Monitor Prawniczy
nr 3/2026
Tajemnica zawodowa jako środek ochrony praw podatnika
DOI: 10.32027/MOP.26.3.4
Autorka jest adiunktem naukowo-dydaktycznym na Wydziale Prawa i Ekonomii Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy oraz adwokatem wpisanym na listę adwokatów Kujawsko-Pomorskiej Izby Adwokackiej w Bydgoszczy
Abstrakt
Strzeżenie tajemnicy zawodowej nabiera szczególnego znaczenia w konfrontacji z obowiązkami informacyjnymi prawników względem organów państwa. Jest to wyraźnie widoczne na płaszczyźnie ustaw proceduralnych w zakresie dopuszczalności ich przesłuchania w charakterze świadków. Poza tym związane jest z realizacją obowiązków wynikających z ustaw szczególnych. Chodzi o obowiązki raportowe, o których mowa w rozdziale 11a ustawy - Ordynacja podatkowa „Informacje o schematach podatkowych” oraz obowiązki informacyjne wynikające z ustawy o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu. Skłania to do refleksji nad tym, czy tajemnica zawodowa na gruncie aktualnie obowiązującego ustawodawstwa jest dobrze chroniona i z tego względu może być postrzegana jako instrument ochrony praw podatnika.
Słowa kluczowe
tajemnica zawodowa, schematy podatkowe, podatnik, zwalczanie terroryzmu, ochrona podatnika, ustawy samorządowe
Bibliografia
B. Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, R. Mastalski, J. Zubrzycki, Ordynacja podatkowa, Warszawa 2016; Ł. Błaszczak, Problem tajemnicy zawodowej adwokata i radcy prawnego a dowód z zeznań świadka w procesie cywilnym, Pal. Nr 7-8/2019; T. Demendecki [w:] Kodeks postępowania cywilnego. T. I. Komentarz do art. 1-729, pod red. A. Jakubeckiego, Warszawa 2017; M. Gałęski, R. Zawłocki, Obowiązki informacyjne adwokata związane z podejrzeniem popełnienia przestępstwa prania pieniędzy przez jego klienta, Pal. Nr 10/2019; J. Giezek, M. Gutowski, P. Kardas, Tajemnica adwokacka w świetle wyzwań współczesności - uwagi wprowadzające, Pal. Rok LXIV, Nr 741-742/2019; P. Kardas, Zasady ochrony tajemnicy adwokackiej w polskim systemie prawa. (Kilka uwag o praktyce sądów w zakresie zwalniania adwokatów z obowiązku zachowania tajemnicy zawodowej w postępowaniu karnym) [w:] Ochrona tajemnicy adwokackiej (radcy prawnego) a działania władzy, Biuro Rzecznika Praw Obywatelskich, Warszawa 2019; A. Oleszko, Prawo o notariacie. T. I. Ustrój notariatu, Warszawa 2016, Lex/el; M. Matusiak-Frącczak, Tajemnica adwokacka w polskim prawie administracyjnym, podatkowym i karnoskarbowym, Pal. Nr 7-8/2019; F. Payen (przekład J. Ruff), O powołaniu adwokatury i sztuce obrończej, Sopot 2017; P. Pietrasz, Komentarz do art. 192 ustawy - Ordynacja podatkowa [w:] Ordynacja podatkowa. Komentarz, pod red. L. Etela, Warszawa 2017; M. Pietrzak, Tajemnica adwokacka jako fundamentalny element systemu ochrony praw i wolności, Pal. 7-8/2019; P. Sowiński, Glosa do wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 22 listopada 2004 r., SK 64/03, Prok. i Pr. Nr 4/2007; D. Szubielska, Tajemnica zawodowa w prawie i postępowaniu podatkowym, Pal. Nr 7-8/2019; M. Tomczyk, Tajemnica adwokacka, a obowiązek notyfikacji schematu podatkowego [w:] K. Flaga-Gieruszyńska, V. Nekrošius, Tajemnica prawnie chroniona w prawie materialnym i procesowym, Warszawa 2022; N. Wojtkowska, Odpowiedzialność dyscyplinarna radcy prawnego za naruszenie tajemnicy zawodowej - na przykładzie wybranych orzeczeń sądowych, „Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Rzeszowskiego. Seria Prawnicza” Nr 111/2020; A. Wróbel, Komentarz aktualizowany do art. 83 Kodeksu postępowania administracyjnego [w:] M. Jaśkowska, M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel, Warszawa 2025.
