aktualny numer

Studia Prawa Prywatnego

nr 1/2026

Kierowanie działalności przedsiębiorcy na teren państwa członkowskiego jako narzędzie zmiany statutu umów konsumenckich

DOI: 10.32027/SPP.26.1.2
Arkadiusz Gawron
Uniwersytet Śląski w Katowicach
Abstrakt

Artykuł stanowi próbę udzielenia odpowiedzi na pytanie o możliwe skutki rozpoczęcia przez przedsiębiorcę kierowania działalności na obszar państwa zwykłego pobytu osoby fizycznej nieprowadzącej działalności gospodarczej. Inspiracją dla opracowania był stan faktyczny będący podstawą dla pytania prawnego austriackiego sądu najwyższego zarejestrowanego pod sygn. akt C-279/24, w którym to obywatel włoski otworzył w austriackim banku rachunek papierów wartościowych. Kilka lat później bank ten zorganizował spotkanie inwestorów w Padwie. Na tym tle rysuje się problem zmiany statutu w następstwie działań przedsiębiorcy, a mianowicie skierowania działalności na obszar państwa, na terenie którego osoba fizyczna ma miejsce zwykłego pobytu. W szczególności pojawia się pytanie, czy umowa zawarta uprzednio z tą osobą nabywa, w następstwie skierowania, cech umowy konsumenckiej, o której mowa w art. 6 RozpRzym I.
Analiza dotychczasowych wypowiedzi przedstawicieli doktryny prowadzi do wniosku, że warunkiem zastosowania art. 6 RozpRzym I, a w konsekwencji uznanie danej umowy za konsumencką, jest to, ażeby umowa taka została zawarta w następstwie m.in. skierowania, a późniejsze działania przedsiębiorcy pozostają bez wpływu na potrzeby poszukiwania prawa właściwego.

Słowa kluczowe
prawo konsumenckie, konsument, prawo właściwe, zmiana statutu
Bibliografia
K. Anderson, Y. Okuda, Translation of Japan’s private international law: Act on the general rules of application of laws [Hō no Tekiyō ni Kansuru Tsūsokuhō], Law No. 10 of 1898 (as newly titled and amended 21 June 2006), Asian-Pacific Law and Policy Journal 2006, Iss. 1;
J. Basedow, Verbrauchermobilität und europäisches Konsumentenrecht, Zeitschrift für Europäisches Privatrecht 2016, Heft 1;
J. Bonn, Internationales Privat- und Verfahrensrecht Ökonomische Analyse des Verbraucherschutzes im Internationalen Privat- und Zivilverfahrensrecht, GPR - Zeitschrift für das Privatrecht der Europäischen Union 2017, Heft 5;
M. Czepelak, Autonomia woli w prawie prywatnym międzynarodowym Unii Europejskiej, Warszawa 2015;
E. Drozd, Nabycie i utrata praw rzeczowych na rzeczy ruchomej w prawie prywatnym międzynarodowym (wpływ zmiany miejsca położenia rzeczy na właściwość prawa), Kraków 1977;
M. Fras, Umowa ubezpieczenia grupowego. Aspekty prawne, Warszawa 2015;
S. Garben, Social policy, w: Commentary on the EU Treaties and the Charter of fundamental rights (eds. M. Kellerbauer, M. Klamert, J. Tomkin), Oxford 2019;
F.J. Garcimartin Alfarez, The Rome I Regulation: exceptions to the rule on consumer contracts and financial instruments, JPIL 2009, Iss. 1;
M. Giuliano, P. Lagarde, Report on the Convention on the law applicable to contractual obligations, OJ C 282, 31.10.1980 r., C-282/22;
L. Gössl, Die Entwicklung des Internationalen Privatrechts 2023 bis 2024, NJW 2024, Heft 49;
G. Güngör, The principle of proximity in contractual obligations: the new Turkish law on private international law and international civil procedure, Ankara Law Review 2008, Nr 1;
J.J. Healy, Consumer protection choice of law: European lessons for the United States, DJCIL 2009, No. 3;
M.W. Hesselink, EU private law injustices, Yearbook of European Law 2022, Vol. 41;
K. Hyun Suk, New conflict of laws act of the Republic of Korea, Journal of Korean Law 2001, Vol. 1, No 2;
M. Jagielska, Ewolucja ochrony konsumenta w prawie kolizyjnym Unii Europejskiej w zakresie zobowiązań umownych, Warszawa 2010;
M. Jagielska, w: Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 593/2008 w sprawie prawa właściwego dla zobowiązań umownych (Rzym I). Komentarz (red. M. Pazdan), Warszawa 2018;
M. Jagielska, Słabsza strona kontraktu i jej ochrona, Warszawa 2024;
A. Kalisz, Reguły interpretacyjne stosowane przez ETS, EPS 2007, Nr 2;
M. Kegel, The crisis of conflict of laws, Recueil des Cours de l’Académie de Droit International de La Haye 1964, Vol. 112;
W. Klyta, Niektóre konsekwencje zmiany statutu w międzynarodowym prawie spółek: przymusowe przeniesienie siedziby spółki, PPPM 2015, t. 16;
J. Kosik, Zmiana statutu rzeczowego, przyczynek do wykładni art. 24 § 2 prawa prywatnego międzynarodowego z r. 1965, AUWr 1970, No 125;
A. Kozioł, Rozgraniczenie statutu rzeczowego i kontraktowego przy poszukiwaniu prawa właściwego do oceny zastrzeżenia prawa własności, PPPM 2020, t. 27;
T. Kruger, Habitual residence: the factors that courts consider, w: Cross-border litigation in Europe (eds. P. Beaumont, M. Danov, K. Trimmings, B. Yuksel), Oxford and Portland, Oregon 2017;
W. Kurowski, Wpływ nowelizacji dyrektywy 96/71/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 16 grudnia 1996 r. dotyczącej delegowania pracowników w ramach świadczenia usług na statut stosunku pracy, PPPM 2020, t. 27;
M. Lehmann, Private international law and finance: nothing special?, NIPR 2018, Afl. 1, https://www.nipr-online.eu/pdf/2018-114.pdf, dostęp: 21.1.2025 r.;
S. Leible, Article 6 Rome I and Conflict of Laws in EU Directives, EuCML 2015, Iss. 1-2;
P. Mankowski, Muss zwischen ausgerichteter Tätigkeit und konkretem Vertrag bei Art. 15 I lit. c EuGVVO ein Zusammenhang bestehen?, IPRax 2008, Heft 4;
M. Martiny, Ausrichtung einer Tätigkei, w: Münchener Kommentar zum Bürgerlichen Gesetzbuch, Bd. 13, München 2025, beckonline;
K. Pacuła, Wybór prawa a ochrona osób trzecich na tle rozporządzenia Rzym II, Warszawa 2024;
M. Pilich, Cywilne prawo - prawo prywatne międzynarodowe - kolizje temporalne - pierwszeństwo konwencji międzynarodowych - wielorakie obywatelstwo. Glosa do post. SN z 14.2.2013 r., II CSK 294/12, OSP 2014, Nr 1;
M. Pilich, w: Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 593/2008 w sprawie prawa właściwego dla zobowiązań umownych (Rzym I). Komentarz (red. serii K. Osajda, red. tomu P. Mikłaszewicz), Warszawa 2021;
F. Pocar, La Protection de la partie faible en droit international privé, Recueil des cours de l’Académie de La Haye en ligne 1984, Vol. 188;
F. Ragno, The law applicable to consumer contracts under the Rome I Regulation, w: Rome I Regulation. The law applicable to contractual obligations in Europe (ed. F. Ferrari, S. Leible), Munich 2009;
G. Rühl, Consumer protection in choice of law, CILJ 2011, No 3;
B. Schmitz, Rethinking the Public Interest in Consumer Protection, EJCL 2022, Iss. 9;
M. Sośniak, Zmiana statutu w prawie prywatnym międzynarodowym, RPEiS 1964, Nr 1;
A. Staudinger, w: Internationales Vertragsrecht, ROM I-VO, CISG, CMR, FactÜ (Hrsg. F. Ferrari, E.-M. Kieninger, P. Mankowski, K. Otte, I. Saenger, G. Schulze), München 2018;
J. Sun, A comparative analysis of the special limitations to party autonomy in non-contractual obligation in EU and China, US-China Law Review 2016, Iss. 5.
T. Thiede, J. Schacherrieter, The recent shift from the passive to the active consumer, AJL 2015, Vol. 1;
J.A. Toniollo, International protection of the consumer, JICL 1998, Iss. 3;
Ch. Wendehorst, Statutenwechsel, w: Münchener Kommentar zum Bürgerlichen Gesetzbuch, Bd. 13, München 2024, beckonline;
W. Wengler, Skizzen zur lehre vom Statutenwechsel, Zeitschrift für ausländisches und internationales Privatrecht 1958, Heft 3/4;
D. Wiedemann, Stilikonen, travel addicts und food junkies. Das Ausrichtungskriterium (Art. 17 Brüssel Ia-VO/Art. 6 Rom I-VO) im Lichte des Influencer-Werbechaos auf Instagram & Co., w: IPR zwischen Tradition und Innovation (Hrsg. C.S. Rupp), Tübingen 2019;
F.M. Wilke, Der fortgesetzte Siegeszug der autonomen Auslegung - Anmerkung zu EuGH, Urt. v. 10.2.2022 r. - C-595/20 - UE/ShareWood Switzerland AG und VF, GPR 2022, Heft 3;
F.M. Wilke, Verbraucherschutz im internationalen Zuständigkeitsrecht der EU - Status quo und Zukunftsprobleme, Europäische Zeitschrift für Wirtschaftsrecht 2015, Heft 1;
M. Zhang, Habitual residence v. domicile: challenge facing American conflicts of laws, MLR 2018, Iss. 2;
J.J. Zrałek, Przedawnienie w międzynarodowym obrocie handlowym, Kraków 2005.