aktualny numer
Monitor Prawniczy
nr 5/2026
Metoda ustalenia proporcji obniżenia w reżimie rękojmi za wady rzeczy sprzedanej
DOI: 10.32027/MOP.26.5.5
Autor jest asystentem w Centrum Prawa Prywatnego Międzynarodowego WPiA UJ
Abstrakt
W tekście badany jest problem ustalania proporcji obniżenia ceny w reżimie rękojmi za wady rzeczy sprzedanej na tle art. 560 § 3 KC oraz art. 43e ust. 2 i art. 43n ust. 2 ustawy z 30.5.2014 r. o prawach konsumenta. Brak precyzyjnych kryteriów ustawowych powoduje rozbieżności w orzecznictwie, co utrudnia praktyczne stosowanie tego uprawnienia. Omówione zostały dwie główne metody ustalania obniżki ceny: metoda kosztorysowa (oparta na kosztach naprawy wady) oraz metoda porównawcza (bazująca na rynkowej różnicy wartości rzeczy z wadą i bez wady). Każda z nich ma istotne wady - pierwsza nie ma pełnego oparcia w przepisach, druga często jest trudna do zastosowania z uwagi na brak rynku dla rzeczy wadliwych. Autor proponuje podejście dwuetapowe: w pierwszej kolejności zastosowanie metody porównawczej, a w sytuacjach wyjątkowych - szacowanie według art. 322 KPC per analogiam. Rodzi to wszystko potrzebę doprecyzowania kryteriów prawnych oraz wskazuje, że wybór metody powinien być dokonywany indywidualnie w zależności od charakteru przedmiotu sprzedaży.
Słowa kluczowe
rękojmia, obniżenie ceny, wady rzeczy, metoda porównawcza, metoda kosztorysowa
Bibliografia
M. Czerwiński, Obniżenie wynagrodzenia wykonawcy ze względu na wady przedmiotu zamówienia publicznego, PZP Nr 1/2024; W. Dybka [w:] Ustawa o prawach konsumenta. Komentarz, pod red. M. Pecyny, Legalis 2025; F. Faust [w:] W. Hau, R. Poseck (Hrsg.) BeckOK BGB, Beck Online 2025; E. Habryn-Chojnacka [w:] Kodeks cywilny. T. II. Komentarz. Art. 353-626, pod red. M. Gutowskiego, Legalis 2022; J. Jezioro [w:] Kodeks cywilny. Komentarz, pod red. P. Machnikowskiego, E. Gniewka, Legalis 2023; A.M. Juranek, K. Kryla-Cudna, M. Tulibacka [w:] Kodeks cywilny. Komentarz, K. Osajda (red. serii), W. Borysiak (red. tomu), Legalis 2024; M. Kaliński, Szkoda na mieniu i jej naprawienie, Warszawa 2011, s. 506-508; K. Koch, Charakter i treść uprawnienia do żądania obniżenia ceny w reżimie rękojmi za wady rzeczy sprzedanej, PPH Nr 3/2008; F. Maultzsch [w:] Münchener Kommentar zum Bürgerlichen Gesetzbuch: BGB, Band 2: Schuldrecht - Allgemeiner Teil I: §§ 241-310, pod red. W. Krugera, G. Bachmann [Bearb.], Beck Online 2024; M. Müller-Chen [w:] Obligationenrecht - Einzelne Vertragsverhältnisse - Art 184-529 OR und Innominatverträge. CHK - Handkommentar zum Schweizer Privatrecht (Hrsg. M. Hochstrasser, T. Huber-Purtschert, E. Maissen), Swisslex 2023; M. Pecyna [w:] Ustawa o prawach konsumenta. Komentarz, pod red. M. Pecyny, Legalis, Warszawa 2025; M. Podrecka, Rękojmia za wady prawne rzeczy sprzedanej, Warszawa 2011; K. Południak-Gierz [w:] Ustawa o prawach konsumenta. Komentarz, pod red. P. Machnikowskiego, Legalis 2025; M. Sepełowski, Stosowanie tzw. metody kosztorysowej przy ustalaniu wysokości odszkodowania z ubezpieczenia OC za szkodę na mieniu, MoP Nr 11/2018; M. Serek, Kryteria obniżenia ceny z powodu wady rzeczy sprzedanej - glosa - I ACa 1344/17, MoP Nr 20/2020; F. Terré, Y. Lequette, P. Simler, F. Chénedé, Droit civil. Les obligations, Paris 2019; R. Trzaskowski [w:] Kodeks cywilny. Komentarz. T. IV. Zobowiązania. Część szczegółowa, pod red. J. Gudowskiego, Lex/el 2017; K. Wielgus, Uprawnienie do obniżenia ceny, KPP Nr 3/2025; F. Zoll, Rękojmia. Odpowiedzialność sprzedawcy, Warszawa 2018; K. Żok, Obniżenie ceny w świetle znowelizowanych przepisów o rękojmi, „Ius Novum” Nr 4/2016; F. Zoll, M. Bujalski [w:] System Prawa Prywatnego. T. 6. Prawo zobowiązań - część ogólna, pod red. A. Olejniczaka, Warszawa 2023.
