Środki odwoławcze w Republice Czeskiej

Prawo Zamówień Publicznych | 02/2018
DOI: 10.32027/PZP.18.2.7
Anna Banaszewska, Jakub Hudský

Wprowadzenie Zamówienia publiczne stanowią jeden z niewielu obszarów prawa unijnego, w których uregulowania dotyczące środków ochrony prawnej zostały uregulowane na poziomie unijnym1. Zasadniczo państwom członkowskim przysługuje pełna swoboda co do kształtowania szczegółowych unormowań odnoszących się do procedur umożliwiających dochodzenie roszczeń. Akty prawa unijnego, które wyznaczyły prawodawcom krajowym określone wymogi dotyczące postępowań odwoławczych w zakresie udzielania zamówień publicznych, to dyrektywa Rady 89/665/EWG z 21.12.1989 r. w sprawie koordynacji przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych odnoszących się do stosowania procedur odwoławczych w zakresie udzielania zamówień publicznych na dostawy i roboty budowlane2 oraz dyrektywa Rady 92/13/EWG z 25.2.1992 r. koordynująca przepisy ustawowe, wykonawcze i administracyjne odnoszące się do stosowania przepisów wspólnotowych w procedurach zamówień publicznych podmiotów działających w sektorach gospodarki wodnej, energetyki, transportu i telekomunikacji3. Należy wskazać, że ich treść w istotny sposób została znowelizowana dyrektywą 2007/66/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z 11.12.2007 r., zmieniającą dyrektywy Rady 89/665/EWG i 92/13/EWG w zakresie poprawy skuteczności procedur odwoławczych w dziedzinie udzielania zamówień publicznych4, której zadaniem było uniemożliwienie lub co najmniej utrudnienie zawierania kontraktów publicznych po przeprowadzeniu niezgodnych z prawem postępowań, w szczególności wyeliminowanie przypadków, w których zamówienie udzielane jest bez publikacji ogłoszenia i przeprowadzenia konkurencyjnego postępowania przetargowego5.85 Państwom członkowskim pozostawiono swobodę co do szczegółowego ukształtowania systemu środków ochrony prawnej przysługujących wykonawcom poszkodowanym przez zamawiających nierespektujących procedur udzielania zamówień publicznych. Ustawodawca unijny zdecydował się bowiem uregulować tę materię w formie aktów harmonizacji prawa, a nie poprzez obowiązujące wprost rozporządzenia. Z tego względu przepisy dotyczące procedur odwoławczych mają wyłącznie ramowy charakter. Dyrektywy odwoławcze ustanawiają minimalne warunki odnoszące się do procedur zaskarżania przez wykonawców niezgodnych z unijnym prawem zamówień publicznych lub z krajowymi przepisami transponującymi to prawo decyzji zamawiających w toku prowadzonego postępowania o udzielenie zamówienia publicznego. Określają także minimalne wymogi, jakie powinien spełniać organ odpowiedzialny za rozpatrywanie środków odwoławczych, oraz minimalne standardy proceduralne, według których powinno się toczyć postępowanie. Niemniej jednak określenie charakteru środków odwoławczych, właściwych organów orzekających oraz szczegółowych reguł postępowania przed tymi organami pozostawiono w gestii państw członkowskich, co wobec odmiennych tradycji prawnych skutkowało ukształtowaniem się autonomicznych systemów, które – poza elementami wynikającymi z wymaganej harmonizacji – różnią się między sobą dość znacząco6.Rodzaje środków ochrony prawnej w Republice Czeskiej – uwagi ogólne W czeskim systemie prawnym przyjęto oryginalne rozwiązania dotyczące systemu odwoławczego w sprawach z zakresu zamówień publicznych. Materia ta została unormowana w części XIII ustawy Nr 134/2016 o zlecaniu zamówień publicznych (Zákon o zadávání veřejných zakázek)7. Przedmiotowa regulacja została podzielona na dwie części: Głowa I – Sprzeciwy (Hlava I – Námitky) oraz Głowa II – Nadzór nad przestrzeganiem ustawy (Hlava II – Dozor nad dodržováním zákona).  Kontrola przebiegu postępowania o udzielenie zamówienia publicznego w czeskim prawie jest stadialna i co do zasady przebiega w dwóch etapach8. Pierwszym etapem kontroli legalności i prawidłowości udzielania zamówień publicznych jest uprawnienie określonych w ustawie podmiotów do wniesienia sprzeciwu bezpośrednio do zamawiającego, który ma 15 dni na jego rozpatrzenie. Drugim stadium weryfikacji procedury udzielania zamówień publicznych jest skierowanie wniosku o zbadanie czynności zamawiającego do niezależnego organu – Urzędu Ochrony Konkurencji (Úřad pro ochranu...