Monitor Prawniczy
nr 10/2025
Dopuszczalność zastrzeżenia kary umownej w przypadku, gdy nieterminowe wykonanie zobowiązania jest następstwem okoliczności, za które dłużnik nie ponosi odpowiedzialności
DOI: 10.32027/MOP.25.10.6
Autor jest aplikantem II roku aplikacji w Okręgowej Izbie Radców Prawnych w Poznaniu
Abstrakt
Glosa analizuje dopuszczalność zastrzegania kar umownych za niezawinione opóźnienie w realizacji zobowiązania w świetle stanowiska wyrażonego w wyroku SN z 19.11.2024 r., II CSKP 1949/22. Autor krytykuje stanowisko SN, uznając za dopuszczalne ustanawianie kar umownych za niezawinione opóźnienie, jeżeli wyraźnie przewiduje to umowa. Wskazuje, że aktualny stan prawny umożliwia stronom umowy rozszerzenie odpowiedzialności dłużnika z tytułu kar umownych za opóźnienie także na przypadki, w których nie wynika ono z jego winy. Glosa omawia zakres zastosowania zasady swobody umów oraz ogólnych przepisów o odpowiedzialności kontraktowej do instytucji kary umownej, a także zwraca uwagę na różnice pomiędzy reżimem prawnym obowiązującym przed i po wejściu w życie ustawy z 11.9.2019 r. - Prawo zamówień publicznych.
Słowa kluczowe
kara umowna za opóźnienie, kary umowne za niezawinione opóźnienie, kary umowne w umowach o roboty budowlane, zamówienia publiczne
Bibliografia
J. Ciszewski, Kodeks cywilny. Komentarz, Warszawa 2014; P. Drapała, Kara umowna [art. 483 k.c.] a odszkodowanie na zasadach ogólnych [art. 471 k.c.], PiP Nr 3/2003; J. Jastrzębski, Odsetki za opóźnienie a kara umowna, Pal. Nr 7-8/2004; Kodeks cywilny. Komentarz, pod red. E. Gniewka, P. Machnikowskiego Warszawa 2017; Kodeks cywilny. Komentarz. T. III. Zobowiązania. Część ogólna (art. 353-534), pod red. M. Frasa, M. Habdas, Warszawa 2018, Lex/el, kom. do art. 483; Kodeks cywilny. T. III. Komentarz, pod red. A. Kidyby, Warszawa 2014; Kodeks cywilny. Komentarz, wyd. 33, pod red. K. Osajdy, Legalis 2020; Kodeks cywilny. Komentarz, wyd. 4, pod red. M. Załuckiego, Legalis 2020; System Prawa Prywatnego. t. 5. Prawo zobowiązań - część ogólna, pod red. E. Łętowskiej, Warszawa 2013; A. Śmieja, Umowna modyfikacja zasad odpowiedzialności kontraktowej, „Iustitia” Nr 3/2011.
