aktualny numer

Monitor Prawniczy

nr 5/2026

Kilka uwag o terminie wniesienia apelacji na kanwie art. 369 § 11 KPC

DOI: 10.32027/MOP.26.5.1
Jakub Żurek
Autor jest adiunktem w Zakładzie Prawa i Biogospodarki, Katedrze Ekonomii Stosowanej, na Uniwersytecie Przyrodniczym we Wrocławiu, adwokatem wpisanym na listę adwokatów przy ORA we Wrocławiu
Abstrakt

Wprowadzenie nowelą z lipca 2019 r. 3-tygodniowego terminu na wniesienie apelacji w przypadku niesporządzenia przez sąd uzasadnienia wyroku w terminie 2 tygodni, wywołało w praktyce znaczne zamieszanie. Sytuację tę pogorszyło odstąpienie przez ustawodawcę od stworzenia jednolitych wzorów pouczeń w postępowaniu cywilnym, co skutkuje różnorodnością ich form stosowanych przez sędziów referentów. Panujący chaos negatywnie wpływa na realizację konstytucyjnego prawa do co najmniej dwuinstancyjnego postępowania sądowego. Autor przedstawia typologię pouczeń stosowanych w sądach, opartą na badaniach przeprowadzonych w wydziałach cywilnych sądów I instancji z województw: dolnośląskiego, lubuskiego i zachodniopomorskiego. Ponadto przedstawia argumentację za przyjęciem automatycznego wydłużenia terminu na wniesienie apelacji za każdym razem, gdy uzasadnienie wyroku sporządzone jest po terminie instrukcyjnym.

Słowa kluczowe
apelacja, prawo do sądu, termin, praworządność, pouczenie
Bibliografia
K. Antonów, Kwalifikacja pisma procesowego jako apelacji lub wniosku o doręczenie wyroku z uzasadnieniem. Glosa do uchwały SN z dnia 29 września 2020 r., III UZP 2/20, OSP Nr 3/2022; S. Cieślak, Złożenie wniosku o doręczenie uzasadnienia postanowienia a dopuszczalność zażalenia na postanowienie wydane na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu egzekucyjnym. Glosa do uchwały Sądu Najwyższego z dnia 13 kwietnia 2022 r., III CZP 85/22, „Gdańskie Studia Prawnicze” Nr 1/2023; R. Dubkowski, I. Szczepańska-Kulik, J. Waszczuk-Napiórkowska, Ocena skutków regulacji zawartej w rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (druk nr 3137), Warszawa 23.1.2019 r.; M. Florczak-Wątor, Art. 78 [w:] Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Komentarz, wyd. II, pod red. P. Tuleji, Warszawa 2023, Lex/el; A. Góra-Błaszczykowska, Ekspertyza na temat projektu ustawy o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw - druk sejmowy nr 3137, Warszawa 1.3.2019 r.; A. Jakubecki, Art. 329 [w:] Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz. T. I. Artykuły 1-366, pod red. T. Wiśniewskiego, Warszawa 2021, Lex/el; S. Kaźmierczyk, Z. Pulka, Wstęp do prawoznawstwa, Wrocław 2001; M. Kłos, Kierunki zmian w systemie środków zaskarżenia, MoP Nr 8/2023; A. Kościółek, Regulacja prawna apelacji w świetle nowelizacji KPC, MoP Nr 21/2019; R. Kulski, Upadek polskiego Kodeksu postępowania cywilnego, MoP Nr 8/2023; M. Manowska, Art. 369 [w:] A. Adamczuk, P. Pruś, M. Radwan, M. Sieńko, E. Stefańska, M. Manowska, Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz aktualizowany. T. I. Art. 1-477(16), Warszawa 2022, Lex/el.; M. Manowska, Rozdział 4. Apelacja [w:] System Postępowania Cywilnego. T. 5. Środki zaskarżenia, pod red. A. Góry-Błaszczykowskiej, Warszawa 2023; K. Markiewicz, Art. 329 [w:] Kodeks postępowania cywilnego. T. II. Komentarz do art. 2051-42412, pod red. A. Marciniaka, wyd. 1, Warszawa 2019, Legalis; M. Michalska-Marciniak, Art. 369 [w:] Kodeks postępowania cywilnego. Koszty sądowe w sprawach cywilnych. Dochodzenie roszczeń w postępowaniu grupowym. Przepisy przejściowe. Komentarz do zmian. Tom I i II, pod red. T. Zembrzuskiego, Warszawa 2020, Lex/el.; M. Okła-Anuszewska, Ekspertyza prawna na temat rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz innych ustaw z dnia 8 stycznia 2019 r., druk nr 3137, Warszawa 12.3.2019 r.; A. Olaś, Art. 369 [w:] Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz, pod red. P. Rylskiego, A. Olasia, Warszawa 2023, Legalis; A. Partyk, Art. 369 [w:] Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz aktualizowany. T. I. Art. 1-505(39), pod red. O.M. Piaskowskiej, Warszawa 2025, Lex/el.; M. Plaskacz, Art. 329 [w:] Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz, pod red. P. Rylskiego, A. Olasia, Warszawa 2024, Legalis; Z. Radwański, A. Olejniczak, Prawo cywilne - część ogólna, Warszawa 2013; J. Sadomski, Art. 369 [w:] Kodeks postępowania cywilnego. T. I. Komentarz. Art. 1-45816, pod red. T. Szanciło, Warszawa 2023, Legalis; P. Sarnecki [w:] Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. T. II. Komentarz, pod red. L. Garlickiego, M. Zubika, Warszawa 2016, Lex/el.; M. Skibińska, Art. 329 [w:] Kodeks postępowania cywilnego. Koszty sądowe w sprawach cywilnych. Dochodzenie roszczeń w postępowaniu grupowym. Przepisy przejściowe. Komentarz do zmian. T. I i II, pod red. T. Zembrzuskiego, Warszawa 2020; M. Skibińska, Art. 329 [w:] Kodeks postępowania cywilnego. Koszty sądowe w sprawach cywilnych. Dochodzenie roszczeń w postępowaniu grupowym. Przepisy przejściowe. Komentarz do zmian. Tom I i II, pod red. T. Zembrzuskiego, Warszawa 2020, Lex/el.; A.A. Sławiński, [w:] Nowelizacja Kodeksu postępowania cywilnego z 4.7.2019 r. w praktyce, pod red. K. Flagi-Gieruszyńskiej, R. Flejszara, M. Malczyk, Warszawa 2020, Legalis; M. Stanek, Kierunki zmian przepisów o środkach odwoławczych, MoP Nr 4/2025; System Postępowania Cywilnego. T. 5. Środki zaskarżenia, pod red. A. Góry-Błaszczykowskiej, Warszawa 2023, Legalis; M. Śladkowski, Zasada prawa do sądu w Konstytucji RP, „Roczniki Administracji i Prawa” Nr 1/2024; A. Torbus, Ekspertyza na temat: Czy projekt nowelizacji Kodeksu postępowania cywilnego pod nazwą „Ustawa o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw” (druk nr 3137) pozwala zwiększyć efektywności postępowania cywilnego?, Warszawa 6.3.2019 r.; T. Wiśniewski, Art. 369 [w:] D. Dończyk, J. Iwulski, G. Jędrejek, I. Koper, G. Misiurek, M. Orecki, P. Pogonowski, S. Sołtysik, D. Zawistowski, T. Zembrzuski, T. Wiśniewski, Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz. T. II. Artykuły 367-50539, Warszawa 2021, Lex/el.; M.P. Wójcik, Art. 369 [w:] Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz do wybranych przepisów nowelizacji 2019, pod red. A. Jakubeckiego, Warszawa 2019, Lex/el.