Profesjonalizacja zawodowa urzędników – rola stowarzyszeń

Prawo Zamówień Publicznych | 04/2020
Franciszek Łapecki

 W profesjonalnym środowisku stale podnosi się konieczność zwiększania świadomości kadry kierowniczej sektora finansów publicznych co do znaczenia zamówień publicznych. W trakcie dyskusji konferencyjnych często wskazuje się na brak odpowiedniej oceny wagi kompetencji urzędników prowadzących postępowania o udzielenie zamówienia publicznego względem prawidłowego i efektywnego wydatkowania środków publicznych.  Być może koncepcja profesjonalizacji kadr administracji publicznej wymaga zmiany wobec zmieniających się oczekiwań i wymagań. Możliwe, że nie należy koncentrować się wyłącznie na dostarczaniu nowych instrukcji, budowaniu bazy wiedzy czy dobrych praktyk, ale na zjednoczeniu środowiska i zwiększaniu jego własnego poczucia sprawczości. W tym kontekście dużą rolę może odegrać szersze korzystanie z prawa do zrzeszania się. Może ono nie tylko konsolidować i wzmacniać środowisko urzędników, ale także sprzyjać zwiększeniu realnego wpływu praktyków na proces tworzenia i stosowania prawa.101Pracownicy administracji publicznej jako grupa zawodowa Według danych GUS w administracji publicznej1 na koniec września 2019 r. było zatrudnionych ponad 650 tys. osób2. Przeciętne miesięczne wynagrodzenie w tej grupie zawodowej wyniosło 5860,15 zł, plasując tę grupę mniej więcej w połowie klasyfikacji. Przyjmuje się, że struktura wiekowa wśród urzędników jest zbliżona do struktury demograficznej ludności Polski; wśród zatrudnionych dominują kobiety (prawie 70%).  Jest to jedna grupa zawodowa, gdzie ponad 80% pracowników ma wykształcenie wyższe i ukończone dodatkowe kursy specjalistyczne czy studia podyplomowe. Dodatkowo na urzędników nałożone są szczególne obowiązki stałego rozwoju zawodowego i powiększania wiedzy. Nie bez znaczenia jest także fakt, że dostęp do stanowisk urzędniczych jest, co do zasady, konkurencyjny, a uzyskanie statusu urzędnika wymaga ukończenia służby przygotowawczej i złożenia egzaminu.  W raportach wskazuje się, że w odniesieniu do służby cywilnej obserwuje się pogłębiający się spadek konkurencyjności płacowej i utrzymującą się niską konkurencyjność wynagrodzeń w administracji terenowej3. W 2017 r. 62% pracowników korpusu służby cywilnej zatrudnionych w administracji terenowej miało zasadnicze wynagrodzenie niższe niż 3000 zł brutto (ok 2100 zł netto). Przez analogię można przyjąć, że sytuacja finansowa i zawodowa pracowników samorządowych jest podobna. Oznacza to, że w wielu przypadkach pracownicy administracji publicznej są wynagradzani na poziomie takim jak pracownicy fizyczni lub zatrudnieni na stanowiskach pomocniczych.  Sektor administracji publicznej cechują także szczególne, wysokie wymagania wobec zatrudnionych osób4. Urzędnicy wykonują ważne i odpowiedzialne zadania, często decydując o sytuacji życiowej konkretnych osób, oraz...