Monitor Prawniczy
nr 5/2024
Przejrzystość umowy konsumenckiej, rozliczenie stron w razie nieważności umowy konsumenckiej
DOI: 10.32027/MOP.24.5.15
Dr. Autor jest adiunktem w Europejskiej Wyższej Szkole Prawa i Administracji oraz radcą prawnym
Abstrakt
Wyrok TSUE z 12.1.2023 r. w sprawie D.V. przeciwko M.A., C-395/21, ma bardzo ważne znaczenie dla praktyki stosowania dyrektywy 93/13. Zawiera szerokie omówienie zasady przejrzystości materialnej umowy konsumenckiej, która ściśle łączy się z podstawowymi założeniami ochronnymi dyrektywy 93/13. Przejrzystość ma wyrównywać deficyt informacyjny po stronie konsumenta, który stanowi jeden z czynników przesądzających o jego słabszej pozycji. W jakimś stopniu ma również mieć pozytywny wpływ na rozwój konkurencji. Istotne znaczenie ma również rozstrzygnięcie dotyczące zasad rozliczeń stron. Trybunał przesądził, że rozliczenie świadczeń nienależnych z nieważnej umowy zawierającej niedozwolone postanowienia umowne mieści się w ramach dyrektywy 93/13. Pogląd ten został potwierdzony w późniejszym orzecznictwie dotyczącym zwłaszcza wynagrodzenia za korzystanie z kapitału i waloryzacji świadczeń nienależnych z nieważnej umowy kredytu frankowego. Trybunał podkreślił też bezwzględne związanie skutkiem restytucyjnym i to nawet w razie abuzywności postanowienia dotyczącego świadczeń stron.
Słowa kluczowe
niedozwolone postanowienia umowne, dyrektywa 93/13, konsument, przejrzystość umowy konsumenckiej, skutek restytucyjny
Bibliografia
P. Gieroń, Jurydyczne skutki pominięcia klauzul abuzywnych (niedozwolonych, nieuczciwych) w warunkach umów o kredyt indeksowany do waluty obcej, PUG Nr 3/2019; A. Nowacki, Rozliczenie nienależnych świadczeń w związku z nieważnością umowy kredytu, PPH Nr 1/2022; T. Nowakowski, Kilka uwag na temat unieważnienia umowy kredytu indeksowanego, PPH Nr 5/2021; K. Spalińska, A. Grajewski, Roszczenie o zapłatę kwot przekraczających zwrot świadczenia spełnionego w wyniku nieważnej umowy kredytowej w świetle uregulowań dyrektywy Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich i orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, „Kwartalnik Prawa Międzynarodowego” Nr 2/2022; G. Tracz, W sprawie skutków nieważności umów kredytu walutowego, TPP Nr 2/2022; Ł. Węgrzynowski, Skutek restytucyjny z dyrektywy 93/13/EWG a zasady rozliczeń stron w związku z nieważnością umowy zawierającej niedozwolone postanowienia umowne, PPH Nr 5/2022; Ł. Węgrzynowski, Teoria salda czy teoria dwóch kondykcji? Zasady rozliczeń stron z nieważnej umowy kredytu frankowego, PPH Nr 5/2021; K. Wielgus, Zastosowanie reguły surogacji (art. 406 k.c.) wobec wypłaconej kwoty pieniężnej tytułem nieważnej umowy kredytu, „Przegląd Sądowy” Nr 11-12/2022; A. Wiewiórowska-Domagalska, Sprawa wynagrodzenia litewskiego adwokata i jej stosowanie do umów o świadczenie usług prawnych i kredytów frankowych. Czy mamy do czynienia z przełomem? Glosa do wyroku TS z dnia 12 stycznia 2023 r., C-395/21 (D.V.), Lex/el 2023.
