Monitor Prawniczy
nr 4/2026
Pułapka art. 2031 KPC: jak błędna wykładnia przekształca nieistniejące roszczenia w tytuły wykonawcze
DOI: 10.32027/MOP.26.4.5
Autor jest radcą prawnym i doradcą restrukturyzacyjnym w M. Romanowski i Wspólnicy sp.k.
Abstrakt
Artykuł krytycznie analizuje błędną wykładnię art. 2031 § 1 KPC, która prowadzi do ignorowania skutków materialnoprawnych potrącenia dokonanego przed procesem. W jej rezultacie sądy zasądzają nieistniejące roszczenia, zmuszając pozwanych do wszczynania kolejnych procesów w celu obrony przed egzekucją. Autor wskazuje na fundamentalne rozróżnienie między zarzutem potrącenia (czynnością procesową) a zarzutem nieistnienia wierzytelności (skutkiem czynności materialnoprawnej) i dowodzi, że utożsamianie obu pojęć wypacza sens przepisu, prowadząc do nadmiernego formalizmu i naruszenia zasady sprawiedliwości procesowej, w efekcie zmuszając pozwanego do wszczynania kolejnego postępowania sądowego i prowadząc do zwiększenia obciążenia sądów pracą.
Słowa kluczowe
potrącenie przedprocesowe, art. 2031 KPC, nieistnienie roszczenia, zarzut potrącenia, ochrona pozwanego
Bibliografia
Ł. Błaszczak [w:] Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz, pod red. E. Marszałkowskiej-Krześ, I. Gil, 2025, Legalis; A. Ciepla, 8.1. Potrącenie [w:] Postępowanie cywilne po nowelizacji. Komentarz dla pełnomocników procesowych i sędziów, pod red. B. Karolczyka, 2020, Lex/el; Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz do ustawy z 4.7.2019 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw, pod red. J. Gołaczyńskiego, D. Szostka, 2019, Legalis; R. Morek [w:] Kodeks cywilny. Komentarz, red. serii K. Osajda, red. tomu W. Borysiak, 2024, Legalis; A. Olaś [w:] Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz, pod red. P. Rylskiego, Legalis, 2024; Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz aktualizowany. T. I. Art. 1-505(39), pod red. O.M. Piaskowskiej, 2025, Lex/el.
