Monitor Prawniczy
no. 2/2025
The importance of bilateral international conventions in the Polish system of sources of private international law - several remarks against the provisions of the Succession Regulation
DOI: 10.32027/MOP.25.2.5
Autor jest adiunktem w Katedrze Prawa Cywilnego WPiA Uniwersytetu Łódzkiego
Abstract
Determining the correct hierarchy of sources of private international law indicating the law applicable to succession in the Polish normative system is a major practical challenge. The complexity of this issue is strongly influenced by the fact that the Polish legislator is bound by numerous bilateral conventions in the field of conflict-of-laws. Bearing in mind the validity of Regulation (EU) No 650/2012 of the European Parliament and of the Council of 4 July 2012 on jurisdiction, applicable law, recognition and enforcement of judgments, acceptance and enforcement of authentic instruments in matters of succession, and on the establishment of a European Certificate of Succession, the relationship between this legal act and individual bilateral agreements should be determined in each case.
An attempt to resolve such a „conflict of norms” was made by the Court of Justice of the European Union in its judgment of 12 October 2023, with respect to the Polish-Ukrainian agreement, which is currently popular in Polish case law. In its judgement, the Court correctly recognised the primacy of the bilateral convention.
As part of the discussion of the judgment, the author tries to present issues related to the co-occurrence of conflict-of-law norms of different origin in the Polish legal system, in the context of binding bilateral agreements. Ultimately, the question arises about the contemporary significance of such conventions in the national legal system.
Keywords
private international law, international law of succession, bilateral conventions, choice of law applicable to succession
Literature
M. Czepelak, Umowa międzynarodowa jako źródło prawa prywatnego międzynarodowego, Warszawa 2008; P. Czubik [w:] Unijne rozporządzenie spadkowe Nr 650/2012. Komentarz, pod red. M. Załuckiego, Warszawa 2018; tenże, Obowiązywanie norm kolizyjnych z umów o pomocy prawnej zawartych z Białorusią, Ukrainą i Rosją w obrębie materii objętej zakresem zastosowania rozporządzeń europejskich, „Nowy Przegląd Notarialny” Nr 3/2015; M. Margoński, Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 650/2012 z dnia 4 lipca 2012 r. w sprawie jurysdykcji, prawa właściwego, uznawania i wykonywania orzeczeń, przyjmowania i wykonywania dokumentów urzędowych dotyczących dziedziczenia oraz w sprawie ustanowienia europejskiego poświadczenia spadkowego. Komentarz, pod red. K. Osajdy, Legalis 2024; A. Mączyński, Wielość źródeł prawa prywatnego międzynarodowego i spowodowane nią kolizje norm kolizyjnych (na przykładzie norm dotyczących zobowiązań alimentacyjnych) [w:] Rozprawy z prawa prywatnego. Księga pamiątkowa dedykowana Profesorowi Aleksandrowi Oleszce, pod red. A. Dańko-Roesler, J. Jacyszyna, M. Pazdana, W. Popiołka, Warszawa 2012; F. Nowak, Forma rozrządzeń na wypadek śmierci w prawie prywatnym międzynarodowym, Warszawa 2022; M. Pazdan, Notariusz a wybór prawa w sprawach spadkowych, „Rejent” Nr 8/2024; tenże, Prawo prywatne międzynarodowe, Warszawa 2012; tenże, Zakres zastosowania rozporządzenia spadkowego [w:] Nowe europejskie prawo spadkowe, pod red. M. Pazdana, J. Góreckiego, Warszawa 2015; A. Srokowska, Wybór prawa do dziedziczenia (professio iuris successoria) w świetle rozporządzenia UE nr 650/2012. Studium przypadku - analiza sprawy prejudycjalnej C-21/22, „Kwartalnik Prawa Międzynarodowego” Nr 3/2022; M. Szpunar [w:] System Prawa Prywatnego. T. 20A. Prawo prywatne międzynarodowe, pod red. M. Pazdana, Warszawa 2014; M. Szpunar, K. Pacuła [w:] Prawo prywatne międzynarodowe. Komentarz, pod red. M. Pazdana, Warszawa 2018; J. Turłukowski [w:] Polsko-ukraińska umowa o pomocy prawnej i stosunkach prawnych w sprawach cywilnych i karnych. Komentarz do przepisów o sprawach cywilnych, pod red. M. Pilicha, Warszawa 2023; E. Wierzbowski, Prawo rodzinne i spadkowe europejskich państw socjalistycznych. T. I, Warszawa 1965; M. Wojewoda, Problematyka kolizyjnoprawna w praktyce urzędów stanu cywilnego oraz w ustawie - Prawo o aktach stanu cywilnego z 2014 r., „Problemy Prawa Prywatnego Międzynarodowego” Nr 17/2015; A. Wysocka-Bar, Wybór prawa w międzynarodowym prawie spadkowym, Warszawa 2013.
