius civile vigilantibus scriptum est. Księga jubileuszowa Profesora Adama Olejniczaka (red. J. Haberko, K. Mularski), Warszawa 2022;
E. Hasson, Setting a standard or reflecting reality? The „role” of divorce law, and the case of the Family Law Act 1996, International Journal of Law, Policy and the Family 2003, Nr 17;
L.M. Kohm, On mutual consent to divorce. A debate with two sides to the story, Appalachian Journal of Law 2008, Nr 8;
M. Królikowski, Wady oświadczenia woli w - przyszłej? - umowie rozwodowej, Rej. 2025, Nr 3;
B. Lackoroński, Skutki czynności prawnych w czasie, Warszawa 2019;
J. Litwin, Zmiany w dziedzinie zawierania małżeństw i rejestracji stanu cywilnego, jakie przynosi kodeks rodzinny i opiekuńczy, NP 1964, Nr 7-8.
Materiały. Rozwód i obowiązek alimentacyjny między rozwiedzionymi małżonkami, KPP 2018, Nr 2;
E. Moore, Delaying divorce: pitfalls of restrictive divorce requirements, Journal of Family Issues 2015, Nr 7;
E. Muszalski, Zapowiedzi małżeństwa, Prawo Kanoniczne 1969, Nr 3-4;
P. Niedopytalska, Rozwód jako punkt zwrotny w życiu jednostki - doświadczenia związane z rozpadem małżeństwa, Wrocław 2021;
S. Patti, Stand des Scheidungsrechts in Italien, w: Scheidung ohne Gericht?: Neue Entwicklungen im europäischen Scheidungsrecht (Hrsg. A. Dutta, D. Schwab, D. Henrich, P. Gottwald, M. Löhnig), Bielefeld 2017;
M. Pecyna, Konsumenckie uprawnienie do odstąpienia od umowy w czasie do namysłu, w: Ustawa o prawach konsumenta (red. D. Karczewska, M. Namysłowska, T. Skoczny), Warszawa 2015;
J. Picard, L’interdépendance des contrats dans le divorce sans juge, Petites Affiches 2017, Nr 46;
K. Pietrzykowski, Problemy kodyfikacji prawa rodzinnego, w: Czy potrzebna jest w Polsce zmiana prawa rodzinnego i opiekuńczego? Materiały z Ogólnopolskiej Konferencji Naukowej zorganizowanej w dniach 21 i 22 września 1995 roku w Katowicach (red. B. Czech), Katowice 1997;
M. Rzewuska, Zaręczyny. Status narzeczonego w prawie cywilnym, Warszawa 2019;
T. Smyczyński, Prawo rodzinne i opiekuńcze. Analiza i wykładnia, Warszawa 2001;
A. Szadok-Bratuń, Procedura zawierania małżeństwa „konkordatowego” w kontekście polskiego prawa administracyjnego, Wrocław 2013;
S. Szer, Prawo rodzinne, Warszawa 1952;
J. Wierciński, Opinia prawna dotycząca projektu ustawy o zmianie ustawy - Kodeks rodzinny i opiekuńczy oraz niektórych innych ustaw, ZPBAS 2013, Nr 4;
D. Wybrańczyk, Autonomia woli małżonków w kontekście propozycji wprowadzenia możliwości rozwiązania małżeństwa przed notariuszem, Rej. 2024, Nr 11;
D. Wybrańczyk, Ochrona „strony słabszej” w rozwodach pozasądowych, PL 2024, Nr 2;
D. Wybrańczyk, Rozwód pozasądowy - przed notariuszem czy przed kierownikiem USC?, Metryka. Studia z zakresu prawa osobowego i rejestracji stanu cywilnego (artykuł przyjęty do publikacji);
D. Wybrańczyk, Rozwód przed notariuszem - czy nadszedł czas na zmiany?, Rej. 2023, Nr 12;
A. Wysocka-Bar, Prawo rozwodowe w pracach Komisji Europejskiego Prawa Rodzinnego (CEFL), KPP 2018, Nr 2;
J. Zajączkowska-Burtowy, Kontakty z dzieckiem. Prawa i obowiązki, Warszawa 2020;
A. Zielonacki, Zawarcie małżeństwa, Wrocław 1982.