Abstrakt

W glosowanym orzeczeniu SN słusznie przyjął, że obok pojęcia własności określonego w art. 140 KC należy wyróżnić własność w innym znaczeniu, a w szczególności własność w znaczeniu występującym w prawie wodnym. Prawo do wody jest wprawdzie prawem bezwzględnym, ale stanowi odrębną od własności w rozumieniu art. 140 KC kategorię prawną. Odrębność ta wynika stąd, że woda znajdująca się w stanie naturalnym nie stanowi - ze względu na brak samoistności - rzeczy w rozumieniu art. 45 KC. O tym, czy w konkretnym wypadku jest to własność w znaczeniu prawa cywilnego, czy w znaczeniu prawa wodnego, rozstrzygają przepisy prawa wodnego łącznie z normą art. 143 KC. Zgodnie z art. 14 ust. 2 Prawa wodnego z 2001 r. grunty pokryte płynącymi wodami powierzchniowymi stanowiącymi własność publiczną nie podlegają obrotowi cywilnoprawnemu, z wyjątkiem przypadków określonych w ustawie. Pojęcie wyłączenia nieruchomości z obrotu cywilnoprawnego należy rozumieć jako zakaz jakiejkolwiek zmiany osoby właściciela, a więc również w drodze instytucji zasiedzenia. Stosownie do art. 292 zd. 2 KC przepisy o nabyciu własności nieruchomości przez zasiedzenie stosuje się odpowiednio do nabycia służebności gruntowej przez zasiedzenie. Poprzez art. 305⁴ KC do służebności przesyłu stosuje się odpowiednio przepisy o służebnościach gruntowych. Stąd obciążenie gruntów pokrytych śródlądowymi wodami płynącymi służebnością przesyłu nie jest możliwe.