Monitor Prawniczy

nr 17/2020

Kształtowanie cywilnoprawnych stosunków zobowiązaniowych w świetle ustawodawstwa epidemicznego

DOI: 10.32027/MOP.20.17.2
Katarzyna Stradomska-Balcerzyk
Autorka jest doktorantką w Katedrze Prawa Cywilnego WPiA UW.
Abstrakt

Omówione regulacje ustawodawstwa epidemicznego, odnoszące się do instytucji cywilnoprawnych, mają charakter ingerujący w podstawową zasadę prawa zobowiązań jaką jest swoboda kształtowania stosunków umownych. Przyjęte regulacje zostały wprowadzone jako rozwiązania nadzwyczajne, gdyż i stan był nadzwyczajny. Bowiem epidemia jest stanem klęski żywiołowej. Stan epidemii mieści się zarówno w pojęciu siły wyższej, jak i klauzuli rebus sic stantibus. Ustawowa ingerencja w kształtowanie obligacyjnych stosunków cywilnoprawnych jest uzasadniona wtedy, gdy wymaga tego istotna, nadzwyczajna zmiana okoliczności, a w inny sposób nie da się osiągnąć zakładanych celów. Zatem ingerencja ta musi mieścić się w granicach zasady proporcjonalności, a jej celem powinno być zapewnienie sprawiedliwego rozłożenia ciężarów pomiędzy stronami umowy, mając na uwadze, z jednej strony, zasadę słuszności, z drugiej zaś, zachowanie odpowiedniej równowagi ekonomicznej pomiędzy świadczeniami obu stron.