Monitor Prawniczy
nr 11/2024
Zasada ne bis in idem a nakładanie administracyjnych kar pieniężnych na gruncie RODO i AI Act (Dodatek do nr 11/2024)
Autorka jest adwokatką i starszą prawniczką w Kancelarii Kobylańska Lewoszewski Mednis
Abstrakt
Wejście w życie AI Act skłoniło zarówno teoretyków, praktyków prawa, jak i przedsiębiorców do refleksji nad możliwością nałożenia dwukrotnie administracyjnej kary pieniężnej za to samo naruszenie na gruncie RODO i AI Act. Celem niniejszego artykułu jest odpowiedź na pytanie, czy a jeśli tak, w jakich sytuacjach na przedsiębiorcę może zostać jednocześnie nałożona administracyjna kara pieniężna na gruncie RODO i AI Act. W artykule przedstawiono warunki zastosowania zasady niekarania dwa razy za to samo naruszenie wynikające z orzecznictwa ETPCz, TSUE oraz TK. Artykuł ukazuje również ewolucję w zakresie interpretacji i możliwości stosowania tej zasady w polskim prawie administracyjnym. Jednocześnie, autorka zestawia treść tej zasady z praktyką organów publicznych, które często starają się ją obejść. Rozważania te prowadzą do konstatacji, że istnieje ryzyko nałożenia dwóch administracyjnych kar pieniężnych za to samo naruszenie na gruncie RODO i AI Act m.in. w sytuacji wystąpienia zjawisk takich jak social scoring czy untargeted scraping.
Słowa kluczowe
ogólne rozporządzenie o ochronie danych (RODO), rozporządzenie w sprawie sztucznej inteligencji, AI Act, ne bis in idem, administracyjne kary pieniężne
Bibliografia
A. Błachnio-Parzych, Zbieg odpowiedzialności karnej i administracyjno-karnej jako zbieg reżimów odpowiedzialności represyjnej, Warszawa 2016; A. Błachnio-Parzych, Zbieg odpowiedzialności z ustawy o grach hazardowych i odpowiedzialności karnoskarbowej a zasada ne bis in idem [w:] Krajowe regulacje hazardu w świetle prawa Unii Europejskiej, pod red. A. Sołtys, M. Taborowskiego, Warszawa 2019; K. Dobosz, Akt o sztucznej inteligencji w przestrzeni unijnego prawa regulacyjnego [w:] Nauka prawa a praktyka prawnicza. Księga Jubileuszowa z okazji czterdziestolecia Okręgowej izby Radców Prawnych w Krakowie, pod red. M. Araszkiewicz, M. Krok, M. Sala-Szczypińskiego, Kraków 2022; K. Dobosz, First-Ever EU Regulation on the Import of NON-EU Cultural Goods- Its Significance to the Domestic Market and the National Legal System, „Wiadomości Konserwatorskie - Journal of Heritage Conservation” Nr 67/2021; P. Kardas, Konstrukcja idealnego zbiegu przestępstw a konstytucyjna i konwencyjna zasada ne bis in idem. Rozważania o konstytucyjnych i konwencyjnych granicach władzy ustawodawczej, „Czasopismo Prawa Karnego i Nauk Penalnych” Nr 4/2010; Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, pod red. M. Wierzbowskiego, A. Wiktorowskiej, Warszawa 2023; A. Sakowicz, Zasada ne bis in idem w prawie karnym, Białystok 2011; D. Szumiło-Kulczycka, Prawo administracyjno-karne, Kraków 2004; L. Wilk, Hazard. Studium kryminologiczne i prawne, Warszawa 2012; M. Wincenciak, Sankcje w prawie administracyjnym i procedura ich wymierzania, Warszawa 2008; M. Zwierz, Zakaz ne bis in idem w prawie administracyjnym, Warszawa 2019.
