current issue

Studia Prawa Prywatnego

no. 2/2026

Compensation for a non-pecuniary damage under contractual liability - observations de lege ferenda

Ewa Bagińska
Abstract

The article contributes to the debate on a future regulation of debtor’s liability for breach of contract. The author considers the shape of the new legislation in light of the draft Book on Obligations prepared by the Civil Law Codification Commission (2015) and analyses key regulatory choices. Based on a review of Polish and foreign case law concerning various categories of contracts, the author argues that the concept of a general regulation of claims for compensation for non-pecuniary damage ex contractu, built around the economic purpose of a contract known to the parties, is appropriate and sufficiently flexible, whilst at the same time allowing courts sufficient discretion to arrive at a fair decision on a case-by-case basis. Although the 2015 draft was based on an explicit normative basis for a compensatory claim for non-pecuniary damage, its advantage is that it did not introduce a restrictive requirement for a specific degree of fault. Such a restriction would not be of practical significance if we accept as the general rule compensation for non-pecuniary damage ex contractu whenever a contract is primarily or exclusively aimed at satisfying a non-pecuniary interest. The requirement of fault serves to keep liability within reasonable limits in the case of contracts which are aimed primarily at satisfying a pecuniary interest. The author argues in favour of establishing a high standard of protection of creditors in the future Civil Code.

Keywords
non-pecuniary loss, damages for breach of contract, contractual remedies
Literature
E. Bagińska, O granicach kompensacji szkody niemajątkowej w przyszłym Kodeksie cywilnym (uwagi na tle prac Komisji Kodyfikacyjnej Prawa Cywilnego), PiP 2021, Nr 3;
E. Bagińska, Prawo deliktów w przyszłym kodeksie cywilnym (propozycje założeń), PiP 2019, Nr 10;
H. Beale, B. Fauvarque-Cosson, J. Rutgers, D. Tallon, S. Vogenauer, Cases, materials and text on contract law, Oxford-Portland 2010;
W. Borysiak, Zadośćuczynienie za szkodę niemajątkową w ramach odpowiedzialności ex contractu (perspektywa prawnoporównawcza), Raport Instytutu Wymiaru Sprawiedliwości, Warszawa 2023, http://iws.gov.pl/analizy-i-raporty/raporty/, dostęp: 8.5.2026 r.;
C. Börklüce, Big Data misuse and European contract law, ERCL 2024, Nr 4;
B. Gnela, Odszkodowanie za szkodę niemajątkową zamiast zadośćuczynienia za krzywdę związaną z naruszeniem umowy o imprezę turystyczną, w: W poszukiwaniu dobrego prawa, t. 2. Perspektywa prywatnoprawna. Księga jubileuszowa Profesora Mirosława Steca (red. nauk. K. Małysa-Sulińska, M. Spyra, A. Szumański), Warszawa 2022;
C. González Beilfuss, Agreements in European family law - the findings, theoretical assessments and proposals of the Commission on European Family Law (CEFL), ERCL 2022, Nr 18(2);
M. Jagielska, Treści cyfrowe jako przedmiot stosunków cywilnoprawnych, w: Odpowiedzialność deliktowa (red. K. Szczepanowska-Kozłowska), Warszawa 2024;
J. Jastrzębski, Glosa do wyr. SN z 17.12.2004 r., II CK 300/04, PS 2006, Nr 9;
M. Kaliński, Szkoda na mieniu i jej naprawienie, Warszawa 2014;
Kodeks cywilny. Księga pierwsza. Część ogólna. Projekt Komisji Kodyfikacyjnej Prawa Cywilnego przyjęty w 2015 r. z komentarzem członków zespołu problemowego KKPC, Warszawa 2017, http://www.projektkc.uj.edu.pl/index.php/projekty, dostęp: 2.4.2026 r.;
H. Koziol, Comparative report, w: Digest of European Tort Law, Vol. 2. Essential Cases on Damage (eds. B. Winiger, H. Koziol, B.A. Koch, R. Zimmermann), Berlin 2011;
K. Kryla-Cudna, Optymalny model kompensacji szkody niemajątkowej w kontraktowym reżimie odpowiedzialności odszkodowawczej, w: taż, Zadośćuczynienie pieniężne za szkodę niemajątkową powstałą wskutek niewykonania lub nienależytego wykonania umowy, Legalis 2018;
K. Kryla-Cudna, Zadośćuczynienie pieniężne za szkodę niemajątkową powstałą wskutek niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania, Warszawa 2018;
B. Lewaszkiewicz-Petrykowska, Zasada pełnego odszkodowania (mity i rzeczywistość), w: Rozprawy prawnicze. Księga pamiątkowa Profesora Maksymiliana Pazdana (red. L. Ogiegło, W. Popiołek, M. Szpunar), Kraków 2005;
P. Machnikowski, O potrzebie zmiany przepisów normujących przedawnienie roszczeń, PiP 2018, Nr 6;
P. Machnikowski, Swoboda umów według art. 3531 KC. Konstrukcja prawna, Warszawa 2005;
M. Martin-Casals, J. Ribot, Spain, w: Digest of European tort law (eds. B. Winiger, H. Koziol, B.A. Koch, R. Zimmermann), Vol. II. Essential Cases on Damage, Berlin 2011;
E. Navaretta, E. Bargelli, Italy, w: European tort law 2008 (eds. H. Koziol, B. Steininger), seria: Tort and Insurance Law Yearbook, Wien-New York 2009;
M. Nesterowicz, Odpowiedzialność kontraktowa i deliktowa. (Uwagi de lege ferenda i o stosowaniu prawa), PiP 1999, Nr 1;
T. Pajor, Odpowiedzialność dłużnika za niewykonanie zobowiązania, Warszawa 1982;
V.V. Palmer, Conclusions, w: The recovery of non-pecuniary loss in European contract law (ed. V.V. Palmer), Cambridge 2015;
A. Phang, Subjectivity, objectivity and policy - contractual damages in the house of lords, JBL 1996;
J. Pisuliński, w: Ustawa o prawach konsumenta. Komentarz (red. M. Pecyna), Warszawa 2025;
A. Pyrzyńska, O właściwe rozumienie szkody niemajątkowej, w: Odpowiedzialność deliktowa (red. K. Szczepanowska-­ -Kozłowska), Warszawa 2024;
Z. Radwański, Wykładnia oświadczeń woli składanych indywidualnym adresatom, Ossolineum 1992;
J. Rezler, Naprawienie szkody wynikłej ze spowodowania uszczerbku na ciele i zdrowiu (według prawa cywilnego), Warszawa 1968;
W. Robaczyński, P. Księżak, Niewykonanie lub nienależyte wykonanie zobowiązania jako czyn niedowolny, w: Czyny niedozwolone w prawie polskim i prawie porównawczym. Materiały IV Ogólnopolskiego Zjazdu Cywilistów - Toruń 24-25 czerwca 2011 r. (red. M. Nesterowicz), Warszawa 2012;
M. Safjan, Naprawienie krzywdy niemajątkowej w ramach odpowiedzialności ex contractu, w: Odpowiedzialność cywilna. Księga pamiątkowa ku czci Profesora Adama Szpunara (red. M. Pyziak-Szafnicka), Kraków 2004;
A. Stelmachowski, Recenzja książki J. Rezlera pt. Naprawienie szkody wynikłej ze spowodowania uszczerbku na ciele lub zdrowiu (według prawa cywilnego), NP 1969, Nr 11-12;
A. Szpunar, Ustalenie odszkodowania według przepisów kodeksu cywilnego, NP 1965, Nr 4;
E. Traple, Nadużycie instytucji ochrony dóbr osobistych w praktyce orzeczniczej sądów polskich, w: Aksjologia prawa cywilnego i cywilnoprawna ochrona dóbr (red. J. Pisuliński, J. Zawadzka), Warszawa 2020;
R. Trzaskowski, Granice swobody kształtowania treści i celu umów obligacyjnych, Kraków 2005;
R. Trzaskowski, Zadośćuczynienie za krzywdę związaną z niewykonaniem lub nienależytym wykonaniem zobowiązania, PS 2006, Nr 5;
G. Viney, P. Jourdain, Les conditions de la responsabilité. Traité de droit civil (dir. J. Ghestin), LGDJ 2006.