aktualny numer
Monitor Prawniczy
nr 5/2026
Transkrypcja aktu małżeństwa osób tej samej płci zawartego w państwie członkowskim Unii Europejskiej
DOI: 10.32027/MOP.26.5.7
Autor jest adiunktem w Katedrze Postępowania Cywilnego Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Warszawskiego, radcą prawnym
Abstrakt
Przedmiotem rozważania jest zagadnienie transkrypcji aktu małżeństwa osób tej samej płci zawartego w państwie członkowskim Unii Europejskiej. W piśmiennictwie prezentowane są odmienne poglądy w przedmiocie transkrypcji takich dokumentów lub możliwości odnotowania ich w rejestrze stanu cywilnego w inny sposób. W praktyce organów administracji utrwalone jest stanowisko o sprzeczności transkrypcji zagranicznego aktu małżeństwa osób tej samej płci z podstawowymi zasadami porządku prawnego Rzeczypospolitej Polskiej. Takie stanowisko przeważało także w orzecznictwie sądów administracyjnych. Do jego zmiany dochodzi obecnie pod wpływem wyroku Trybunału Sprawiedliwości z 25.11.2025 r., C-713/23. Artykuł rozważa skutki tego orzeczenia dla polskiego porządku prawnego.
Słowa kluczowe
transkrypcja aktu małżeństwa, moc dowodowa aktów stanu cywilnego, małżeństwo osób tej samej płci
Bibliografia
A. Dorabialska, Uznanie stosunku prawnego powstałego za granicą, PiP Nr 4/2012; M. Matusiak-Frącczak, Transkrypcja aktów małżeństwa par jednopłciowych a swoboda przepływu osób - komentarz do wyroku Trybunału Sprawiedliwości z 25.11.2025 r., C-713/23, Cupriak-Trojan i Trojan, EPS Nr 2/2026; E. Milczarek, Standardy uznania i ochrony związków par jednopłciowych w Europie, „Przegląd Prawa Publicznego” Nr 10/2024; P. Mostowik, O żądaniach wpisu w polskim rejestrze stanu cywilnego zagranicznej fikcji prawnej pochodzenia dziecka od „rodziców jednopłciowych”, „Forum Prawnicze” Nr 6/2019; A. Pudło-Jaremek, Glosa do uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 grudnia 2019 r., sygn. akt II OPS 1/19, „Roczniki Administracji i Prawa” Nr 4/2020; M. Wąsik, Związki osób tej samej płci. Konsekwencje braku regulacji w prawie polskim, Warszawa 2024; M. Wąsik, Rodzicielstwo w cieniu granic: Unia Europejska wobec dzieci z rodzin jednopłciowych, EPS Nr 9/2025; M. Wojewoda, Małżeństwa jednopłciowe i związki partnerskie w polskim rejestrze stanu cywilnego, „Studia Prawno-Ekonomiczne” T. CIII, 2017; M. Wojewoda, Uznanie związków osób tej samej płci w Polsce i transkrypcja zagranicznych aktów małżeństwa par jednopłciowych - glosa do wyroku Trybunału Sprawiedliwości z 25.11.2025 r., C-713/23, Cupriak-Trojan i Trojan, EPS Nr 2/2026; M. Wojewoda, Zagraniczne rodzicielstwo osób jednej płci a rejestracja stanu cywilnego w Polsce. Glosa do uchwały NSA z dnia 2 grudnia 2019 r., II OPS 1/19, EPS Nr 8/2020; B. Wołodkiewicz [w:] Prawo o aktach stanu cywilnego. Komentarz, pod red. M. Domańskiego, J. Słyka, Warszawa 2023; M.A. Zachariasiewicz, Nowa ustawa prawie prywatnym międzynarodowym a małżeństwa i związki osób tej samej płci, „Problemy Prawa Prywatnego Międzynarodowego” T. 11/2012; M. Zachariasiewicz, Transkrypcja aktów urodzenia dzieci par jednopłciowych, „Studia Prawno-Ekonomiczne” 2019, t. CXI; M. Zachariasiewicz, W kierunku pełnego uznania małżeństw i rodzicielstwa osób tej samej płci ukształtowanych w innym państwie członkowskim Unii? Uwagi na tle najnowszego orzecznictwa TSUE, „Krytyka Prawa” Nr 3/2025.
