Abstrakt
We współczesnych stosunkach gospodarczych występuje rozmaitość umów i porozumień organizujących współdziałanie kontrahentów w bliższym czasie bądź w okresie wieloletnim. Obok umów o świadczenie bezpośrednie ukształtowały się umowy ramowe, których konstrukcja zakłada zorganizowanie i realizację współdziałania gospodarczego. Umowy ramowe w prawie wielu krajów, podobnie jak w polskim prawie cywilnym, nie zostały ani ustawowo uregulowane (z wyjątkiem umów ramowych w sektorowych zamówieniach publicznych), ani stypizowane. Stąd do umów tych odnosi się w całym zakresie problematyka zobowiązaniowych umów nazwanych, nienazwanych i mieszanych. Nie ma opracowanych w obowiązującym prawie cywilnym normatywnych wzorców umów ramowych, praktyka wypracowała natomiast różne wzorce nienormatywne, empiryczne, na podstawie których można dokonywać prawnej kwalifikacji danych umów ramowych. Z uwagi na wielość i rozmaitość typów umów ramowych funkcjonujących w praktyce trudno jest opracować jakiś jednolity wzorzec, model, którym można by się posłużyć dla oceny prawnej występujących w praktyce stosunków zobowiązaniowych, określanych jako umowy ramowe. Na potrzeby rozważań wykorzystano dokonane w doktrynie odróżnienie ramowych umów definitywnych w stadium zawierania oraz ramowych umów przygotowawczych. Na podstawie przedstawionego podziału dokonano charakterystyki najczęściej występujących w praktyce postaci umów ramowych, w tym długoterminowych.