Abstrakt

W dniu 1.7.2020 r. weszła w życie ustawa z 13.2.2020 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw, która wprowadza przepisy pozwalające na zastosowanie odrębnego trybu orzekania w sprawach własności intelektualnej, rozpoczynając tym samym nowy rozdział w dochodzeniu ochrony praw własności intelektualnej. Oznacza to, że w Polsce rozpoczęły funkcjonowanie wyspecjalizowane sądy ds. własności intelektualnej – w Warszawie, Poznaniu, Katowicach, Lublinie i Gdańsku działają sądy I instancji (wydziały w sądach okręgowych), a w Warszawie i w Poznaniu ustanowiono sądy apelacyjne. W sądzie w Warszawie utworzono dodatkowo tzw. sąd techniczny orzekający w sprawach o wyższym stopniu skomplikowania w sferze technicznej. Sądem tym jest sąd ds. własności intelektualnej w Sądzie Okręgowym w Warszawie, który jako jedyny sąd własności intelektualnej będzie rozpoznawać spory dotyczące programów komputerowych, wynalazków, wzorów użytkowych, topografii układów scalonych, odmian roślin i technicznych tajemnic handlowych.Katalog spraw, które będą rozstrzygane przez nowe sądy jest dość szeroki i obejmuje sprawy dotyczące: 1) ochrony praw autorskich i pokrewnych; 2) ochrony praw własności przemysłowej (m.in. wynalazki, wzory użytkowe, wzory przemysłowe, znaki towarowe); 3) ochrony innych praw na dobrach niematerialnych; 4) zapobiegania i zwalczania nieuczciwej konkurencji; 5) dóbr osobistych w zakresie, w jakim dotyczy ona wykorzystania dobra osobistego w celu indywidualizacji, reklamy lub promocji przedsiębiorcy, towarów lub usług oraz6) dóbr osobistych w związku z działalnością naukową lub wynalazczą. Przepisy ustawy z 13.2.2020 r. wprowadzają również nowe instrumenty procesowe, które mają służyć powodowi lub pozwanemu w postępowaniu sądowym. Są to nowe środki dowodzenia naruszeń własności intelektualnej (uzyskiwania dowodów) oraz nowe środki obrony przed zarzutami naruszenia tych praw.Patrząc na postępowanie od strony pozwanego, ustawa z 13.2.2020 r. wprowadza tzw. powództwa szczególne, które zostały przewidziane jako instrument obronny lub prewencyjny dla pozwanego lub potencjalnego pozwanego w sprawie z zakresu własności intelektualnej.Pierwszym z powództw szczególnych jest powództwo wzajemne, które zakłada, że w sprawach dotyczących naruszenia prawa do znaku towarowego lub wzoru przemysłowego powództwo wzajemne jest dopuszczalne, jeżeli obejmuje żądanie unieważnienia lub stwierdzenia wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy lub obejmuje żądanie unieważnienia prawa z rejestracji wzoru przemysłowego. Drugim z powództw szczególnych wprowadzonych przez ustawę jest powództwo o ustalenie braku naruszenia, że podjęte lub zamierzone przez podmiot czynności nie stanowią naruszenia patentu, dodatkowego prawa ochronnego, prawa ochronnego lub prawa z rejestracji. W komentowanej nowelizacji nie brakuje wątpliwości lub przepisów budzących spory interpretacyjne. Dlatego tak ważne są nadchodzące miesiące i kształtująca się właśnie praktyka orzecznicza w sądach ds. IP.