Studia Prawa Prywatnego

no. 2/2023

Stosunek zwierzchnictwa w świetle art. 430 KC w kontekście regulacji wewnątrzkościelnych

DOI: 10.32027/SPP.23.2.3
Anna Wilk
Akademia WSB w Dąbrowie Górniczej.
Abstract

The article refers to the issue of the relationship of supremacy in the light of Art. 430 of the Civil Code with regard to internal church regulations. The specificity of religious associations makes it necessary to determine whether in the case of clergymen inflicting damage on other people, e.g. committing sexual crimes, the church superior is liable for this damage on a risk basis. The author primarily analyses how a civil court should assess the nature of the relationship between a clergyman and his superior and what role the internal law of religious associations plays in this matter.

Keywords
supremacy, church, juridical person, obedience, clergyman
Literature

P. Borecki, Autonomia kościołów i innych związków wyznaniowych we współczesnym prawie polskim, SPW 2012, t. 15;

P. Borecki, Odpowiedzialność kościelnych osób prawnych za czyny pedofilskie duchownego – wyrok na miarę precedensu. Uwagi w sprawie wyroku Sądu Najwyższego z dnia 31 marca 2020 r., sygn. II CSK 124/19, SPPub 2020, Nr 3;

P. Borecki, Zasada niezależności państwa i związków wyznaniowych, PR 2021, Nr 4;

A. Głowacka, Odpowiedzialność osób prawnych Kościoła katolickiego za czyny niedozwolone, Acta Erasmiana IX, Wrocław 2015;

J.M. Kondek, W sprawie wykładni pojęcia „przy wykonywaniu czynności” na gruncie art. 430 KC, FP 2019, Nr 1;

A. Mezglewski, O nieistnieniu zasady odpowiedzialności zwierzchników kościelnych za szkody deliktowe wyrządzone przez zakonnego nauczyciela religii w oparciu o zobowiązania 60wynikające ze ślubów posłuszeństwa. Rozważania na tle wyroku z 31 marca 2020 r. (II CSK 124/19), w: (Nie)odpowiedzialność cywilnoprawna kościelnych osób prawnych za czyny niedozwolone popełnione przez osoby duchowne (red. P. Sobczyk), Warszawa 2022;

M. Nesterowicz, Odpowiedzialność cywilna Kościoła katolickiego za molestowanie małoletnich przez księży (prawo USA i prawo polskie), PS 2014, Nr 1;

W. Lis, Odpowiedzialność kościelnych osób prawnych za czyny niedozwolone popełnione przez członków duchowieństwa, w: (Nie)odpowiedzialność cywilnoprawna kościelnych osób prawnych za czyny niedozwolone popełnione przez osoby duchowne (red. P. Sobczyk), Warszawa 2022;

E. Łętowska, Odpowiedzialność Kościoła za szkody wyrządzone przez księży, PiP 2015, Nr 3;

E. Łętowska, Odpowiedzialność „za” księży – dyskusja ciągle niezakończona, w: Czynić postęp w prawie. Księga jubileuszowa dedykowana Profesor Birucie Lewaszkiewicz-Petrykowskiej (red. W. Robaczyński), Łódź 2017;

H. Pietrzak, Odpowiedzialność odszkodowawcza kościelnych osób prawnych za czyny przestępne popełnione przez ich członków, w: (Nie)odpowiedzialność cywilnoprawna kościelnych osób prawnych za czyny niedozwolone popełnione przez osoby duchowne (red. P. Sobczyk), Warszawa 2022;

A. Rembieliński, Odpowiedzialność cywilna za szkodę wyrządzoną przez podwładnego, Łódź 1969;

M. Saj, Prawna strona ślubu posłuszeństwa, PK 2010, Nr 3–4;

A. Sieczych, Odpowiedzialność odszkodowawcza związków wyznaniowych za przestępstwa seksualne popełnione przez duchownych w USA i w Polsce (casus Kościoła katolickiego), PiP 2017, Nr 1;

T. Smyczyński, Odpowiedzialność odszkodowawcza duchownego z powodu naruszenia prawa przy zawieraniu małżeństwa, RPEiS 2002, Nr 2;

P. Sobczyk, Wprowadzenie, w: (Nie)odpowiedzialność cywilnoprawna kościelnych osób prawnych za czyny niedozwolone popełnione przez osoby duchowne (red. P. Sobczyk), Warszawa 2022;

L. Świto, Charakter prawny posługi duszpasterskiej proboszczów i wikariuszy w parafiach rzymskokatolickich w świetle prawa polskiego, Seminare. Poszukiwania naukowe 2010, t. 27;

K. Wilczyńska, Odpowiedzialność proboszcza za niedopełnienie ciążących na nim zobowiązań przy zawieraniu małżeństwa konkordatowego, Młody Jur. 2018, Nr 3;

A. Wilk, Odpowiedzialność kościelnych osób prawnych za szkody wyrządzone wskutek przestępstw seksualnych popełnionych przez duchownych. Glosa do wyroku Sądu Najwyższego – Izba Cywilna z 31 marca 2020 r., II CSK 124/19, OSP 2020, Nr 10;

A. Wilk, Odpowiedzialność odszkodowawcza z tytułu szkód wyrządzonych przez cudze czyny zabronione o charakterze seksualnym, Warszawa 2021;

A. Wilk, Prawo cywilne wobec problemu odpowiedzialności Kościoła za szkody wyrządzone przez przestępstwa seksualne duchownych, w: Państwo wobec religii. Teraźniejszość i przeszłość (red. M. Stanulewicz, E. Plewa, C. Linowski), Łódź 2021;

M. Winiarski, Zatrudnianie nauczycieli religii w publicznym systemie oświaty, RS 2011–2013, Nr 18–20.