Monitor Prawniczy
nr 8/2025
Tokeny będące pieniądzem elektronicznym a cyfrowe euro - natura prawna i wyzwania regulacyjne nowych form cyfrowego pieniądza
DOI: 10.32027/MOP.25.8.12
Autor jest adiunktem w Zakładzie Administracyjnego Prawa Gospodarczego i Bankowego Uniwersytetu Warszawskiego; kierownikiem Centrum Regulacji Usług i Technologii Finansowych WPiA UW. Prezes Fundacji Future Finance Poland
Abstrakt
Artykuł analizuje porównawczo dwie formy cyfrowego pieniądza rozwijane w Unii Europejskiej: cyfrowe euro (CBDC) jako publiczny pieniądz banku centralnego oraz tokeny pieniądza elektronicznego (EMT), będące formą stablecoinów emitowanych przez podmioty prywatne. Autor wskazuje, że pomimo podobnych funkcji płatniczych, EMT i cyfrowe euro różnią się zasadniczo pod względem natury prawnej, modelu emisji, dystrybucji, statusu prawnego, mechanizmu stabilizacji wartości oraz reżimu nadzorczego.
Cyfrowe euro stanowi bezwarunkowe zobowiązanie banku centralnego, posiada status prawnego środka płatniczego. Z kolei EMT - formalnie uznane za pieniądz elektroniczny - pozostają instrumentami prywatnymi, podlegającymi jednocześnie przepisom MiCA, EMD2 i PSD2.
Artykuł identyfikuje kluczowe wyzwania regulacyjne wynikające z dualnej natury EMT, braku interoperacyjności pomiędzy reżimami prawnymi oraz konieczności pogodzenia neutralności konkurencyjnej z innowacyjnością technologiczną. Wskazuje też na znaczenie klarownego podziału ról między pieniądzem publicznym i prywatnym w kontekście stabilności systemu finansowego UE.
Słowa kluczowe
cyfrowe euro, tokeny pieniądza elektronicznego (EMT), stablecoiny, pieniądz banku centralnego (CBDC), emisja pieniądza, dystrybucja pieniądza cyfrowego, środek płatniczy, usługa płatnicza, pieniądz elektroniczny, cyfrowe aktywa, PSD2, EMD2, MiCA
Bibliografia
J.G. Alcorta, Regulating Stablecoins in the European Union. Asset-Referenced Tokens and E-Money Tokens [w:] Governance and Control of Data and Digital Economy in the European Single Market: Legal Framework for New Digital Assets, Identities and Data Spaces, pod red. C.P. Sempere, „Law, Governance and Technology Series”, t. 71, Springer 2025; P. Bains, A. Ismail, F. Melo, N. Sugimoto, Regulating the Crypto Ecosystem: The Case of Stablecoins and Arrangements, IMF Fintech Note 2022/008, International Monetary Fund, Washington 2022, https://www.imf.org/-/media/Files/Publications/FTN063/2022/English/FTNEA2022008.ashx; W. Bossu, M. Itatani, C. Margulis, A. Rossi, H. Weenink, A. Yoshinaga, Legal Aspects of Central Bank Digital Currency: Central Bank and Monetary Law Considerations, IMF Working Paper WP/20/254, listopad 2020, https://www.imf.org/-/media/Files/Publications/WP/2020/English/wpiea2020254-print-pdf.ashx; European Central Bank, Report on a Digital Euro, October 2020, https://www.ecb.europa.eu/pub/pdf/other/Report_on_a_digital_euro~4d7268b458.en.pdf; European Central Bank, The Expanding Functions and Uses of Stablecoins, Financial Stability Review, November 2021, https://www.ecb.europa.eu/pub/financial-stability/fsr/html/ecb.fsr202111~8b0aebc817.en.html; European Central Bank, A Stocktake on the Digital Euro Ecosystem, April 2023, https://www.ecb.europa.eu/pub/pdf/other/ecb.stocktakeondigitaleuroecosystem202304~39cf617a74.en.pdf; European Central Bank, FAQs on a Digital Euro, 2023, https://www.ecb.europa.eu/euro/digital_euro/faqs; European Central Bank, The Eurosystem’s Views on the Digital Euro, 2023; European Commission, Proposal for a Regulation of the European Parliament and of the Council on the Establishment of the Digital Euro, COM(2023) 369 final, 2023; European Commission, EBA Opinion on the Classification of Crypto-Assets under MiCA, EBA/Op/2024/02, 2024; Financial Stability Board, High-Level Recommendations for the Regulation, Supervision and Oversight of Global Stablecoin Arrangements, 2023, https://www.fsb.org/publications/2023/07/high-level-recommendations-for-the-regulation-supervision-and-oversight-of-global-stablecoin-arrangements/; J. Klein, Digital Money: E-Money Tokens vs Central Bank Digital Currencies - Legal Structures and Monetary Implications, „Journal of Financial Regulation” vol. 11(2)/2024, s. 175-180; R. Lastra, M. Allen, The Design and Legal Nature of Central Bank Digital Currencies, „Oxford Journal of Legal Studies” Nr 43(1)/2023, s. 41-67; Ch.M. Lemke, Function follows Form or Form follows Function - The Legal Nature of CBDC, „European Property Law Journal” Nr 12(2-3)/2023, s. 211-279; G. Mallucci, Legal Disclosures and Accountability in Stablecoin White Papers: A Comparison with EU Prospectus Law, „Journal of Banking Regulation” Nr 25(1)/2024, s. 112-130; SUERF Policy Note No. 339, A Digital Euro: Monetary Policy Considerations, 2023, https://www.suerf.org/publications/suerf-policy-notes-and-briefs/a-digital-euro-monetary-policy-considerations; P. Widawski, Cyfrowe euro - nowa forma pieniądza czy paneuropejski system płatności detalicznych, MoP Nr 9/2024, dodatek FinTech, s. 57-62; C. Zellweger-Gutknecht, B. Geva, S.N. Grünewald, Digital Euro, Monetary Objects, and Price Stability: A Legal Analysis, „Journal of Financial Regulation” Nr 7(2)/2021, s. 284-318.
