Monitor Prawniczy
no. 4/2025
The need for a new form of mandatory legal representation in the Code of Civil Procedure - barriers and challenges
DOI: 10.32027/MOP.25.4.2
Autor jest profesorem w Zakładzie Postępowania Cywilnego WPiA UAM w Poznaniu
Abstract
In civil proceedings before common courts, the parties may in principle act in person. The establishment of mandatory legal representation is tantamount to depriving a party of postulative capacity, though in civil lawsuits it is currently an exception.
The purpose of mandatory legal representation is to provide a party with legal assistance at a professional level, while at the same time, its establishment serves to professionalise the proceedings in general, which in consequence not only offers a better position in the proceedings for the party itself, but also makes it easier to handle the case by the court. Correctly realized mandatory legal representation of a party or participant in the proceedings offers an opportunity for accelerating the proceedings, and thus for the shorter duration of the suit, which also positively affects the possibility of the court hearing more cases within the same time window.
It can be legitimately assumed that the desired form and scope of mandatory legal representation does not raise any major disagreements among proceduralists (both academics and practitioners), and had been developed by the Civil Law Codification Commission, dissolved in 2015. Nonetheless, it seems that the chance for its broader application in civil lawsuits will probably only be possible under the new Code of Civil Procedure. However, this does not preclude taking up this issue now, in order to develop legal solutions based on a deeper and broader theoretical and practical analysis.
It should be noted, however, that with regard to the issue of mandatory legal representation it would be unreasonable to narrow down the discussion solely to justifying the need for and legal analysis of this institution. In the discussion on the need for changes regarding the form and scope of mandatory legal representation in civil proceedings, it is therefore necessary to consider to what extent the entities that mandatory legal representation applies to are interested and determined to make it an important form of procedural actions of participants in civil proceedings. This issue requires defining the meaning and attitude to mandatory legal representation presented by the participants in the proceedings, professional attorneys, the court and the legislator himself.
Keywords
mandatory legal representation, legal representatives, postulative capacity, exemption from court fees, court assigned attorney
Literature
W. Cyrul, Proceduralne ujęcie tworzenia prawa, https://ruj.uj.edu.pl/server/api/core/bitstreams/196f6664-3aeb-4477-a905-790659eb67a8/content; T. Ereciński, Kilka refleksji o przymusie adwokacko - radcowskim [w]: J. Żuławski (red), XX lat samorządu radców prawnych 1982 - 2002, Warszawa 2002; D. Gajos-Kaniewska, #RZECZoPRAWIE - Aneta Łazarska: jaka współpraca sędziów z adwokatami, https://www.rp.pl/sady-i-trybunaly/art3017401-rzeczoprawie-aneta-lazarska-jaka-wspolpraca-sedziow-z-adwokatami; A. Jarocha, Przymus adwokacko - radcowski w postepowaniu cywilnym, czyli od przyprawców do gwarantów profesjonalizmu procesowego: Zaufanie strony a odmowa sporządzenia przez pełnomocnika nadzwyczajnego środka zaskarżenia [w:] Tajemnica adwokacko - radcowska i notarialna oraz inne środki ochrony zaufania w postępowaniu cywilnym, pod red. S. Cieślaka, Warszawa 2022; M. Iaroslavska, Bezwzględny przymus adwokacko - radcowsko - rzecznikowski a prawo do sądu [w:] Konstytucyjne aspekty procesu cywilnego, pod red. A. Orzeł-Jakubowskiej, T. Zembrzuskiego, Warszawa 2023; M. Kaczyński, Pełnomocnik z urzędu w sądowym postępowaniu cywilnym, Warszawa 2014; K. Knoppek [w:] Kodeks postepowania cywilnego. Komentarz. T. I. Artykuły 1-366, pod red. T. Wiśniewskiego, Warszawa 2021; S. Krześ, Zgrzyty między adwokatami a Sądem Najwyższym, publikacja: 27.3.2007 r., https://www.rp.pl/zawody-prawnicze/art8537931-zgrzyty-miedzy-adwokatami-a-sadem-najwyzszym; P. Kuczma, Przymus adwokacko-radcowski w postępowaniu przed Trybunałem Konstytucyjnym, „Przegląd Prawa Konstytucyjnego” Nr 1(59)/2021, s. 41, https://czasopisma.marszalek.com.pl/images/pliki/ppk/59/ppk5902.pdf; K. Markiewicz [w:] Reforma postepowania cywilnego w świetle projektów Komisji Kodyfikacyjnej, pod red. K. Markiewicza, Warszawa 2011; M. Matusiak-Frącczak, Przymus adwokacki we Francji na tle prawa do sprawiedliwego procesu w świetle art. 6 ust. 1 Europejskiej Konwencji Prawa Człowieka, „Palestra” Nr 1-2/2023; K. Sobczak, Adwokat pomocnikiem sądu, ale bez przesady, https://www.prawo.pl/prawnicy-sady/adwokat-pomocnikiem-sadu-ale-bez-przesady,183883.html; The European Commission for the Efficiency of Justice. 2018. European judicial systems. Efficiency and quality of justice, https://rm.coe.int/rapport-avec-couv-18--9-2018-en/16808def9c; T. Zembrzuski, Zaufanie strony a odmowa sporządzenia przez pełnomocnika nadzwyczajnego środka zaskarżenia [w:] Tajemnica adwokacko - radcowska i notarialna oraz inne środki ochrony zaufania w postępowaniu cywilnym, pod red. S. Cieślaka, Warszawa 2022.
