current issue
Monitor Prawniczy
no. 6/2026
Legal nature of an irregular deposit contract under the Polish legal order
Autor jest asesorem sądowym w Sądzie Rejonowym w Stalowej Woli, doktorantem Akademii Leona Koźmińskiego
Abstract
This article examines the legal nature of an irregular deposit contract (depositum irregulare) under Polish civil law. The terse regulation of Article 845 of the Civil Code, which refers to the provisions on loan and safekeeping, gives rise to a classificatory dispute among three competing positions: irregular deposit as a subtype of a safekeeping contract, as a sui generis construction, and as a separate nominate contract. Employing the historical-legal and dogmatic methods, the author reconstructs the origins of the institution in Roman law and critically assesses each concept. By rejecting the classification of a deposit as a subtype of safekeeping and as an alternative construction, the author argues that it constitutes an autonomous nominate contract.
Keywords
irregular deposit, depositum irregulare, nominate contract, safekeeping, loan, Article 845 of the Polish Civil Code
Literature
T. Antoszek [w:] Kodeks cywilny. Komentarz. T. III. Art. 627-1088, pod red. M. Gutowskiego, Warszawa 2022; A. Brzozowski [w:] System Prawa Prywatnego. T. 5. Prawo zobowiązań - część ogólna, pod red. K. Osajdy, Legalis 2020; A. Brzozowski, J. Jastrzębski, M. Kaliński, W.J. Kocot, E. Skowrońska-Bocian, Zobowiązania - część szczegółowa, Warszawa 2023; W. Czachórski, Zobowiązania. Zarys wykładu, Warszawa 2009; F. Czuchwicki [w:] Kodeks cywilny. Komentarz, pod red. M. Balwickiej-Szczyrby, A. Sylwestrzak, Lex/el 2024; Z. Gawlik [w:] Kodeks cywilny. Komentarz. T. III, pod red. A. Kidyby, Warszawa 2014; S. Grzybowski [w:] System Prawa Cywilnego. T. III, cz. 2, Wrocław 1976; J.M. Holden, The Law and Practice of Banking: Volume 1. Banker and Customer, Londyn 1986; K. Kopaczyńska-Pieczniak [w:] Kodeks cywilny. Komentarz. T. III. Zobowiązania - część szczególna, pod red. A. Kidyby, Warszawa 2014; K. Krziskowska [w:] Kodeks cywilny. Komentarz. T. IV. Zobowiązania. Część szczególna (art. 535-7649), pod red. M. Habdas, M. Frasa, Lex/el 2018; M. Mądel [w:] Kodeks cywilny. Komentarz, pod red. M. Załuckiego, Legalis 2024; L. von Mises, Teoria pieniądza i kredytu, Warszawa 2016; P. Niczyporuk, Bankierzy i operacje bankierskie w starożytnym Rzymie, Białystok 2013; W. Pyzioł [w:] System Prawa Prywatnego. T. 8. Prawo zobowiązań - część szczegółowa, pod red. J. Panowicz-Lipskiej, Warszawa 2011; Z. Radwański, J. Panowicz-Lipska, Zobowiązania - część szczegółowa, Warszawa 2022; J. Rajski, W.J. Kocot, K. Zaradkiewicz, Prawo kontraktów handlowych, Warszawa 2007; I. Rosenbluth, J. Korzonek, Kodeks zobowiązań. Komentarz; przepisy wprowadzające - wyciągi z motywów ustawodawczych - ustawy dodatkowe. T. 1, Kraków 1936; J. Sondel, Szczególne rodzaje depozytu w prawie rzymskim, Kraków 1967; J.H. de Soto, Pieniądz, kredyt bankowy i cykle koniunkturalne, Warszawa 2011; R. Taubenschlag, W. Kozubski, Historia i instytucje rzymskiego prawa prywatnego, Warszawa 1945; E. Till, R. Longchamps de Bérier, Polskie prawo zobowiązań (część szczegółowa). Projekt wstępny z motywami, Lwów 1928; W. Wyrzykowski [w:] Kodeks cywilny. Komentarz. T. V. Zobowiązania. Część szczególna (art. 756-92116), pod red. M. Habdas, M. Frasa, Lex/el 2018.
