Monitor Prawniczy
nr 11/2024
Cel i zakres podmiotowy dyrektywy 2016/680 wyzwaniem dla polskiego ustawodawcy (Dodatek do nr 11/2024)
Dr hab. nauk prawnych, prof. Akademii Leona Koźmińskiego; zastępczyni prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych. Poglądy przedstawione w opracowaniu są poglądami własnymi autorki
Abstrakt
Autorka dogłębnie analizuje cele i zakres podmiotowy dyrektywy 2016/680, koncentrując się na problemach związanych z jej implementacją w polskim systemie prawnym. Podjęta analiza obejmuje zarówno kontekst historyczny i legislacyjny dyrektywy, jak i szczegółowe omówienie praktycznych wyzwań, z jakimi mierzą się organy państwowe. Przeprowadzono również analizę orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, co pozwala na wskazanie luk i niejasności w transpozycji przepisów.
W artykule badane są trudności związane z wyznaczeniem organów odpowiedzialnych za stosowanie przepisów, ich relację z RODO oraz kwestie nadzoru nad przetwarzaniem danych osobowych, zwłaszcza w sądach i prokuraturze. Szczególna uwaga poświęcona została wyłączeniom spod nadzoru organów ochrony danych i ich zgodności z przepisami unijnymi. Wyniki analizy wskazują, że brak precyzyjnych regulacji utrudnia realizację podstawowych założeń dyrektywy, co ma bezpośredni wpływ na ochronę praw obywatelskich.
Autorka podkreśla, że pomimo formalnego przyjęcia przepisów wdrażających dyrektywę, ich skuteczność w praktyce jest ograniczona, co stwarza wyzwania dla organów nadzorczych oraz ustawodawcy. Stwierdza się konieczność wprowadzenia zmian legislacyjnych, które umożliwią bardziej przejrzyste stosowanie przepisów i zagwarantują lepszą ochronę praw jednostki, spełniając wymogi przejrzystości i proporcjonalności.
Słowa kluczowe
dyrektywa policyjna, ochrona danych osobowych, przestępczość, wolność a bezpieczeństwo
Bibliografia
The EU Law Enforcement Directive (LED). A Commentary, pod red. E. Kosta, F. Boehm, Oxford 2024; Ustawa o ochronie danych osobowych przetwarzanych w związku z zapobieganiem i zwalczaniem przestępczości, pod red. A. Grzelak, Warszawa 2019; P. Liwszic, T. Ochocki, Ł. Pociecha, Ustawa o ochronie danych osobowych przetwarzanych w związku z zapobieganiem i zwalczaniem przestępczości. Komentarz, Warszawa 2019; M. Kusak, Ochrona danych osobowych w sprawach karnych - rekomendacje na tle transpozycji dyrektywy 2016/680/UE, EPS Nr 10/2017; Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej. Komentarz, pod red. A. Wróbla, Warszawa 2012; S. Peers, T. Hervey, J. Kenner’a, A. Ward, The EU Charter of Fundamental Rights. A Commentary, Oxford and Portland Oregon 2014; Karta Praw Podstawowych Unii Europejskiej. Komentarz, pod red. A. Wróbla, Warszawa 2020; Ogólne rozporządzenie o ochronie danych osobowych. Wybrane zagadnienia, pod red. M. Kaweckiego, T. Osieja, Warszawa 2017.