current issue

Monitor Prawniczy

no. 6/2026

On the necessity for the new law on the institution of a notary public

Andrzej J. Szereda
Autor jest adiunktem w Katedrze Postępowania Cywilnego II WPiA UŁ
Abstract

The article attempts to draft the fundamentals of legislative work on the systemic change regarding the institution of a notary public. Deliberations concentrate on the imperfections of the current law. The author signalizes problems regarding the way of constructing the council of notaries and a disciplinary procedure as well as legislative shortcomings within deputy notaries. The author also points out imperfections regarding regulations of individual notarial actions and notarial documentation. These shortcomings weaken the efficiency of work of the notaries, whose primary task, in the name of exercising preventive jurisdiction, is to provide safety of conduct of legal transactions and to protect interests of citizens.

Keywords
Notaries Law Act, institution of a notary public, notary, deputy notary, council of notaries, digitalization of the institution of a notary public, electronic notarial actions
Literature
J. Biernat [w:] Prawo o notariacie. Komentarz, pod red. A.J. Szeredy, wyd. 1, 2022, kom. do art. 2, Nb 2; W. Boć, Status notariusza po dwudziestu latach obowiązywania ustawy - Prawo o notariacie, Rej. Nr 11/2011; J. Bodio, Status prawny notariusza - wybrane zagadnienia, Rej. Nr 10/2011; P. Bodył-Szymala, Pieniężny depozyt notarialny, Rej. Nr 10/2012; A. Buchner-Jeziorskiej, Socjologiczna historia polskiej transformacji. Wybór tekstów, Łódź 2013; D. Celiński, O istocie depozytów notarialnych, Rej. Nr 11/2020; P. Czubik, Potrzeba uregulowania losu depozytów notarialnych w przypadku likwidacji kancelarii notarialnej, KPN Nr 3/2018; T. Ereciński, Kilka uwag o pozycji ustrojowej notariusza, jego odpowiedzialności cywilnej oraz sądownictwie dyscyplinarnym, Rej. Nr 5/2006; J. Holocher, Notarialna jurysdykcja prewencyjna. Sprzeczność z prawem jako kryterium odmowy dokonania czynności notarialnej, Opolskie Stud. Adm.-Prawne 2017, t. 15, z. 1; J. Jagieła, R. Kulski, A.J. Szereda, Notarialne tytuły egzekucyjne w postępowaniu klauzulowym, Warszawa 2021; J. Jacyszyn, Wokół statusu notariusza, Rej. Nr 4-5/1996; S. Jankiewicz, Sz. Posadzy, Czynności notarialne w środowisku cyfrowym, KPN Nr 3/2018; R. Kapkowski, Sporządzenie aktu poświadczenia dziedziczenia, PiP Nr 11/2009; P. Księżak, Analiza [w:] Notarialne poświadczenie dziedziczenia, pod red. A. Marciniaka, Warszawa 2019; I. Kunicki, Podział sumy uzyskanej z egzekucji, Sopot 1999; Z. Kunidewicz, Glosa do wyroku SN z 1.6.2017 r., I CSK 590/16, Rej. Nr 5/2019; Z. Kunidewicz, Notarialny depozyt nieprawidłowy jako nieistniejąca instytucja prawna [w:] Ius est ars boni et aequi: księga pamiątkowa dedykowana profesorowi Józefowi Frąckowiakowi, pod red. A. Dańko-Roesler, M. Leśniaka, M. Skorego, B. Sołtysa, Wrocław 2018; K. Maj, Przyjęcie na przechowanie przez notariusza - zagadnienia ogólne, Rej. Nr 2/2015; K. Maj, Zagadnienia konstrukcyjne przyjęcia na przechowanie przez notariusza, „Krakowski Przegląd Notarialny” Nr 4/2016; D. Malec, Notariat Drugiej Rzeczypospolitej, Kraków 2002; A. Oleszko, Status prawny notariusza w systemie ustroju państwowego, Rej. Nr 12/2005; A. Oleszko, Dokonanie czynności notarialnej we własnym imieniu czy w imieniu prawa w świetle sprawowania przez notariusza jurysdykcji prewencyjnej (jurysdykcji krajowej) [w:] Ius est ars boni et aequi: księga pamiątkowa dedykowana profesorowi Józefowi Frąckowiakowi, pod red. A. Dańko-Roesler, M. Leśniaka, M. Skorego, B. Sołtysa, Wrocław 2018; A. Oleszko, „Prawda notarialna” a „prawda sądowa” na przykładzie dowodu z aktu notarialnego, Łódź 2021; A. Oleszko, Prawo o notariacie. Komentarz, cz. II, t. 2, wyd. I, Warszawa 2012; R. Pastuszko [w:] A. Oleszko, Forma aktu notarialnego 85 lat praktyki, Warszawa 2019; E. Rott-Pietrzyk, F. Zoll, D. Szostek, M. Grochowski, Czynności notarialne online: podstawy de lege lata i uwagi de lege ferenda, „Forum Prawnicze” Nr 4/2020; J. Sawarzyński, Czy jest możliwe odtworzenie zaginionego lub zniszczonego oryginału aktu notarialnego? [w:] Czynności notarialne. Niecodzienne problemy pojawiąjące się w praktyce notariusza, pod red. R. Kapkowskiego, Warszawa 2025; M. Setkowicz, Status prawny notariusza [w:] Notariat. Czynności notarialne. Praxis, pod red. A.J. Szeredy, Warszawa 2026; B. Sołtys, Jurysdykcja prewencyjna notariusza w umowach zawieranych przez dewelopera z konsumentami w odniesieniu do niedozwolonych postanowień umownych (art. 3851 i nast. k.c.), Rej. Nr 12/2013; A.J. Szereda, Czynności notarialne. Komentarz do art. 79-112 Prawa o notariacie, wyd. 1, 2018, Legalis; A.J. Szereda [w:] Kodeks postępowania cywilnego. T. III. Komentarz do art. 425-729, pod red. A. Marciniaka, wyd. 1, Warszawa 2020, Legalis; R. Sztyk, Notariusz jako funkcjonariusz publiczny, Rej. Nr 11/2006; Z. Truszkiewicz, Uchylenie aktu poświadczenia dziedziczenia, PS Nr 7-8/2010; M. Walasik, Pozycja prawna polskiego notariusza, w sprawach międzynarodowych z zakresu prawa spadkowego [w:] Znad granicy, ponad granicami: księga dedykowana profesorowi Dieterowi Martiny, pod red. M. Krzymuskiego, M. Margońskiego, Warszawa 2014.