Monitor Prawniczy
nr 11/2025
Czy potrzeba deregulacji RODO ma charakter faktyczny czy polityczny? (Dodatek do nr 11/25)
Autor jest radcą prawnym, wspólnikiem zarządzającym w Lubasz i Wspólnicy - Kancelaria Radców Prawnych. Ekspert Europejskiej Rady Ochrony Danych, Członek Rady Naukowej Centrum Ochrony Danych Osobowych Uniwersytetu Łódzkiego, SABI - Stowarzyszenia IOD, Compliance Institute oraz członek komisji rewizyjnej Stowarzyszenia Prawa Nowoczesnych Technologii, a także ekspert Izby Gospodarki Elektronicznej i członek Społecznego Zespołu Ekspertów przy Prezesie Urzędu Ochrony Danych, koordynator podgrupy ds. sztucznej inteligencji przy Prezesie Urzędu Ochrony Danych. Współtwórca narzędzia do analizy ryzyka na podstawie RODO - GDPR Risk Tracker
Abstrakt
Analiza debaty dotyczącej deregulacji RODO ujawnia ścisłe powiązania pomiędzy praktycznymi trudnościami wdrożeniowymi a politycznymi impulsami do uproszczenia przepisów. Wskazuje się, że faktyczne bariery, takie jak szeroka definicja danych osobowych, asymetria kompetencyjna oraz różnice w egzekucji prawa w państwach członkowskich, wpływają na postulaty deregulacyjne, zwłaszcza ze strony MŚP. Jednocześnie deregulacja staje się częścią szerszej strategii politycznej Unii Europejskiej, mającej na celu wzmocnienie jej konkurencyjności i suwerenności technologicznej. Propozycje Komisji Europejskiej, choć skupiają się na redukcji obowiązków administracyjnych, nie rozwiązują fundamentalnych problemów związanych ze stosowaniem RODO w kontekście rozwoju sztucznej inteligencji. Kluczowe jest więc pogłębienie refleksji nad egzekucją i harmonizacją regulacji oraz zapewnienie praktycznych narzędzi, które uczynią ochronę danych przewagą, a nie barierą rozwoju technologicznego. Wskazuje się, że regulacje nie muszą być przeszkodą dla innowacji, lecz mogą je wspierać, pod warunkiem równoległego wdrażania reform instytucjonalnych i promowania zrównoważonych modeli biznesowych.
Słowa kluczowe
RODO, deregulacja, ochrona danych osobowych, sztuczna inteligencja, Komisja Europejska, Unia Europejska, regulacje, innowacje, harmonizacja, egzekucja prawa, MŚP (małe i średnie przedsiębiorstwa), konkurencyjność, suwerenność technologiczna, asymetria kompetencyjna, modele biznesowe, upraszczanie przepisów, instrument polityczny, wdrożenie, reformy instytucjonalne
Bibliografia
A. Bradford, The False Choice Between Digital Regulation and Innovation, „Northwestern University Law Review” Nr 119(2)/2024, https://scholarlycommons.law.northwestern.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=1578&context=nulr (dostęp: 30.12.2024 r.); M. Draghi, The future of European competitiveness - A competitiveness strategy for Europe, https://commission.europa.eu/topics/strengthening-european-competitiveness/eu-competitiveness-looking-ahead_en; D. Greene, A.L. Hoffmann, L. Stark, Better, Nicer, Clearer, Fairer: A Critical Assessment of the Movement for Ethical Artificial Intelligence and Machine Learning, Proceedings of the 52nd Hawaii International Conference on System Sciences, 2019, https://scholarspace.manoa.hawaii.edu/server/api/core/bitstreams/849782a6-06bf-4ce8-9144-a93de4455d1c/content; European Commission, Summary Conclusions. Implementation Dialogue on the Application of the GDPR, Brussels, 16 July 2025, https://commission.europa.eu/get-involved/events/implementation-dialogue-application-general-data-protection-regulation-commissioner-michael-mcgrath-2025-07-16_en; L. Floridi, The Ethics of Artificial Intelligence. Principles, Challenges, and Opportunities, Oxford University Press 2023; W. Hartzog, Two AI Truths and a Lie, „Yale Journal of Law & Technology” Nr 26(3)2024; D. Lubasz, RODO dla AI. Zgodność z zasadami godnej zaufania sztucznej inteligencji w modelu data protection by design, Warszawa 2025; C. Poncibò, M. Cannarsa, AI and the Law. Interdisciplinary Challenges and Comparative Perspectives [w:] The Cambridge Handbook of Artificial Intelligence. Global Perspectives on Law and Ethics, pod red. L.A. DiMatteo, C. Poncibò, M. Cannarsy, Cambridge 2022; The Cambridge Handbook of Artificial Intelligence. Global Perspectives on Law and Ethics, pod red. L.A. DiMatteo, C. Poncibò, M. Cannarsy, Cambridge 2022; B. Wagner, Ethics as an escape from regulation. From „ethics-washing” to ethics-shopping? [w:] Being profiled: cogitas ergo sum: 10 years of ‘profiling the European citizen, pod red. E. Bayamlioglu, I. Baraliuc, L. Janssens, M. Hildebrandt, Amsterdam 2018, https://www.researchgate.net/publication/338271524_Ethics_As_An_Escape_From_Regulation_From_Ethics-Washing_To_Ethics-Shopping; Sh. Zuboff, Big other: Surveillance Capitalism and the Prospects of an Information Civilization, „Journal of Information Technology” Nr 30(1)/2015; Sh. Zuboff, Surveillance Capitalism or Democracy? The Death Match of Institutional Orders and the Politics of Knowledge in Our Information Civilization, „Organization Theory” Nr 3(3)/2022; Sh. Zuboff, Wiek kapitalizmu inwigilacji, Poznań 2020, https://journals.sagepub.com/doi/10.1177/26317877221129290.
