Abstract
This study discusses issues related to liability for damages arising from creation of a restricted use area surrounding an airport. The current jurisdiction of the Supreme Court has been critically analysed, including, first of all, its resolution of 6 November 2024, III CZP 27/24, and the judgment of 3 December 2024, II CSKP 5555/23, where the Supreme Court approves the possibility of awarding compensation merely for the fact of having create a restricted use area. This fact is treated by the Supreme Court as the event causing damage, associating various effects therewith, such as stigmatization, narrowing the boundaries of property rights, discomfort caused by noise, etc. Meanwhile, only the provisions of a local act can be considered as restricting the use of real property within the meaning of Art. 129.2 of the Environmental Protection Law, which in the case of an airport takes the form of a resolution of the local government assembly establishing a restricted use area, which specifies orders, prohibitions and recommendations addressed to real property owners (Art. 135.3a of the Environmental Protection Law).
Literature
A. Bar, Komentarz do art. 135 PrOchrŚrod [w:] Prawo ochrony środowiska. Komentarz, pod red. M. Górskiego, Legalis 2019; M. Bełej, R. Cellmer, I. Foryś, M. Głuszak, Airports in the urban landscape: externalities, stigmatization and housing market, ,,Land Use Policy” Nr 126/2023, DOI: 10.1016/j.landusepol.2023.106540; M. Bielecki, Roszczenia właściciela nieruchomości związane z hałasem emitowanym przez lotnisko, ,,Nieruchomości” Nr 7/2013; I. Foryś, M. Głuszak, M. Habdas, J. Konowalczuk, Transaction costs of ineffective legal intervention restricting land ownership in the vicinity of airports: the example of the Polish compensation scheme in the context of environmental regulations, ,,Economics and Environment” Nr 1(88)/2024; I. Foryś, M. Habdas, J. Konowalczuk, M. Bełej, M. Głuszak, J. Batóg, R. Cellmer, B. Marona, R. Gaca, Analiza rynków mieszkaniowych w sąsiedztwie lotnisk - funkcjonowanie, interwencja, obszar ograniczonego uzytkowania, odszkodowania, Warszawa 2024; L. Garlicki, S. Jarosz-Żukowska, Komentarz do art. 64 Konstytucji RP [w:] Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Komentarz. T. II, wyd. II, pod red. L. Garlickiego, M. Zubika, Wydawnictwo Sejmowe 2016, Lex/el; K. Gruszecki, Komentarz do art. 129, 135 PrOchrŚrod [w:] Prawo ochrony środowiska. Komentarz, Lex/el 2025; M. Habdas, Compensating landowners in the vicinity of airports. A comparative study of the neighbour conflict, London-New York 2024; M. Habdas, Odszkodowania dla właścicieli nieruchomości zlokalizowanych w obszarach ograniczonego użytkowania dla lotnisk - wyzwania dotyczące prawidłowego ustalenia zakresu odpowiedzialności odszkodowawczej i podlegającej kompensacji szkody - część 1, ,,Przegląd Sądowy” Nr 5/2020; M. Habdas, Odszkodowania dla właścicieli nieruchomości zlokalizowanych w obszarach ograniczonego użytkowania dla lotnisk - wyzwania dotyczące prawidłowego ustalenia zakresu odpowiedzialności odszkodowawczej i podlegającej kompensacji szkody - część 2, ,,Przegląd Sądowy” Nr 6/2020; M. Habdas, M. Fras, Compensating Legal Damage Caused by Mining Activity and Airport Operations [w:] EU and Private International Law: Trending Topics in Contracts, Successions, and Civil Liability, red. B. Heiderhoff, I. Queirolo, Napoli 2023; M. Habdas, J. Konowalczuk, Cele i warunki skutecznej interwencji państwa w obszarach ograniczonego użytkowania portów lotniczych, ,,Świat Nieruchomości” Nr 105/2018; J. Juras, W. Borysiak, Dochodzenie roszczeń związanych ze szkodami górniczymi, Warszawa 2018; K. Kamińska, Dochodzenie roszczeń odszkodowawczych w związku z interwencją państwa w obszarach ograniczonego użytkowania portów lotniczych - glosa do wyroku Sądu Najwyższego z 20.04.2021 r., II CSKP 5/21, „Glosa” Nr 3/2022; E. Klat-Górska, A. Ostapski, Odszkodowanie z tytułu ograniczenia korzystania z nieruchomości położonej w obszarze ograniczonego użytkowania. Glosa do wyroku Sądu Najwyższego z 11.03.2020 r., I CSK 688/181, „Przegląd Sądowy” Nr 9/2021; J. Konowalczuk, I. Foryś, M. Habdas, Wartość albo rynek: zasady kompensacji szkody legalnej, dotyczącej zmniejszenia wartości nieruchomości, w obszarach ograniczonego użytkowania lotnisk cywilnych w świetle stanowiska Sądu Najwyższego wyrażonego w postanowienie II CSKP 678/221, ,,Prawo w Działaniu. Sprawy Cywilne” t. 60, 2024; J. Konowalczuk, M. Habdas, I. Foryś, Ł. Drobiec, Wartość nieruchomości w sąsiedztwie lotnisk - metodyka szacowania szkód i ustalania odszkodowań, Warszawa 2021; W. Kuczyńska, Glosa do wyroku Sądu Najwyższego z dnia 20 kwietnia 2021 r., II CSKP 5/21 (aprobująca), ,,Radca Prawny. Zeszyty Naukowe” Nr 2(39)/2024; A. Paczkowska, Charakter prawny terminu dochodzenia roszczeń odszkodowawczych w związku z ustanowieniem sfery ograniczonego użytkowania, ,,Przegląd Prawa Handlowego” Nr 11/2015; J. Pokrzywniak, Odpowiedzialność zarządzającego lotniskiem za szkody wynikające z ustanowienia obszaru ograniczonego użytkowania - glosa do wyroku Sądu Najwyższego z 6.06.2019 r., II CSK 222/18, ,,Glosa” Nr 1/2021; W. Skarżyńska, Komentarz do art. 129 PrOchrŚrod [w:] Ustawa - Prawo ochrony środowiska. Komentarz, pod red. J. Jendrośki, CPE 2001, Lex/el; E. Stawicka, Odpowiedzialność cywilna za utratę wartości nieruchomości położonych w obszarze ograniczonego użytkowania wokół lotnisk - wybrane aspekty, „Palestra” Nr 9/2014; K. Szuma, Odszkodowanie w związku z utworzeniem obszaru ograniczonego użytkowania - glosa - II CSK 546/08, ,,Monitor Prawniczy” Nr 15/2011.
