Monitor Prawniczy
nr 11/2025
Numer PESEL. O potrzebie prawidłowego rozumienia roli i celów identyfikatora powszechnego (Dodatek do nr 11/25)
prof. INP PAN. Autor jest kierownikiem Zakładu Prawa Administracyjnego w Instytucie Nauk Prawnych PAN, adwokatem, partnerem w Traple, Konarski, Podrecki i Wspólnicy
Autor jest radcą prawnym w kancelarii Traple Konarski Podrecki i Wspólnicy Sp.j.
Abstrakt
Celem utworzenia (w latach 70. XX w.) oraz funkcjonowania numeru PESEL jest identyfikacja osoby fizycznej, a obecnie zastosowanie tego identyfikatora w obrocie ma charakter powszechny i ciągle się rozszerza. Niezgodne z tym pierwotnym celem utworzenia i wykorzystywania numeru PESEL (jako identyfikatora) pozostaje używanie tego numeru również do uwierzytelnienia osoby fizycznej. Z kolei zrozumienie i akceptacja właściwych celów korzystania z numeru PESEL jest potrzebna dla zestawienia ich z warunkami ochrony danych osobowych.
Podstawowy postulat de lege ferenda to ujednolicenie systemowych warunków posługiwania się i wykorzystywania numeru PESEL (jako identyfikatora) w obrocie, co zawiera się w prawidłowym wykonaniu wymogów przewidzianych w art. 87 RODO.
Słowa kluczowe
PESEL, numer, identyfikacja, uwierzytelnienie
Bibliografia
Z. Czarnik, P. Zaborniak, W. Maciejko, Ustawa o ewidencji ludności. Komentarz, wyd. II, Warszawa 2016; P. Fajgielski, Ogólne rozporządzenie o ochronie danych. Ustawa o ochronie danych osobowych. Komentarz, wyd. II, Warszawa 2022; I. Lipowicz, Administracyjnoprawne zagadnienia informatyki, Katowice 1984; P. Litwiński, Naruszenia bezpieczeństwa danych osobowych obejmujące numer PESEL - analiza ryzyka [w:] Administracja w demokratycznym państwie prawa. Księga Jubileuszowa Profesora Czesława Martysza, pod red. A. Matana, Warszawa 2022; P. Litwiński (red.), Ogólne rozporządzenie o ochronie danych. Ustawa o ochronie danych osobowych. Wybrane przepisy sektorowe. Komentarz, wyd. II, Warszawa 2025; B. Majchrzak, Badania podstaw aksjologicznych prawa materialnego w zakresie jawności i jej ograniczeń [w:] Jawność i jej ograniczenia. T. II. Podstawy aksjologiczne, pod red. Z. Cieślaka, Warszawa 2013; T. Stawecki, Rejestry publiczne. Funkcje instytucji, Warszawa 2005; W. Wabik, Wybrane zagadnienia z koncepcji tworzenia oraz eksploatacji Powszechnego Elektronicznego Systemu Ewidencji Ludności - PESEL MSW [w:] Przegląd Archiwalny Instytutu Pamięci Narodowej, T. 12, Archiwum Instytutu Pamięci Narodowej, Warszawa 2019.
