current issue

Monitor Prawniczy

no. 7/2026

The right to say goodbye to a loved one as a personal right - reflections on the basis of selected case studies

Anna Wilk

prof. AWSB; Autorka jest doktorem habilitowanym nauk prawnych, profesorem Akademii WSB w Dąbrowie Górniczej oraz radcą prawnym. Specjalizuje się w prawie cywilnym, w tym zwłaszcza prawie zobowiązań oraz prawie rzeczowym

Abstract

The article addresses the issue of the right to say goodbye to a loved one, both just before and right after their death - during the funeral ceremony. On the basis of selected case-law, the author analyzes the relationship of this right with personal rights recognized in the doctrine and case-law, such as family ties, the right to information about health, honoring the memory of a deceased loved one, and freedom of conscience and religion and religious feelings. The author considers whether the right to say goodbye to a loved one can be considered as an independent personal right, or whether it is an element of the abovementioned rights. She also formulates de lege ferenda conclusions that may contribute to a better implementation of this right.

Keywords

farewell, a loved one, personal rights, death, harm

Literature

I. Alberczyk, Matka w kajdankach na pogrzebie czteromiesięcznego Oskara. Służba Więzienna ujawniła wyniki kontroli, https://wiadomosci.gazeta.pl/wiadomosci/7,114883,32049956,matka-w-kajdankach-na-pogrzebie-czteromiesiecznego-oskara-sluzba.html; J. Barański, Śmierć i zmysły. Doświadczenie śmiertelnej choroby i śmierci na przestrzeni wieków [w:] Śmierć i wiara w życie pośmiertne w świetle nauk przyrodniczych i humanistycznych, pod red. M. Machinka, Olsztyn 2003; A. Barczak-Oplustil, Ochrona dóbr osobistych osób zmarłych w prawie karnym na przykładzie art. 212 k.k. Zarys problemu [w:] Pro dignitate legis et maiestate iustitiae: Księga jubileuszowa z okazji 70. rocznicy urodzin Profesora Witolda Kuleszy, pod red. A. Liszewskiej, J. Kuleszy, Łódź 2020; G. Jędrejek, T. Szymański, Prawna ochrona uczuć religijnych w Polsce (Próba oceny dotychczasowych rozwiązań, czyli o rozdźwięku pomiędzy literą prawa a jego aplikacją), „Studia z Prawa Wyznaniowego” 2002, T. V; M. Krzewicki, Kult pamięci zmarłej osoby publicznej jako dobro osobiste [w:] Non omnis moriar: osobiste i majątkowe aspekty prawne śmierci człowieka: zagadnienia wybrane, pod red. J. Gołaczyńskiego, J. Mazurkiewicza, J. Turłakowskiego, D. Karkuta, Wrocław 2015; P. Machnikowski (red.), Zobowiązania. Część ogólna. Komentarz, wyd. 1, Warszawa 2024, Legalis; P. Morciniec, Bioetyka personalistyczna wobec zwłok ludzkich, Opole 2009; K. Osajda (red.), Komentarze Prawa Prywatnego. T. I. Kodeks cywilny. Komentarz. Część ogólna. Przepisy wprowadzające Kodeks cywilny. Prawo o notariacie (art. 79-95 i 96-99), wyd. 33, Warszawa 2024, Legalis; M. Safjan, Kilka refleksji wokół problematyki zadośćuczynienia pieniężnego z tytułu szkody wyrządzonej pacjentom, „Prawo i Medycyna” Nr 18/2005; M. Szemiel, Znaczenie pogrzebu dla przeżywania żałoby [w:] Pogrzeb w prawie kanonicznym i prawie świeckim, pod red. E. Kruka, Kraków 2019; P. Szymańska vel Szymanek, Więź rodzinna w orzecznictwie Sądu Najwyższego, „Studia Prawnoustrojowe” Nr 45/2019; A. Wilk, Zadośćuczynienie za krzywdę osobom najbliższym poszkodowanego. Glosa do uchwały SN(7) z 27.3.2018 r., III CZP 60/17, MoP Nr 5/2018.