Monitor Prawniczy

nr 7/2004

Sprzedaż konsumencka w świetle ustawy o szczególnych warunkach sprzedaży konsumenckiej

Robert Stefanicki
Autor jest adiunktem w Instytucie Prawa Cywilnego WPAiE Uniwersytetu Wrocławskiego.
Abstrakt

Ustawa z 27.7.2002 r. o szczególnych warunkach sprzedaży konsumenckiej oraz o zmianie Kodeksu cywilnego1 (dalej jako: SprzedKonsumU) "dokonała" implementacji Dyrektywy Nr 99/442 w sprawie określonych aspektów sprzedaży i gwarancji na dobra konsumpcyjne. Wymieniona Dyrektywa uznana została za "najdonioślejszą ze wszystkich jakie w prawie konsumenckim były kiedykolwiek przedmiotem negocjacji", dokonuje ona bowiem "przewrotu" w prawie umów sprzedaży i jest znaczącą ingerencją ustawodawcy wspólnotowego w prawo cywilne państw członkowskich3.

Uwagi wprowadzające

W wymienionym akcie następuje zerwanie unijnego ustawodawcy z klasyczną w prawie umów zasadą stanowiącą, że umowa wiąże i rodzi skutki prawne tylko między stronami. Dyrektywa reguluje materię z zakresu gwarancji ustawowej występującej w ramach każdej umowy sprzedaży oraz gwarancji komercyjnej - w unijnych dokumentach określanej także jako gwarancja europejska. Ta ostatnia jest dobrowolnie udzielana przez sprzedawcę lub szeroko ujmowanego producenta. W miejsce "kazuistycznie określanej wady" - na której opierał się reżim gwarancji ustawowej (rękojmia) - wprowadza się funkcjonalne pojęcie "braku zgodności z umową" jako zasadniczą przesłankę odpowiedzialności sprzedawcy - w trybie regresu - odpowiedzialności producenta (poprzedniego sprzedawcy), jeżeli nie jest on w danym wypadku stroną umowy sprzedaży konsumenckiej.

Problem umiejscowienia regulacji sprzedaży konsumenckiej w systemie krajowego prawa

Implementacja Dyrektywy 99/44 pokazała, kolejny już raz, niemałe trudności techniczne i prawne związane z wpasowaniem regulacji europejskiej do systemu naszego ustawodawstwa. Każda wyrywkowa ingerencja legislacyjna w przepisy obowiązującej ustawy powinna być starannie wyważona, "merytorycznie poprawna"4, a w ujęciu redakcyjnym dopasowana do dotychczasowej konstrukcji krajowego aktu.

W uzasadnieniu projektu omawianej ustawy zwrócono uwagę m.in. na fakt, iż właściwym miejscem dla regulacji sprzedaży konsumenckiej jest Księga trzecia Tytuł XI Kodeksu cywilnego. Jednakże włączenie nowych przepisów do "kodeksowej" umowy sprzedaży nie było możliwe [...]