Monitor Prawniczy

nr 7/2025

Naprawić nienaprawialne. Czy francuski system naprawienia szkody niemajątkowej doznanej przez ofiarę terroryzmu może stanowić inspirację dla polskiego ustawodawcy?

DOI: 10.32027/MOP.25.7.5
Fiona Farine
Autorka jest absolwentką Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, Wydział Prawa i Administracji
Abstrakt

W niniejszym Artykule została omówiona problematyka państwowej kompensaty szkody na osobie wyrządzonej ofiarom zamachów terrorystycznych we francuskim systemie prawnym. Autorka skupiła się przede wszystkim na szkodzie niemajątkowej, której problematyka jest w prawie francuskim znacznie bardziej rozbudowana niż w prawie polskim, co może stanowić inspirację dla polskiego ustawodawcy. Na zakończenie dokonano porównania francuskiego systemu z polskimi regulacjami. Autorka podjęła także rozważania, czy rozwiązania przyjęte we francuskim systemie prawnym mogą być uznawane za modelowe dla polskiego systemu prawnego.

Słowa kluczowe
szkoda niemajątkowa, zamachy terrorystyczne we Francji, kompensata państwowa, fundusze gwarancyjne
Bibliografia
Z. Banaszczyk [w:] System Prawa Prywatnego. T. 6. Prawo zobowiązań - część ogólna, pod red. A. Olejniczaka, Warszawa 2023; C. Bloch [w:] Droit de la responsabilité et des contrats: régimes d’indemnisation, pod red. P. Le Tourneau, Paris 2023/24; L. Bosek [w:] Konstytucja RP. T. I. Komentarz do art. 1-86, pod red. M. Safjana, L. Boska, Warszawa 2016; R. Cabrillac, Droit des obligations, Paris 2012; M. Ciemiński, Odszkodowanie za szkodę niemajątkową w ramach odpowiedzialności ex contractu, Warszawa 2015; H. Conte, Effet de la subrogation légale entre l’assureur, le FGTI et la victime, Dalloz Actualité 2021; Convention cadre entre l’Etat et le FGTI pour la période 2020-2022; G. Cornu, Vocabulaire juridique, Paris 2010; M. Cornut, L’indemnisation des victimes d’infractions pénales par la solidarité nationale, 2013/2014; Cour des comptes, La prise en charge financière des crimes du terrorisme, 2018; W. Czachórski, Dobra osobiste i ich ochrona de lege ferenda w prawie cywilnym [w:] Problemy kodyfikacji prawa cywilnego (studia i rozprawy). Księga pamiątkowa ku czci Profesora Zbigniewa Radwańskiego, pod red. S. Sołtysińskiego, Poznań 1990; Document Sénat, Projet de loi garantissant l’indemnisation de certaines victimes de dommages corporels résultant d’une infraction, n° 277, 1975/1976; G. Drago, L’ ordre public et la Constitution, Archives de Philosophie du Droit, 2015/1; M. Florczak-Wątor [w:] Konstytucja RP. T. I. Komentarz do art. 1-86, pod red. M. Safjana, L. Boska, Warszawa 2016; L. Garlicki, Polskie prawo konstytucyjne. Zarys wykładu, Warszawa 2017; R. Giętkowski, Kilka uwag na temat koncepcji publicznego funduszu kompensacyjnego dla ofiar przestępstw, „Palestra” Nr 3-4/2006; A. Giudicelli [w:] Droit de la responsabilité et des contrats: régimes d’indemnisation, pod red. P. Le Tourneau, Paris 2023/24; Guide pour l’indemnisation des victimes d’actes de terrorisme, Fonds de Garantie des Victimes des Actes de Terrorisme et d’autres Infractions, 2019; S. Grzybowski, Ochrona dóbr osobistych: według przepisów ogólnego prawa cywilnego, Warszawa 1957; E. Hryniewicz-Lach, D. Lach, Ustawa o państwowej kompensacie przysługującej ofiarom niektórych czynów zabronionych. Komentarz, Warszawa 2019; Institute for Economics and Peace, Global Terrorism Index 2023; Y. Lambert-Faivre, L’indemnisation des victimes de préjudices non économiques, „Les Cahiers de droit” vol. 39, Nr 2-3/1998; R. Letschert, K. Ammerlaan, Compensation and Reparation for Victims of Terrorism [w:] Assisting Victims of Terrorism, pod red. R. Letschert, A. Pemberton, I. Staiger, Dordrecht 2009; C. Magnier, Les fonds de garantie dans le processus d’indemnisation, Lyon 2016/2017; J. Matys, Model zadośćuczynienia pieniężnego z tytułu szkody niemajątkowej w kodeksie cywilnym, Warszawa 2010; J. Milquet, Strengthening victim’s rights: from compensation to reparation. For a new EU Victims’ rights strategy 2020-2025, Report of the Special Adviser, J. Milquet, to the President of the EU Commission, J.-C. Juncker, 2019; L. O’Driscoll, Towards a rights-based approach: victims of violent crime, state-funded compensation and the European Union, „New Journal of European Criminal Law”, Vol. 14, Iss. 3, 2023; A. Olech, Unikalne rozwiązania Republiki Francuskiej w walce z terroryzmem i radykalizacją [w:] Terroryzm - studia, analizy, prewencja, pod red. D. Szlachtera, ABW Nr 1(1)/2022; A. Olech, P. Dutkiewicz, Zagrożenia terrorystyczne dla Francji i Polski, Poznań 2021; Rapport du Conseil national de l’aide aux victimes sur l’indemnisation du dommage corporel, pod red. Y. Lambert-Faivre, 2003; Rapport du groupe de travail chargé d’élaborer une nomenclature des préjudices corporels, groupe de travail dirigé par J.-P. Dintilhac, 2005; D. Reynié, Les attentats islamistes dans le monde 1979-2021, Fondation pour l’innovation politique, 2021; M. Robineau, Le statut normatif de la nomenclature Dintilhac des préjudices, JCP G, no. 612, 2010; P. Sarnecki [w:] Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. T. I. Komentarz, pod red. L. Garlickiego, M. Zubika, Warszawa 2016; P. Sobolewski [w:] Kodeks cywilny. T. II. Komentarz, red. serii K. Osajda, red. tomu W. Borysiak, Warszawa 2024; T. Sroka [w:] Konstytucja RP. T. I. Komentarz do art. 1-86, pod red. M. Safjana, L. Boska, Warszawa 2016; R. Szczepaniak [w:] Kodeks cywilny. T. II. Komentarz, pod red. M. Gutowskiego, Warszawa 2022; A. Śmieja [w:] System Prawa Prywatnego. T. 6. Prawo zobowiązań - część ogólna, pod red. A. Olejniczaka, Warszawa 2023; Uzasadnienie do projektu ustawy o państwowej kompensacie dla ofiar niektórych przestępstw umyślnych; druk nr 3859 z dnia 31.3.2005 r.; A. Vidal Naquet, La sécurité en droit constitutionnel: non-dit ou non-être? La sécurité en droit public, 2018; U. Walczak, Geneza problemu w prawie europejskim i pojęcie szkody niemajątkowej, TPP Nr 1/2007; A. Zelek [w:] Kodeks cywilny. T. II. Komentarz, pod red. M. Gutowskiego, Warszawa 2022.