Abstrakt

W prawie niemieckim koncerny reguluje niemiecka ustawa o spółkach akcyjnych (Aktiengesetz). Rozróżnia się przy tym trzy rodzaje koncernów, tj. koncern oparty na umowie (Vertragskonzern), koncern włączający (Eingliederungskonzern) i koncern faktyczny (faktischer Konzern). Istotnym zagadnieniem jest kwestia wydawania poleceń przez spółkę dominującą. Zgodnie z przeważającą częścią poglądów w doktrynie, spółka dominująca nie powinna mieć obowiązku wydawania poleceń, jest jednak do tego uprawniona w zakresie zarządzania spółką na mocy ustawy o spółkach akcyjnych. Dopuszczalne jest także wydawanie poleceń niekorzystnych, o ile służy ono interesom spółki dominującej lub podmiotom uczestniczącym w koncernie. O ile polecenie jest dopuszczalne, zarząd spółki zależnej jest zobligowany do wykonania polecenia, także gdy jest ono niekorzystne. Prawo do wydawania poleceń podlega ograniczeniom wynikającym ze statutu, przepisów ustawowych, konieczności zapewnienia dalszego istnienia spółki, a także dopuszczalnością polecenia. W ramach koncernu odpowiedzialność wobec spółki zależnej ponoszą przedstawiciele spółki dominującej, a także członkowie zarządu i rady nadzorczej spółki zależnej, chyba że działali zgodnie z wiążącym poleceniem. W zakresie możliwości wywierania wpływu na spółkę zależną niemiecki ustawodawca wprowadził przepisy mające na celu ochronę spółki zależnej, jej akcjonariuszy mniejszościowych oraz wierzycieli. Zgodnie z tymi przepisami spółka dominująca nie może wykorzystywać swojego wpływu w celu nakłonienia spółki zależnej do dokonania niekorzystnej dla niej czynności prawnej lub do podjęcia lub zaniechania działań niekorzystnych dla niej, chyba że wynikłe z tego negatywne skutki zostaną naprawione.