Zamawianie usług szczególnych

Prawo Zamówień Publicznych | 01/2017
Beata Nuzzo

Uwagi ogólne Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/24/UE w sprawie zamówień publicznych, uchylająca dyrektywę 2004/18/WE, wprowadziła nowe regulacje w zakresie udzielania zamówień na tzw. usługi społeczne i inne szczególne usługi, rezygnując z dotychczasowego podziału na usługi priorytetowe i niepriorytetowe, wywodzącego się z dyrektywy 2004/18/WE. Nowe rozwiązania, zastosowane przez aktualnie obowiązujące regulacje unijne, są m.in. wynikiem analizy dziesięcioletniego funkcjonowania poprzednich unormowań, które uwzględniając specyficzność niektórych kategorii usług (zawartych w katalogu usług niepriorytetowych), w dużym stopniu wyłączały je spod stosowania przepisów dyrektywy1. W motywacjach wprowadzających dyrektywę 2014/24/UE przytoczone zostały konkluzje dokumentu roboczego Komisji z 27.6.2011 r. pn. „Ocena wpływu i efektywności prawodawstwa UE w zakresie zamówień publicznych”, w których wskazywano na potrzebę zweryfikowania, funkcjonującego pod rządami dyrektywy 2004/18/WE, systemu wyłączenia niektórych usług z pełnego zakresu jej stosowania2. W rezultacie, nie negując potrzeby uwzględnienia specyficzności wspomnianych usług, uznano, iż powinny one w sposób pełniejszy zostać objęte zakresem stosowania niniejszej dyrektywy. Stąd też wprowadzenie szczególnego reżimu (tzw. light regime) udzielania zamówień na usługi społeczne i inne nietypowe usługi. Zastosowane w dyrektywie 2014/24/UE rozwiązania zostały implementowane poprzez nowelizację Prawa zamówień publicznych (w dziale III zawarto rozdział 6 „Zamówienia na usługi społeczne i inne szczególne usługi”)3.79Usługi społeczne i inne szczególne usługi Zdefiniowanie tego, na czym polegają dokładnie usługi społeczne, napotyka duże trudności4, stąd też ustawa nie zawiera definicji legalnej, a samo pojęcie usługi określone zostało jako: „wszelkie świadczenia, których przedmiotem nie są roboty budowlane lub dostawy” (art. 2 pkt 10 ZamPublU). Według doktryny są one częścią składową szerszej kategorii usług, a mianowicie usług publicznych, jednak również i to pojęcie nie zostało jednoznacznie zdefiniowane ani w ustawodawstwie krajowym, ani też unijnym – najogólniej rzecz biorąc, pod pojęciem tym rozumie się usługi mające na celu zaspokojenie potrzeb życiowych ludności, świadczone przez administrację publiczną bezpośrednio, w ramach sektora publicznego, lub pośrednio, wykorzystując w tym celu podmioty prywatne zapewniające daną usługę. Są to usługi realizowane w interesie publicznym i wpisane w całokształt roli nowożytnego państwa w związku z koniecznością zaspakajania wymogów życia społecznego. Próby określenia przez doktrynę charakterystycznych cech usług publicznych wskazują na ich powszechność (dostępność dla szerokiego kręgu odbiorców), równość traktowania odbiorców oraz niemożność wykluczenia kogokolwiek z korzystania z nich, nierywalizacyjny charakter konsumpcji, ciągłość świadczenia, dbałość o redukcję poziomu kosztów. Usługi publiczne definiowane bywają zatem jako dobra,...