Monitor Prawniczy

nr 11/2024

Legalność modeli Pay or Consent w Unii Europejskiej w kontekście dużych platform cyfrowych - krytyczna analiza wybranych aspektów opinii 08/2024 Europejskiej Rady Ochrony Danych Osobowych o ważności zgody w kontekście modeli Pay or Consent implementowanych przez duże platformy internetowe (Dodatek do nr 11/2024)

Izabela Kowalczuk-Pakuła

Autorka jest radcą prawnym i partnerem, kieruje praktyką ochrony prywatności i danych osobowych w kancelarii Bird & Bird.

Emilia Stępień

Autorka jest radcą prawnym i of counsel w praktyce ochrony prywatności i danych osobowych w kancelarii Bird & Bird

Abstrakt

Artykuł analizuje legalność modeli Pay or Consent w Unii Europejskiej, szczególnie w kontekście dużych platform cyfrowych. Autorki krytycznie oceniają opinię 08/2024 Europejskiej Rady Ochrony Danych (EROD) dotyczącą ważności zgody w tych modelach. Opinia EROD budzi kontrowersje, gdyż może rozszerzyć definicję zgody w RODO, wpływając negatywnie na możliwość ustalania cen i modeli biznesowych przez administratorów danych. EROD sugeruje, że duże platformy internetowe powinny oferować bezpłatne alternatywy bez reklamy behawioralnej (FAWBA), co może prowadzić do nierentowności takich usług. Opinia EROD jest krytykowana za brak konsultacji społecznych i niejednoznaczność, co może prowadzić do niejednolitego stosowania RODO w UE. Autorki podkreślają, że reklama behawioralna jest legalna w UE, a opinia EROD może wprowadzać niepewność prawną i podważać istniejące ramy prawne.

Słowa kluczowe

Europejska Rada Ochrony Danych (EROD), Pay or Consent, Zgoda albo Zapłata, RODO, reklama behawioralna, duże platformy internetowe, „Free Alternative Without Behavioural Advertising” (FAWBA)

Bibliografia

R. Corbert, A. Cox, Critical Analysis of the Opinion of the European Data Protection Board’s 8/2024 on the Consent or Pay Models, https://lnkd.in/dri8ydJV; wywiad z hamburskim komisarzem ds. ochrony danych Thomasem Fuchsem w „Tagesspiegel Background”, https://background.tagesspiegel.de/digitalisierung-und-ki/briefing/edsa-entscheidet-zu-pay-or-consent; P. Craddock, A critical analysis of the EDPB’s „Pay or Consent” Opinion, https://lnkd.in/eddQ4yW8; List IAB Europe do EROD z 19.3.2024 r., https://iabeurope.eu/iab-europe-sends-letter-to-the-edpb-on-the-consent-or-pay-model/?trk=article-ssr-frontend-pulse_little-text-block; I. Kowalczuk-Pakuła, E. Stępień, Teraźniejszość i przyszłość Pay or Consent; publikacja Linkedin, https://www.linkedin.com/posts/izabela-kowalczuk-paku%C5%82a-174991b_tera%C5%BAniejszo%C5%9B%C4%87-i-przysz%C5%82o%C5%9B%C4%87-pay-or-consent-activity-7184496321343406081-TKbM/?utm_source=share&utm_medium=member_desktop (12.4.2024 r.); Europejska Rada Ochrony Danych, Opinion 08/2024 on Valid Consent in the Context of Consent or Pay Models Implemented by Large Online Platforms, https://www.edpb.europa.eu/system/files/2024-04/edpb_opinion_202408_consentorpay_en.pdf, Europejska Rada Ochrony Danych; Wytyczne 05/2020 dotyczące zgody na mocy rozporządzenia 2016/679, wersja 1.1, przyjęta 4.5.2020 r.; https://www.edpb.europa.eu/sites/default/files/files/file1/edpb_guidelines_202005_consent_pl.pdf; Protokół z posiedzenia EROD z 17.4.2024 r., https://www.edpb.europa.eu/our-work-tools/our-documents/minutes/92nd-plenary-meeting_en; Skarga z 27.6.2024 r. Meta Platforms Ireland Ltd o unieważnienie Opinii, https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?uri=OJ%3AC_202404865; Niemiecka Konferencja Niezależnych Federalnych i Krajowych Organów Ochrony Danych (DSK), opinia w sprawie warunków zgodności z prawem Pay or Consent, marzec 2023, https://www.datenschutzkonferenz-online.de/media/pm/DSK_Beschluss_Bewertung_von_Pur-Abo-Modellen_auf_Websites.pdf, Norweska komisja odwoławcza ds. prywatności, decyzja w sprawie Grindr; https://www.personvernnemnda.no/pvn-2022-22#:~:text=Grindr%20redegjorde%20for%20sin%20behandling,sine%20annonsepartnere%20uten%20rettslig%20grunnlag; Holenderski organ nadzorczy, wytyczne dotyczące cookie; walls, https://www.autoriteitpersoonsgegevens.nl/themas/internet-slimme-apparaten/cookies/cookiewall; Duński organ nadzorczy, decyzje w sprawach dotyczących Pay or Consent oraz broszura informacyjna dotycząca cookie walls, https://www.datatilsynet.dk/hvad-siger-reglerne/vejledning/cookies/cookie-walls; Austriacki organ nadzorczy, decyzje dotyczące ważności zgody w ramach Pay or Consent; Oberlandesgericht Wien, Urteil vom 7.12.2020 r. - 11 R 153/20f, 154/20b, Zeitschrift für Datenschutz (ZD), 2021, s. 635, 636-637, pkt 59; Hiszpański organ nadzorczy, wytyczne dotyczące plików cookie, styczeń 2024, https://www.aepd.es/guias/guia-cookies.pdf (w maju 2024 r. wytyczne te zostały uaktualnione i obecna wersja uwzględnia już stanowisko wyrażone w Opinii).