Monitor Prawniczy

nr 3/2025

Informowanie rady nadzorczej przez zarząd w niemieckiej spółce akcyjnej (Dodatek do nr 3/2025)

Jochen Vetter

Autor jest profesorem honorowym (prof. dr.) na Uniwersytecie w Kolonii. Regularnie publikuje i wykłada, jest współredaktorem komentarzy do niemieckiej ustawy o spółkach akcyjnych (AktG), niemieckiej ustawy o spółkach z ograniczoną odpowiedzialnością (GmbHG) oraz niemieckiej ustawy o przekształceniach (UmwG), publikuje także w czasopismach AG, ZfPW, ZGR i Board. Ponadto jest członkiem rady doradczej Zeitschrift für Wirtschaftsstrafrecht und Haftung im Unternehmen (ZWH). W swojej praktyce prawniczej doradza spółkom giełdowym i zarządzanym przez właścicieli oraz przedsiębiorcom w szczególności w kwestiach związanych z prawem spółek i prawem koncernowym, reorganizacjami, sporami korporacyjnymi, compliance, a także transakcjami M&A.

Abstrakt

W prawie niemieckim rada nadzorcza pełni kluczową rolę w kontrolowaniu i doradzaniu zarządowi spółki, a skuteczność sprawowanego przez radę nadzorczą nadzoru zależy od dostępu do odpowiednich informacji. Przepływ informacji pomiędzy radą nadzorczą a zarządem reguluje niemiecka ustawa o spółkach akcyjnych (Aktiengesetz), która, z jednej strony, obliguje zarząd do dostarczania informacji radzie nadzorczej, z drugiej zaś, uprawnia radę nadzorczą do żądania od zarządu stosownych informacji. Ponadto ww. ustawa przewiduje surową odpowiedzialność członków zarządu za szkody spowodowane nawet lekkim zaniedbaniem. Taki reżim odpowiedzialności sprawia, że, z jednej strony, rada nadzorcza przykłada większą wagę do przekazywanych informacji, istotnych przy podejmowaniu decyzji biznesowych, natomiast, z drugiej strony, restrykcyjna odpowiedzialność członków zarządu może również prowadzić do poprawy jakości przekazywania informacji radzie nadzorczej. Pewnego rodzaju zabezpieczenie odpowiedzialności w przypadku decyzji biznesowych stanowi zasada biznesowej oceny, zgodnie z którą członek zarządu nie narusza swoich obowiązków, jeżeli mógł rozsądnie przyjąć, że na podstawie posiadanych informacji działa na korzyść spółki.

Słowa kluczowe

rada nadzorcza, sprawozdawczość, spółka akcyjna, zarząd, prawo niemieckie

Bibliografia

J. Koch, Kommentar zum Aktiengesetz, 2024, wyd. 18; T. Drygała [w:] Kommentar zum Aktiengesetz, red. K. Schmidt, W. Bayer, J. Vetter, 2024, wyd. 5; C. Kruchen [w:] Rada Nadzorcza, red. R. Backhaus, J. Tielmann, wyd. 2, 2023; C. Simons, Die Änderungen der Aufsichtsrats-Governance durch das FISG, NZG 2021; M. Roth, Aufsichtsrat und interne Kontrolle nach dem Finanzmarktintegritätsstärkungsgesetz (FISG), NZG 2022; V. Sailer-Coceani [w:] Kommentar zum Aktiengesetz, red. K. Schmidt, M. Lutter, wyd. 5, 2024; G. Spindler [w:] Münchener Kommentar zum Aktiengesetz, red. W. Goette, M. Habersack, wyd. 6, 2023; M. Arnold [w:] Handbuch Aufsichtsrat, red. W. Goette, M. Arnold; H. Fleischer [w:] beck-online.GROSSKOMMENTAR Aktiengesetz, status: 1.2.2024 r.; M. Lutter, G. Krieger, D. Verse, Rechte und Pflichten des Aufsichtsrats, wyd. 7, 2020; C. Decher [w:] Reform des Aufsichtsratsrechts, red. P. Hommelhoff, K.-L. Kley, D. Verse, 2021; Niemiecki Kodeks Ładu Korporacyjnego (German Corporate Governance Code, GCGC) z 28.04.2022, https://www.dcgk.de/en/code.html; Uzasadnienie rządowego projektu KonTraG, BT-Drucksache 13/9712; G. Spindler, R. Veil [w:] beck-online.GROSSKOMMENTAR Aktiengesetz, stan: 1.2.2024 r.; M. Habersack [w:] Münchener Kommentar zum Aktiengesetz, red. W. Goette, M. Habersack, wyd. 6, 2023; Arbeitskreis Recht des Aufsichtsrats [w:] Reform des Aufsichtsratsrechts, red. P. Hommelhoff, K.-L. Kley, D. Verse, 2021; M. Habersack [w:] Reform des Aufsichtsratsrechts, red. P. Hommelhoff, K.-L. Kley, D. Verse, 2021; J. Vetter, Zum Wahlrecht zwischen monistischer und dualistischer Unternehmensverfassung für die Aktiengesellschaft [w:] FS Henssler, red. C. Deckenbrock, C. Höpfner, M. Kilian, D. Markworth, U. Sittard, 2023; D. Kleindiek [w:] Beck-online.GROSSKOMMENTAR Handelsgesetzbuch, status: 1.11.2023 r.; H. Merkt [w:] Kommentar zum Handelsgesetzbuch, red. K.J. Hopt, 43. wydanie 2024; B. Grottel [w:] Beck‘scher Bilanz-Kommentar, 13. wydanie 2022; P. Kajüter [w:] Münchener Kommentar zum Handelsgesetzbuch, red. I. Drescher, W.F. Ebke, H. Fleischer, K. Schmidt, 5. wydanie, 2024; E. Vetter, Gesteigerte Verantwortung des Aufsichtsrats für größere Steuertransparenz? NZG 2023; Arbeitskreis Bilanzrecht Hochschullehrer Rechtswissenschaft, Stellungnahme zur geplanten Ergänzung des § 171 AktG im Zuge der Umsetzung der Public Country-by-Country-Reporting Richtlinie, NZG 2023; Reform des Aufsichtsratsrechts, red. P. Hommelhoff, K.-L. Kley, D. Verse, ZGR-Sonderheft Bd. 25, 2021; D.A. Verse, C. Teichmann [w:] VGR-Arbeitskreis Aktienrechtsreform, VGR-Sonderband 30, 2024; J. Vetter [w:] Unternehmensführung durch Vorstand und Aufsichtsrat, red. P. Hommelhoff, K. Hopt, P. Leyens, 2024; M. Löbbe [w:] Reform des Aufsichtsratsrechts, red. P. Hommelhoff, K.-L. Kley, D. Verse, 2021; G. Roßkopf [w:] Reform des Aufsichtsratsrechts, red. P. Hommelhoff, K.-L. Kley, D. Verse, 2021; D. Verse [w:] Reform des Aufsichtsratsrechts, red. P. Hommelhoff, K.-L. Kley, D. Verse, 2021; M. Habersack, J. Vetter, A. Bergmann [w:] VGR-Arbeitskreis Aktienrechtsreform, VGR-Sonderband 30, 2024; W. Bayer, Gutachten zum Deutschen Juristentag 2008; F. Drinhausen, A. Keinath, M. Waldvogel, Die monistische AG [w:] FS Marsch-Barner, 2018; H. Fleischer, Der Einfluß der Societas Europaea auf die Dogmatik des deutschen Gesellschaftsrechts, AcP 204 (2004); M. Habersack, Wandlungen des Aktienrechts, AG 2009; M. Habersack, Gutachten zum DJT 2012; M. Henssler, Unternehmerische Mitbestimmung in der Societas Europaea [w:] FS Ulmer, 2003; J. Reichert, Reformbedarf im Aktienrecht, AG 2016; P. Davies, ZGR 2001; S. Fischer, Monistische Unternehmensverfassung, 2010; C. Jungmann, The Effectiveness of Corporate Governance in One-Tier and Two-Tier Board Systems, ECFR 2006; M. Habersack, Grundsatzfragen der Mitbestimmung in SE und SCE sowie bei grenzüberschreitender Verschmelzung, ZHR 171 (2007); M. Schiessl, Leitungs- und Kontrollstrukturen im internationalen Wettbewerb, ZHR 167 (2003); J. Vetter, Zum Wahlrecht zwischen monistischer und dualistischer Unternehmensverfassung für die Aktiengesellschaft [w:] FS Henssler, 2023.