Studia Prawa Prywatnego

no. 3/2025

„Time for reflection” in the context of the proposal to introduce extrajudicial divorce

DOI: 10.32027/SPP.25.3.1
Daniela Wybrańczyk
Doktor nauk prawnych, radca prawny, adiunkt w Uniwersytecie Szkoły Wyższej Psychologii Społecznej, członek Komisji Kodyfikacyjnej Prawa Rodzinnego
Abstract

The article presents the concept of „time for reflection” as a legal requirement to prevent spouses from making hasty decisions to divorce. Moreover, the advantages of this legal solution and its disadvantages have been analysed taking into consideration the proposal to introduce extrajudicial divorce, and an answer has been given to the question whether and how the discussed legal requirement should be regulated.

Keywords
divorce, extrajudicial divorce, time for reflection
Literature
K. Ajdukiewicz, Język i poznanie, t. 2, Wybór pism z lat 1945-1963, Warszawa 1985;
M. Andruszkiewicz, Kategoria czasu w języku prawnym, BSP 2010, Nr 7;
M. Andrzejewski, Autonomia w prawie rodzinnym - sprawy o rozwód, Rej. 2024, Nr 11;
M. Beisert, H. Liberska, M. Matuszewska, Od konfliktu do rozwodu, w: Małżeństwo: męskość-kobiecość, miłość, konflikt (red. H. Liberska, M. Matuszewska), Poznań 2001;
A. Bieranowski, Normatywne modele rozwodu notarialnego - uwagi de lege ferenda, Rej. 2024, Nr 11;
A. Bieranowski, Rozłączenie małżonków - rozważania na temat notarialnego rozwodu i separacji, Rej. 2024, Nr 2;
M. Błażek, Rozwód jako sytuacja kryzysowa w rodzinie, w: Psychologia rodziny (red. I. Janicka, H. Liberska), Warszawa 2014;
K. Boele-Woelki, F. Ferrand, C. Gonzalez-Beilfuss, M. Jantera-Jareborg, N. Lowe, D. Martiny, W. Pintes, Principles of European family law regarding divorce and maintenance between former spouses, Antwerp-Oxford 2004;
K. Boele-Woelki, F. Ferrand, C. Gonzalez-Beilfuss, M. Jantera-Jareborg, N. Lowe, D. Martiny, W. Pintes, Principles of European family law regarding parental responsibilities, Antwerp-Oxford 2007;
K. Boele-Woelki, F. Ferrand, C. Gonzalez-Beilfuss, M. Jantera-Jareborg, N. Lowe, D. Martiny, W. Pintes, Principles of European family law regarding property relations between spouses, Cambridge-Antwerp-Portland 2013;
B. Bugajski, Autonomia woli małżonków w zakresie sposobu rozwiązania małżeństwa przez rozwód na tle porównawczym, KPP 2021, Nr 4;
B. Bugajski, Konstytucyjne uwarunkowania wprowadzenia do prawa polskiego pozasądowego rozwodu za porozumieniem małżonków, Rej. 2024, Nr 11;
N. Crãciun, The Divorce by the public notary. Proceedings, Bulletin of the Transilvania University of Brasov. Social Sciences and Law 2014, Nr 2, t. 7(56);
R. Dappa, Instytucja zapowiedzi w aktualnym porządku prawnym Kościoła katolickiego w Polsce, Ius Matrimoniale 2020, Nr 1;
B. Dullek, Małżeństwa wolne od zapowiedzi w prawie kanonicznym (z uwzględnieniem polskiego prawa partykularnego), Annales Canonici 2018, Nr 2;
J. Dziobek-Romański, Podstawy prawne obowiązku głoszenia zapowiedzi przedślubnych w Kościele, Roczniki Nauk Prawnych 1998, Nr 8;
K. Gromek, Kodeks rodzinny i opiekuńczy. Komentarz, Warszawa 2018;
S. Grzybowski, Prawo rodzinne. Zarys wykładu, Warszawa 1980;
J. Haberko, „I że uczynię wszystko…”. O dobrej wierze i należytej staranności osób zamierzających zawrzeć związek małżeński, w: Ius civile vigilantibus scriptum est. Księga jubileuszowa Profesora Adama Olejniczaka (red. J. Haberko, K. Mularski), Warszawa 2022;
E. Hasson, Setting a standard or reflecting reality? The „role” of divorce law, and the case of the Family Law Act 1996, International Journal of Law, Policy and the Family 2003, Nr 17;
L.M. Kohm, On mutual consent to divorce. A debate with two sides to the story, Appalachian Journal of Law 2008, Nr 8;
M. Królikowski, Wady oświadczenia woli w - przyszłej? - umowie rozwodowej, Rej. 2025, Nr 3;
B. Lackoroński, Skutki czynności prawnych w czasie, Warszawa 2019;
J. Litwin, Zmiany w dziedzinie zawierania małżeństw i rejestracji stanu cywilnego, jakie przynosi kodeks rodzinny i opiekuńczy, NP 1964, Nr 7-8.
Materiały. Rozwód i obowiązek alimentacyjny między rozwiedzionymi małżonkami, KPP 2018, Nr 2;
E. Moore, Delaying divorce: pitfalls of restrictive divorce requirements, Journal of Family Issues 2015, Nr 7;
E. Muszalski, Zapowiedzi małżeństwa, Prawo Kanoniczne 1969, Nr 3-4;
P. Niedopytalska, Rozwód jako punkt zwrotny w życiu jednostki - doświadczenia związane z rozpadem małżeństwa, Wrocław 2021;
S. Patti, Stand des Scheidungsrechts in Italien, w: Scheidung ohne Gericht?: Neue Entwicklungen im europäischen Scheidungsrecht (Hrsg. A. Dutta, D. Schwab, D. Henrich, P. Gottwald, M. Löhnig), Bielefeld 2017;
M. Pecyna, Konsumenckie uprawnienie do odstąpienia od umowy w czasie do namysłu, w: Ustawa o prawach konsumenta (red. D. Karczewska, M. Namysłowska, T. Skoczny), Warszawa 2015;
J. Picard, L’interdépendance des contrats dans le divorce sans juge, Petites Affiches 2017, Nr 46;
K. Pietrzykowski, Problemy kodyfikacji prawa rodzinnego, w: Czy potrzebna jest w Polsce zmiana prawa rodzinnego i opiekuńczego? Materiały z Ogólnopolskiej Konferencji Naukowej zorganizowanej w dniach 21 i 22 września 1995 roku w Katowicach (red. B. Czech), Katowice 1997;
M. Rzewuska, Zaręczyny. Status narzeczonego w prawie cywilnym, Warszawa 2019;
T. Smyczyński, Prawo rodzinne i opiekuńcze. Analiza i wykładnia, Warszawa 2001;
A. Szadok-Bratuń, Procedura zawierania małżeństwa „konkordatowego” w kontekście polskiego prawa administracyjnego, Wrocław 2013;
S. Szer, Prawo rodzinne, Warszawa 1952;
J. Wierciński, Opinia prawna dotycząca projektu ustawy o zmianie ustawy - Kodeks rodzinny i opiekuńczy oraz niektórych innych ustaw, ZPBAS 2013, Nr 4;
D. Wybrańczyk, Autonomia woli małżonków w kontekście propozycji wprowadzenia możliwości rozwiązania małżeństwa przed notariuszem, Rej. 2024, Nr 11;
D. Wybrańczyk, Ochrona „strony słabszej” w rozwodach pozasądowych, PL 2024, Nr 2;
D. Wybrańczyk, Rozwód pozasądowy - przed notariuszem czy przed kierownikiem USC?, Metryka. Studia z zakresu prawa osobowego i rejestracji stanu cywilnego (artykuł przyjęty do publikacji);
D. Wybrańczyk, Rozwód przed notariuszem - czy nadszedł czas na zmiany?, Rej. 2023, Nr 12;
A. Wysocka-Bar, Prawo rozwodowe w pracach Komisji Europejskiego Prawa Rodzinnego (CEFL), KPP 2018, Nr 2;
J. Zajączkowska-Burtowy, Kontakty z dzieckiem. Prawa i obowiązki, Warszawa 2020;
A. Zielonacki, Zawarcie małżeństwa, Wrocław 1982.