Monitor Prawniczy

no. 12/2025

Admissibility of reopening of civil proceedings in the context of the principle of effectiveness of EU law

DOI: 10.32027/MOP.25.12.6

Agnieszka Gołąb

Autorka jest adiunktem w Katedrze Postępowania Cywilnego na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Warszawskiego

Abstract

In its judgment in case C-582/21, Profi Credit Polska, the CJEU held that a judgment issued under Article 267 TFEU does not constitute per se a basis for reopening the civil proceedings. According to the CJEU legal remedies guaranteeing a consumer the protection required by Directive 93/13/EEC should be ensured are covered by the principle of procedural autonomy of a EU Member States. First and foremost, the process of interpretating the relevant procedural regulations, i.e. Art. 401.2 of the Code of Civil Procedure, should be carried out in line with the EU law. If such an interpretation turns out to be impossible, protection should be ensured in enforcement proceedings or in other subsequent proceedings. The judgment in case C-582/21, Profi Credit Polska, offers valuable guidance as to what legal instruments may be available to a party seeking protection of EU rights before a national court and the requirements stemming from the general principles of EU law.

Keywords

reopening of civil proceedings, principle of res judicata, procedural autonomy of Member States, principle of primacy, secundum legem, consumer protection

Literature

P. Brzeziński, Wyrok Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości a wznowienie postępowania sądowego, „Przegląd Sądowy” Nr 7-8/2007; C. Germelmann, Die Rechtskraft von Gerichtsentscheidungen in der Europäischen Union, Tübingen 2009; P. Grzegorczyk, Stabilność orzeczeń sądowych w sprawach cywilnych w świetle standardów konstytucyjnych i międzynarodowych [w:] Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego a Kodeks postępowania cywilnego, pod red. T. Erecińskiego, K. Weitza, Warszawa 2010; P. Grzegorczyk, Wznowienie postępowania cywilnego wskutek sprzeczności wykładni przyjętej przez sąd krajowy z wykładnią Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości, „Radca Prawny” Nr 5/2010; M. Jagielska, K. Markiewicz, Kontrola nieuczciwych postanowień umownych a spory konsumenckie rozstrzygane w postępowaniach charakterystycznych, „Europejski Przegląd Sądowy” Nr 9/2020; C. Kremer, Gemeinschaftsrechtliche Grenzen der Rechtskraft, „Europarecht” Nr 4/2007; B. Łukańko, Zapewnienie skuteczności orzeczeniom Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w polskiej procedurze cywilnej [w:] Zapewnienie efektywności orzeczeń sądów międzynarodowych w polskim porządku prawnym, pod red. A. Wróbla, Warszawa 2011; A. Olaś [w:] Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz, red. nacz. P. Rylski, red. cz. III; A. Olaś, wyd. 4, Legalis 2025; N. Półtorak, Skuteczność orzeczeń Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej a skuteczność orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego w świetle zasady równoważności i efektywności ochrony [w:] Zapewnienie efektywności orzeczeń sądów międzynarodowych w polskim porządku prawnym, pod red. A. Wróbla, Warszawa 2011; A. Sołtys, Obowiązek wykładni prawa krajowego zgodnie z prawem unijnym jako instrument zapewnienia efektywności prawa Unii Europejskiej, Warszawa 2015; A. Sołtys, Wyrok Trybunału Sprawiedliwości wydany w trybie art. 267 TFUE nie może być podstawą wznowienia postępowania zgodnie z art. 401¹ KPC - glosa do wyroku Trybunału Sprawiedliwości z 9.4.2024 r., C-582/21, FY przeciwko Profi Credit Polska S.A., „Europejski Przegląd Sądowy” Nr 2/2025; M. Taborowski, Wznowienie postępowania cywilnego ze względu na sprzeczność prawomocnego wyroku sądu krajowego z prawem wspólnotowym - glosa do wyroku ETS z 16.3.2006 r. w sprawie C-234/04, Rosmarie Kapferer przeciwko Schlank & Schick GmbH, „Europejski Przegląd Sądowy” Nr 3/2007; A. Turmo, L’autorité de la chose jugée en droit de l’Union Européenne, Bruylant 2017; A. Turmo, National res judicata in the European Union: Revisiting the tension between the temptation of effectiveness and the acknowledgement of domestic procedural law, „Common Market Law Review” Nr 2/2021; A. Turmo, Res Judicata in European Union Law. A multi-Faceted Principle in a Multilevel Judicial System, „EU Law Live Press” 2023; K. Weitz [w:] Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz, t. 3, pod red. T. Erecińskiego, Warszawa 2016; K. Weitz, Skarga o wznowienie postępowania [w:] System Prawa Procesowego Cywilnego. Środki zaskarżenia, t. III, cz. 2, pod red. J. Gudowskiego, Warszawa 2013.