Monitor Prawniczy
nr 9/2025
Klęska tzw. fundacji rodzinnej
DOI: 10.32027/MOP.25.9.3
Katedra Prawa Gospodarczego i Handlowego UMCS w Lublinie
Abstrakt
Autor dokonuje krytycznej analizy ustawy o fundacji rodzinnej z 26.1.2023 r., wskazując na jej sprzeczność z aksjologią i konstrukcją klasycznej fundacji z ustawy z 1984 r. Podkreśla, że nowy byt prawny, przeładowany przepisami podatkowymi i licznymi kopiami rozwiązań z KSH, w istocie przypomina spółkę kapitałową lub fundusz inwestycyjny, a nie fundację. Ograniczenie roli fundatora, tożsamość z beneficjentem, nadmierna regulacja organów i problemy rejestracyjne podważają sens instytucji. Autor uznaje fundację rodzinną za narzędzie optymalizacji podatkowej i postuluje nowelizację FundU, dopuszczającą cele prywatne.
Słowa kluczowe
fundacja rodzinna, ustawa o fundacji rodzinnej, ustawa o fundacjach, sukcesja majątku, KSH, optymalizacja podatkowa, prawo prywatne, krytyka legislacyjna
Bibliografia
P. Aleksiejuk, Fundacja rodzinna ma służyć długookresowym przedsięwzięciom, a nie być sposobem na unikanie podatków, „Dziennik Gazeta Prawna” Nr 224 z 19.11.2024 r.; P. Aleksiejuk, Statut powinien być ogólny, „Dziennik Gazeta Prawna” Nr 181 z 17.9.2024 r.; M. Bieniek, Fundacja rodzinna - organizacja i funkcjonowanie, „Palestra” Nr 3/2023, s. 49; H. Cioch, A. Kidyba, Ustawa o fundacjach. Komentarz, Warszawa 2010; M. Dumkiewicz, A. Kidyba, Ustawa o fundacjach. Komentarz, Warszawa 2023; A. Kappes, Długo oczekiwane dobrodziejstwo czy legislacyjny bubel? Kilka uwag o fundacji rodzinnej, PPH Nr 12/2023, s. 6; A. Kidyba, Prawo handlowe, Warszawa 2025, s. 80, 81; P. Miączyński, „Gazeta Wyborcza” Nr 199 z 27.8.2024 r.; A. Pardej, Problemy z rejestrem fundacji rodzinnych. Co należy zmienić?, „Rzeczpospolita” Nr 226 z 27.9.2024 r., s. D7; W. Podsiadło, Lepiej gdy majątek do fundacji rodzinnej wnosi fundator, a nie jego spółka, „Dziennik Gazeta Prawna” z 25.3.2024 r.; A. Pokojska, Rozwód jako problem w fundacji rodzinnej, „Dziennik Gazeta Prawna” Nr 156 z 12.8.2024 r.; P. Rochowicz, Czy należy ograniczać ulgę z powodu kilku oszustów?, „Rzeczpospolita” Nr 27 z 26.11.2024 r.; K. Rożko, Z. Szmyler, „Rzeczpospolita” Nr 281 z 3.12.2024 r.; M. Szulc, Cel istnienia fundacji rodzinnych został wypaczony, „Dziennik Gazeta Prawna” Nr 190 z 30.9.2024 r.; P. Woźniakowicz, K. Karpiuk, Stałość regulacji kluczowa dla fundacji rodzinnej, „Rzeczpospolita” Nr 202 z 30.8.2024 r.; P. Wiórek, Ciemna strona fundacji rodzinnej? Uwagi z perspektywy prawa niemieckiego, PUG Nr 11/2021; P. Wiórek, Charakterystyczne problemy i specyfika spółek rodzinnych - uwagi z perspektywy prawa niemieckiego i austriackiego, PUG Nr 12/2023.
