aktualny numer

Monitor Prawniczy

nr 7/2026

O potrzebie zmiany przepisów dotyczących transmisji w prawie spadkowym

Andrzej Antkiewicz

Autor jest sędzią Sądu Rejonowego w Grudziądzu

Antoni Antkiewicz

Autor jest studentem III roku prawa na Uniwersytecie Gdańskim

Abstrakt

Celem niniejszego artykułu jest analiza obowiązujących regulacji prawa spadkowego dotyczących transmisji prawa do złożenia oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu spadku. Autorzy dostrzegają niekompletność owych przepisów, w szczególności w zakresie charakteru prawnego wstąpienia transmitariusza w uprawnienie transmitenta, początku biegu terminu do złożenia oświadczenia przez transmitariusza oraz skutków wielości trasmitariuszy. W artykule zostają omówione najważniejsze koncepcje stworzone w doktrynie prawa cywilnego wraz z ich praktycznymi konsekwencjami. Przeprowadzone rozważania prowadzą do identyfikacji trudności interpretacyjnych i procesowych, wpływających na długość i efektywność postępowań spadkowych. Wywody autorów prowadzą do jednoznacznego wniosku - istnienia potrzeby interwencji ustawodawczej pozwalającej na doprecyzowanie regulacji transmisji w Kodeksie cywilnym.

Słowa kluczowe

Kodeks cywilny, prawo spadkowe, dziedziczenie, transmisja, termin do złożenia oświadczenia spadkowego, wielość transmitariuszy, art. 1017 KC

Bibliografia

W. Borysiak, Dziedziczenie. Konstrukcja prawna i ochrona, Warszawa 2013; W. Borysiak [w:] Kodeks cywilny. Komentarz. T. IVA. Spadki, pod red. K. Osajdy, Warszawa 2019; P. Cichoń, Problem wielości transmitariuszy, PS Nr 10/2010; T. Domińczyk, Przyjęcie i odrzucenie spadku [w:] Studia i analizy Sądu Najwyższego. T. 8, pod red. K. Ślebzaka, Warszawa 2014; G. Gorczyński, Oświadczenie o przyjęciu i odrzuceniu spadku - uwagi de lege ferenda [w:] Rozprawy z prawa prywatnego. Księga pamiątkowa dedykowana Profesorowi Aleksandrowi Oleszce, pod red. A. Dańko-Roesler, J. Jacyszyna, M. Pazdana, W. Popiołka, Warszawa 2012; G. Gorczyński [w:] Kodeks cywilny. Komentarz. T. VI. Spadki (art. 922-1087), pod red. M. Frasa, M. Habdas, Warszawa 2019, Lex/el; G. Karaszewski [w:] Kodeks cywilny. Komentarz aktualizowany, pod red. M. Balwickiej-Szczyrby, A. Sylwestrzaka, Lex/el 2025; B. Kordasiewicz [w:] System Prawa Prywatnego. T. 10. Prawo spadkowe, pod red. B. Kordasiewicza, Warszawa 2009; B. Kordasiewicz [w:] System Prawa Prywatnego, T. 10. Prawo spadkowe, pod red. B. Kordasiewicza, Warszawa 2015; P. Księżak, Transmissio hereditatis w prawie polskim, „Rejent” Nr 9/2006; P. Księżak, Prawo spadkowe, Warszawa 2017; A. Kunicki, Odrzucenie spadku przez transmitariusza, NP Nr 12/1963; K. Matuszyk, Kilka uwag o transmisji spadku, Pal. Nr 11-12/2006; E. Niezbecka [w:] Kodeks cywilny. Komentarz. T. IV. Spadki, pod red. A. Kidyby, Warszawa 2015; P. Ochmann, Transmissio hereditatis - wybrane problemy, PS Nr 10/2012; A. Oleszko, Prawo o notariacie. Komentarz. Część II. T. 1-2, Warszawa 2012; J.S. Piątowski, B. Kordasiewicz, Prawo spadkowe. Zarys wykładu, Warszawa 2011; J. Pisuliński, Niektóre problemy związane z terminem do złożenia oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu spadku, Rej. Nr 6(14)/1992; M. Rzewuski, Transmisja spadku, Warszawa 2016; G. Wolak, Zagadnienie wielości transmitariuszy przy nabyciu spadku oraz zapisu windykacyjnego, MoP Nr 21/2014; S. Wójcik, F. Zoll [w:] System Prawa Prywatnego. T. 10. Prawo spadkowe, pod red. B. Kordasiewicza, Warszawa 2015; K. Żok [w:] Kodeks cywilny. T. II. Komentarz. Art. 450-1088, pod red. M. Gutowskiego, Warszawa 2016.