Abstrakt
Nową instytucją wprowadzoną przez KSH jest zaliczka na poczet dywidendy. Na tle regulacji KH twierdzono, że zastrzeżenie, iż wypłaty zysku dokonuje się na podstawie rocznego sprawozdania finansowego niweczy możliwość wypłacania zaliczek na poczet dywidendy, bowiem “wypłata należy się za okres przyszły, a nie za okres przeszły”1. W przeszłości jednak, mimo że było to działanie in fraudem legem, wypłacano zaliczki na poczet dywidendy. Decydowano się na to, jeśli zdaniem zarządu istniał zysk. Nie można było jednak przewidzieć, czy wspólnicy podejmą uchwałę o podziale zysku2. Obecnie możliwość wypłaty zaliczki na poczet dywidendy przewiduje art. 194 KSH i 349 KSH. Przepisy dotyczące wypłaty zaliczki wywołują jednak wiele kontrowersji.
Przesłanki wypłaty zaliczki
Artykuł 194 KSH (349 § 1 KSH) stanowi, że umowa spółki może upoważnić zarząd do wypłaty wspólnikom zaliczki na poczet przewidywanej dywidendy za rok obrotowy, jeżeli spółka posiada środki wystarczające na wypłatę.
Istnieją cztery przesłanki wypłaty zaliczki na poczet dywidendy:
- umowa spółki musi przewidywać upoważnienie do wypłaty wspólnikom zaliczki na poczet dywidendy,
- organem, upoważnionym do wypłaty zaliczek może być wyłącznie zarząd (w spółce akcyjnej wypłata zaliczki wymaga zgody rady nadzorczej),
- sprawozdanie finansowe za ostatni rok obrotowy musi wykazywać zysk - nie jest wymagane zatwierdzenie tego sprawozdania przez Zgromadzenie Wspólników,
- spółka musi posiadać środki wystarczające na wypłatę dywidendy (art. 195 KSH).