Abstrakt

Od 1.6.2004 r. obowiązuje ustawa z 20.4.2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy¹, która zastąpiła ustawę o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu². Na mocy PromocZatrU do polskiego porządku prawnego została wprowadzona instytucja tzw. zwolnień monitorowanych. Zgodnie z tymi uregulowaniami w przypadku zwolnienia monitorowanego pracodawca jest zobowiązany do podjęcia pewnych szczególnych działań. Celem niniejszego opracowania jest próba odpowiedzi na pytanie, czy naruszenie art. 70 ust. 1 i 2 PromocZatrU stanowi jednocześnie naruszenie przepisów o wypowiadaniu umów o pracę.

Zwolnienia monitorowane

Według definicji ustawowej zwolnienie monitorowane oznacza rozwiązanie stosunku pracy lub stosunku służbowego z przyczyn dotyczących zakładu pracy, w związku z którym są świadczone usługi rynku pracy dla pracowników będących w okresie wypowiedzenia stosunku pracy lub stosunku służbowego, a także zagrożonych wypowiedzeniem (art. 2 ust. 1 pkt 44 PromocZatrU). Uzupełnieniem tej definicji jest kolejna definicja ustawowa, zawarta w art. 2 ust. 1 pkt 29, stosowana do pojęcia „przyczyny dotyczące zakładu pracy”³.

W przypadku zwolnienia monitorowanego pracodawca jest obowiązany podjąć działania polegające na zapewnieniu pracownikom - przewidzianym do zwolnienia lub będącym w trakcie wypowiedzenia albo w okresie sześciu miesięcy po rozwiązaniu stosunku pracy lub stosunku służbowego - usług rynku pracy realizowanych w formie programu (art. 70 ust. 2 PromocZatrU). Szczegółowe przepisy dotyczące realizacji tego programu znajdują się w art. 70 ust. 3-9 PromocZatrU.

Warto w tym miejscu wskazać, że termin „zwolnienia monitorowane” określa instytucję znaną jako outplacement. Przy czym outplacement jest w zasadzie pojęciem szerszym i pozaprawnym, definiowanym np. jako „grupa zorganizowanych przez profesjonalistów działań finansowanych i autoryzowanych najczęściej przez firmę zwalniającą pracowników, która ma pomóc zwalnianym w oswojeniu się z nową sytuacją i skutecznym ulokowaniu się w interesującym dla nich, nowym miejscu pracy”⁴.

Dodatkowo, zgodnie z art. 70 ust. 1 PromocZatrU, pracodawca zamierzający zwolnić co najmniej 100 pracowników w okresie trzech miesięcy jest obowiązany uzgodnić z powiatowym urzędem pracy, właściwym dla siedziby tego pracodawcy, zakres i formy pomocy dla zwalnianych pracowników, w szczególności:

- pośrednictwa pracy,

- poradnictwa zawodowego,

- szkoleń,

- pomocy w aktywnym poszukiwaniu pracy.

Umiejscowienie systemowe przepisów o zwolnieniach monitorowanych

W art. 70 ust. 1 PromocZatrU ustawodawca nie odwołuje się do ustawy z 13.3.2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników⁵, a także nie wskazuje zakresu zastosowania tego przepisu do pracodawców zamierzających zwolnić pracowników z przyczyn ich niedotyczących. Nie odwołuje się również do pojęcia „przyczyny dotyczące zakładu pracy” (art. 2 ust. 1 pkt 29 PromocZatrU) ani do pojęcia zwolnienia monitorowanego (art. 2 ust. 1 pkt 44 PromocZatrU). Interpretując literalnie art. 70 ust. 1 PromocZatrU, należałoby dojść do wniosku, że [...]