Monitor Prawniczy

nr 2/2026

Odpowiedź na apelację - relikt przeszłości czy skuteczne narzędzie procesowe?

DOI: 10.32027/MOP.26.2.3
Paulina Śliwińska
Autorka jest radcą prawnym oraz doktorem nauk prawnych
Abstrakt

Obowiązująca regulacja odpowiedzi na apelację została przewidziana w art. 3731 KPC. Ustawa procesowa nie reguluje tej instytucji w sposób szczegółowy ani nie stanowi o obowiązku jej wniesienia przez strony postępowania. Artykuł ma na celu scharakteryzowanie odpowiedzi na apelację. Analiza obejmuje stopień oddziaływania odpowiedzi na toczące się postępowanie przed sądem II instancji, funkcjonowanie tej instytucji w praktyce oraz wnioski de lege ferenda.

Słowa kluczowe
postępowanie sądowe, Kodeks postępowania cywilnego, postępowanie apelacyjne, odpowiedź na apelację, rozprawa
Bibliografia
A. Akerberg, Środki odwoławcze. Komentarz do art. 393-441 Kodeksu postępowania cywilnego, Warszawa 1933; M. Allerhand, Kodeks postępowania cywilnego, Lwów 1932; I. Biedroń [w:] Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz, pod red. E. Marszałkowskiej-Krześ, I. Gil, Legalis 2024; T. Ereciński, Apelacja w postępowaniu cywilnym, Warszawa 2020; T. Ereciński [w:] System Prawa Procesowego. T. III, cz. 1. Środki zaskarżenia, red. nacz. T. Ereciński, red. nauk. J. Gudowski, Warszawa 2013; T. Ereciński [w:] Apelacja i kasacja w postępowaniu cywilnym. Komentarz do art. 367-3911 i 3981-39821 k.p.c., T. Ereciński, M. Dziurda, B. Wołodkiewicz, Warszawa 2023; A. Góra-Błaszczykowska, Apelacja. Zażalenie. Art. 367-398 (z wyjątkiem kasacji). Komentarz, Warszawa 2005; P. Grzegorczyk, Dopuszczalność i kształt apelacji w postępowaniu cywilnym - perspektywy przyszłej regulacji z uwzględnieniem standardów konstytucyjnych i międzynarodowych [w:] Postępowanie rozpoznawcze w przyszłym Kodeksie postępowania cywilnego, pod red. K. Markiewicza, A. Torbusa, Warszawa 2014; J. Gudowski, Pogląd na apelację [w:] Aurea Praxis Aurea Theoria. T. II. Księga pamiątkowa ku czci Profesora Tadeusza Erecińskiego, pod red. J. Gudowskiego, K. Weitza, Warszawa 2011; A. Jakubecki, Koncentracja materiału procesowego w postępowaniu cywilnym a.d. 2019 - dyskrecjonalna władza sędziego czy prekluzja?, w: Praktyka wobec nowelizacji postępowania cywilnego. Konsekwencje zmian, pod red. M. Dziurdy, T. Zembrzuskiego, Warszawa 2021; K. Jewulski, Odpowiedź na apelację w procesie cywilnym i następstwa omieszkania terminu przy jej wnoszeniu, PS Nr 7-8/1998; M. Manowska, Apelacja w postępowaniu cywilnym. Komentarz i orzecznictwo, Warszawa 2022; K. Karolczyk, Koncentracja materiału procesowego w postępowaniu cywilnym przed sądem pierwszej instancji, Warszawa 2013; M. Manowska, Apelacja w postępowaniu cywilnym. Komentarz. Orzecznictwo, Warszawa 2013; M. Manowska [w:] System Postępowania Cywilnego. T. 5. Środki zaskarżenia, pod red. A. Góry-Błaszczykowskiej, Legalis 2023; M. Michalska-Marciniak [w:] Kodeks postępowania cywilnego. T. I. Koszty sądowe w sprawach cywilnych. Dochodzenie roszczeń w postępowaniu grupowym. Przepisy przejściowe. Komentarz do zmian, pod red. T. Zembrzuskiego, Warszawa 2020; A. Oklejak, Apelacja w procesie cywilnym, Kraków 1994; A. Oklejak, Apelacja w procesie cywilnym, Kraków 1999; T. Partyk, Termin na złożenie odpowiedzi na apelację. Glosa do postanowienia Sądu Najwyższego z 7 marca 2014 r., sygn. akt IV CZ 4/14, Lex/el 2014; W. Piasecki, J. Korzonek, Kodeks postępowania cywilnego z komentarzem, Miejsce Piastowe 1931; H. Pietrzkowski, Czynności procesowe zawodowego pełnomocnika w sprawach cywilnych, Warszawa 2020; S. Rożek, Skutki wniesienia odpowiedzi na apelację w postępowaniu cywilnym z uchybieniem terminu, MoP Nr 22/2021; P. Rylski, Działanie sądu z urzędu a podstawa faktyczna wyroku cywilnego, Warszawa 2009; W. Siedlecki [w:] Postępowanie cywilne, część ogólna, pod red. W. Siedleckiego, J. Jodłowskiego, Warszawa 1958; M. Sieńko, Nowe modele koncentracji materiału procesowego [w:] Reforma czy kolejna nowelizacja? Uwagi na tle ustawy z 4.7.2019 r. zmieniającej KPC, pod red. P. Rylskiego, Warszawa 2020; M. Sorysz, Terminy w polskim prawie cywilnym, Warszawa 2007; K. Weitz, Między systemem dyskrecjonalnej władzy sędziego a systemem prekluzji - ewolucja regulacji prawa polskiego. Materiały konferencyjne Ogólnopolskiego Zjazdu Katedr Postępowania Cywilnego Szczecin-Niechorze 28-30.9.2007 r. [w:] Ewolucja polskiego postępowania cywilnego wobec przemian politycznych, społecznych i gospodarczych, pod red. H. Doleckiego, K. Flagi-Gieruszyńskiej, Warszawa 2009; K. Weitz, System koncentracji materiału procesowego według projektu zmian Kodeksu postępowania cywilnego [w:] Reforma postępowania cywilnego w świetle projektów Komisji Kodyfikacyjnej, pod red. K. Markiewicza, Warszawa 2011; T. Wiśniewski, Przebieg procesu cywilnego, Warszawa 2009; T. Wiśniewski [w:] System Prawa Procesowego Cywilnego. T. III, cz. 1. Środki zaskarżenia, red. nacz. T. Ereciński, red. nauk. J. Gudowski, Warszawa 2013; T. Zembrzuski, Koncentracja materiału procesowego - w poszukiwaniu właściwej drogi, w: Praktyka wobec nowelizacji postępowania cywilnego. Konsekwencje zmian, red. M. Dziurda, T. Zembrzuski, Warszawa 2021.