Monitor Prawniczy

nr 9/2025

Pełnomocnik z wyboru a ustanawianie pełnomocnika z urzędu na podstawie art. 48 ust. 2 ustawy o ochronie zdrowia psychicznego

DOI: 10.32027/MOP.25.9.6
Beata Janiszewska
Autorka jest adiunktem w Katedrze Prawa Cywilnego WPiA UW
Abstrakt

W artykule została omówiona instytucja obligatoryjnego ustanowienia adwokata lub radcy prawnego z urzędu dla osoby, której dotyczy bezpośrednio postępowanie w sprawie przyjęcia do szpitala psychiatrycznego albo do domu pomocy społecznej, albo osoby przebywającej w danym podmiocie, bez jej zgody (art. 48 ust. 2 ustawy o ochronie zdrowia psychicznego). Podjęcie tego tematu nastąpiło w związku z wyrażeniem w orzecznictwie SN zapatrywania, że ustanowienie dla takiej osoby pełnomocnika z urzędu jest obligatoryjne również wówczas, gdy ma już ona ustanowionego pełnomocnika z wyboru. W artykule przedstawiono odmienne stanowisko, wsparte argumentami nawiązującymi do wyników językowej, systemowej i funkcjonalnej wykładni art. 48 ust. 2 tej ustawy.

Słowa kluczowe
zdrowie psychiczne, ustawa o ochronie zdrowia psychicznego, pełnomocnik z urzędu, pełnomocnik z wyboru, obligatoryjne ustanowienie pełnomocnika z urzędu
Bibliografia
J. Bodio, Glosa do uchwały SN z 26.2.2015 r., III CZP 102/14, OSNC Nr 12/2015, poz. 139; glosa opublikowana w OSP Nr 11/2019, poz. 105; R. Florek [w:] Ochrona zdrowia psychicznego. Komentarz, pod red. P. Drembkowskiego, B. Kmieciaka, R. Tymińskiego, Warszawa 2023, kom. do art. 48; T. Zembrzuski, Pozbawienie możności obrony praw strony w orzecznictwie Sądu Najwyższego, Ius est a iustitia appellatum, Księga jubileuszowa dedykowana Profesorowi Tadeuszowi Wiśniewskiemu, Warszawa 2017.