Abstrakt

Artykuł jest próbą odpowiedzi autorki na pytanie prejudycjalne zadane przez Cour d’appel de Bruxelles w sprawie Top System przeciwko Selor, C-13/20, dotyczące zakresu dozwolonej legalnej dekompilacji programu komputerowego na gruncie przepisów dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/24 z 23.4.2009 r. w sprawie ochrony prawnej programów komputerowych. Konkretnie zaś tego, czy art. 5 ust. 1 dyrektywy 2009/24 należy interpretować w ten sposób, że zezwala on uprawnionemu nabywcy programu komputerowego na dokonanie dekompilacji całości lub części tego programu, jeżeli dekompilacja ta jest konieczna, aby pozwolić mu na poprawienie błędów mających wpływ na funkcjonowanie tego programu, również w przypadku, gdy poprawka ta polega na wyłączeniu funkcji mającej wpływ na poprawne funkcjonowanie aplikacji, której program ten jest częścią. Na kanwie tej sprawy, zanim wyrok w sprawie C-13/20 zostanie wydany, podjęto szersze rozważania odnośnie rozumienia poszczególnych pól eksploatacji korzystania z programów komputerowych oraz uprawnień legalnego użytkownika oprogramowania.Autorka, uwzględniając dorobek europejskiej doktryny prawa autorskiego do programów komputerowych oraz historię prac nad dyrektywą 2009/24 podejmuje próbę wyjaśnienia, czym jest dekompilacja programu komputerowego na gruncie dyrektywy 2009/24, jak należy rozumieć pojęcie tłumaczenia i zmiany oprogramowania w rozumieniu art. 4 ust. 1 lit. b) dyrektywy 2009/24, jaka jest relacja między art. 5 i 6 dyrektywy 2009/24, a także jak należy rozumieć użyte w art. 5 dyrektywy 2009/24 sformułowanie „konieczność użycia programu przez uprawnionego nabywcę”.W konkluzji przeprowadzanych w artykule rozważań przedstawiona zostaje teza, zgodnie z którą, mając na uwadze fakt, że art. 5 ust. 1 dyrektywy 2009/24 wyraźnie odwołuje się do czynności wymienionych w art. 4 ust. 1 lit. b) dyrektywy 2009/24, obejmujących swoim zakresem także dekompilację – należy uznać, że jeśli tylko do niezbędnego użycia programu przez uprawnionego nabywcę konieczne jest dokonanie dekompilacji – dekompilacja taka może zostać legalnie przeprowadzona na podstawie art. 5 ust. 1 dyrektywy 2009/24, odpowiednio art. 75 ust. 1 ustawy z 4.2.1994 r. o prawie autorskim oraz prawach pokrewnych. Jednocześnie legalny użytkownik powinien każdorazowo dokonywać czynności wskazanych w art. 5 ust. 1 dyrektywy 2009/24, niewymienionych wprost w umowie licencyjnej – jedynie w takim zakresie, w jakim są one niezbędne do korzystania z oprogramowania. Tym samym niezwłocznie, po osiągnięciu koniecznego (niezbędnego) normalnego korzystania – użytkownik powinien zaprzestać dokonywania dalszych, poza tym, co niezbędne, czynności, w tym czynności dekompilacji.