Monitor Prawniczy

nr 12/2025

Kosztorysowa metoda szacowania odszkodowania za uszkodzony pojazd

DOI: 10.32027/MOP.25.12.5

Przemysław Sobolewski

Autor jest doktorem nauk prawnych, profesorem Akademii Wymiaru Sprawiedliwości

Abstrakt

Artykuł dotyczy zagadnienia stosowania metody kosztorysowej ustalania odszkodowania w sytuacji dokonania przez poszkodowanego naprawy uszkodzonego pojazdu przed ustaleniem wysokości należnego odszkodowania. W uchwale z 11.9.2024 r., III CZP 65/23, SN uznał, że w przypadku zbycia albo naprawy pojazdu, poszkodowany może dochodzić odszkodowania obliczonego na podstawie realnie poniesionych kosztów naprawy, a nie hipotetycznych kosztów takiej naprawy. Stanowisko SN budzi wątpliwości. Uzasadnienia dla stanowiska SN wyrażonego w uchwale z 11.9.2024 r. poszukiwać należy raczej w powiązaniu metody kosztorysowej z roszczeniem o przywrócenie stanu poprzedniego, niż z próbą wykreowania roszczenia o odszkodowanie powiązanego z uszkodzonym pojazdem. Nawet akceptacja stanowiska SN powinna być dokonana z zastrzeżeniem, że poniesione przez poszkodowanego koszty naprawy pojazdu stanowią podstawę rekonstrukcji wzruszalnego domniemania faktycznego co do wysokości szkody, ale nie rozstrzygają definitywnie o jej wysokości.

Słowa kluczowe

odszkodowanie, szkoda, metoda dyferencyjna, kosztorys, metoda kosztorysowa, poszkodowany, odpowiedzialność odszkodowawcza, wypadki komunikacyjne, ubezpieczenie

Bibliografia

T. Dybowski [w:] System Prawa Cywilnego. T. III. Część I. Prawo zobowiązań. Część ogólna, pod red. Z. Radwańskiego, Wrocław-Warszawa-Kraków 1981; S. Hadrowicz, P. Ratusznik, O tak zwanej restytucji pieniężnej - przyczynek do rozważań na temat zakresu ochrony poszkodowanego, „Przegląd Sądowy” Nr 7-8/2022; B. Janiszewska, Nadmierne koszty restytucji a odpowiedzialność ubezpieczyciela za tzw. szkody komunikacyjne, „Studia Iuridica” 2007, t. 47; M. Kaliński, O wadliwej obiektywizacji szkody, „Studia Iuridica” 2007, t. XLVII; M. Kaliński, Szkoda na mieniu i jej naprawienie, Warszawa 2021; J.M. Kondek, Odszkodowanie za szkodę w pojeździe mechanicznym w przypadku uprzedniego naprawienia tego pojazdu lub jego zbycia w stanie uszkodzonym. Glosa do uchwały siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z 11 września 2024 r., III CZP 65/23, „Prawo Asekuracyjne” Nr 4/2024; M. Krajewski, Szkoda na mieniu wynikająca z wypadków komunikacyjnych, „Prawo w Działaniu” 2018, t. 34; M. Sepłowski, Stosowanie tzw. metody kosztorysowej przy ustalaniu wysokości odszkodowania z ubezpieczenia OC za szkodę na mieniu, „Monitor Prawniczy” Nr 11/2018; P. Sobolewski, Kompensacja szkody spowodowanej czasową utratą możliwości korzystania z pojazdu [w:] Ius et Ratio. Księga jubileuszowa dedykowana Profesor Elżbiecie Skowrońskiej-Bocian, pod red. W. Borysiaka, J. Wiercińskiego, A. Gołaszewskiej, M. Olechowskiego, Warszawa 2022.