Monitor Prawniczy
nr 2/2026
Weryfikacja przez notariusza zastrzeżenia numeru PESEL jako instrument ochrony przed „kradzieżą tożsamości” w obrocie nieruchomościami - cz. 1
DOI: 10.32027/MOP.26.2.1
Autor jest adiunktem w Ośrodku Badań Prawa Rolnego, Wydział Prawa i Administracji Uniwersytetu Jagiellońskiego
Abstrakt
Obowiązujące od 1.6.2024 r. regulacje ustawy z 14.2.1991 r. - Prawo o notariacie, ukierunkowane na zapobieganie w obrocie nieruchomościami negatywnym konsekwencjom tzw. kradzieży tożsamości, stały się w okresie pierwszych miesięcy ich obowiązywania podstawą istotnych dylematów. Dylematy te nierzadko prowadziły w rezultacie do zmniejszenia sprawności obrotu prawnego, realizowanego z udziałem notariusza. Niniejszy artykuł omawia najistotniejsze z problemów spowodowanych przez nowe przepisy, wraz z propozycją ich rozstrzygnięcia ukierunkowaną na spełnienie celów nowelizacji z zachowaniem sprawności i pewności obrotu nieruchomościami. Pierwsza część opracowania obejmuje zagadnienia celu i charakteru obowiązków przyjętych w ramach nowych unormowań, a także wskazuje, przy dokonywaniu jakich czynności notarialnych weryfikacja ma charakter obowiązkowy.
Słowa kluczowe
numer identyfikacyjny PESEL, kradzież tożsamości, czynności notarialne, obrót nieruchomościami, bezpieczeństwo obrotu prawnego
Bibliografia
D. Celiński, Weryfikacja przez notariusza numeru PESEL w rejestrze zastrzeżeń numerów PESEL. Komentarz praktyczny, Lex/el 2024; K. Górniak, Zakres zastosowania obowiązkowej weryfikacji w rejestrze zastrzeżeń numerów PESEL, KPN Nr 2/2024; K. Maj, Zastrzeżenie numeru PESEL a obowiązki notariusza - garść refleksji, KPN Nr 2/2024; M.A. Nowocień, Zastrzeżenie numeru PESEL a nowe obowiązki notariusza. Zagadnienia praktyczne, KPN Nr 2/2024; J. Sawarzyński [w:] R. Kapkowski, M.A. Nowocień, J. Sawarzyński, Odmowa dokonania czynności notarialnej. Wzory pism i orzeczeń, Warszawa 2025.