Monitor Prawniczy

nr 9/2025

Brak możliwości zastrzeżenia kary umownej za niezawinione opóźnienie

DOI: 10.32027/MOP.25.9.9
Maciej Bochenek
Autor jest aplikantem adwokackim I roku, ORA Rzeszów
Abstrakt

Glosa omawia wyrok SN z 19.11.2024 r., II CSKP 1949/22, w którym SN potwierdził, że kara umowna za niedotrzymanie terminu może być zastrzeżona wyłącznie na wypadek zwłoki dłużnika, a nie niezawinionego opóźnienia.
Autor glosy zestawia to stanowisko z dotychczasową, niejednolitą praktyką orzeczniczą, a także wyraża krytyczne stanowisko wobec wąskiego zakresu argumentacji przedstawionej przez SN. Autor odnosi się również do kwestii dopuszczalności umownego rozszerzenia odpowiedzialności na podstawie art. 473 § 1 KC oraz do relacji między karą umowną a zastrzeżeniem gwarancyjnym. Glosa analizuje również pod kątem praktycznym wpływ orzeczenia na sytuację prawną wykonawców, realizujących umowy zawierane na gruncie ustawy - Prawo zamówień publicznych - zarówno tej aktualnie obowiązującej, wprowadzonej ustawą z 2019 r., jak i tej uchylonej, z 2004 r.

Słowa kluczowe
zwłoka a opóźnienie, zastrzeżenie gwarancyjne, zamówienia publiczne, kary umowne za niezawinione opóźnienie, kary umowne umowach o roboty budowlane
Bibliografia
M. Bochenek, Analiza środków prawnych pozwalających na dokonanie waloryzacji umowy zamówienia publicznego, „Studenckie Prace Prawnicze, Administratywistyczne i Ekonomiczne” T. 46, 2024; P. Drapała, Kara umowna na wypadek odstąpienia od umowy (w ujęciu dogmatycznym), PiP Nr 7/2022; P. Machnikowski, Prawo zamówień publicznych. Komentarz [w:] Zobowiązania. T. V. Przepisy pozakodeksowe. Komentarz, pod red. P. Machnikowskiego, 2025, Legalis; P. Machnikowski [w:] Zobowiązania. Część ogólna. T. II. Komentarz, pod red. P. Machnikowskiego, Warszawa 2024; W. Wyrzykowski [w:] Kodeks cywilny. Komentarz. T. IV. Zobowiązania. Część szczególna (art. 535-7649), pod red. M. Frasa, M. Habdas, Warszawa 2018; M. Załucki [w:] Kodeks cywilny. Komentarz, pod red. M. Załuckiego, Warszawa 2024.